Ich przygoda z profesjonalną edukacją muzyczną zaczyna się na różnym etapie życia. Często pierwsze lekcje gry na instrumencie wyprzedzają naukę w typowej szkole. W czasie, gdy ich koleżanki i koledzy mają czas wolny, oni muszą spędzać kilka godzin dziennie na przyswajaniu coraz trudniejszego repertuaru. Wielu z ich rówieśników rezygnuje z muzycznej praktyki w trakcie (a nieraz nawet po zakończeniu) długiej, często kilkunastoletniej nauki gry lub śpiewu. Wreszcie, dla wielu z nich ukończenie wyższej uczelni muzycznej jest tylko przystankiem na dłuższej drodze doskonalenia zdobytych do tej pory umiejętności. Odbywające się co roku w salach Filharmonii Narodowej koncerty dyplomantów Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina stanowią wyjątkowe wydarzenie zarówno dla świeżo upieczonych absolwentów warszawskiej uczelni, jak i słuchaczy. Dla pierwszych to wymarzona szansa zmierzenia się z estradą, na której pojawiają się światowej klasy muzycy; dla drugich – możliwość odkrywania młodych talentów, często zanim usłyszy o nich świat.

 

Bartłomiej Gembicki

Koncerty dyplomantów Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w salach Filharmonii Narodowej należą już do długoletniej tradycji naszej instytucji, która co roku daje studentom rożnych wydziałów szansę zaprezentowania swoich umiejętności przed szerszą publicznością i zmierzenia się z estradą, na której nierzadko pojawiają się światowej klasy muzycy. Wśród młodych muzyków wyróżniających się wybitnymi osiągnięciami znajdują się zarówno instrumentaliści, wokaliści, jak i dyrygenci. Skupiają oni zainteresowanie nie tylko swoich profesorów, przyjaciół i rodzin, ale cieszą się też niesłabnącym zainteresowaniem melomanów, którzy dzięki koncertom dyplomantów mają niepowtarzalną okazję usłyszenia i odkrywania nowych talentów, stojących u progu kariery.
 

Dorota Żórawska-Dobrowolska

Choć pierwszy kontakt z fortepianem miał już we wczesnym dzieciństwie, dopiero w wieku szesnastu lat Arcadi Volodos postanowił na poważnie poświęcić się nauce gry na tym instrumencie. Rozwijana powoli – z dala od konkursowych rywalizacji – kariera pozwoliła mu na wypracowanie olśniewającej techniki. Pod względem umiejętności, brawury i błyskotliwości stawiany jest często obok Vladimira Horowitza. Z łatwością sięga po najtrudniejsze utwory literatury fortepianowej i sam tworzy – w duchu kompozytorów XIX‑wiecznej muzyki salonowej – autorskie opracowania, w których przekracza wiele, zdawałoby się niemożliwych granic wykonawczych. Artysta nieczęsto gości w studiu nagraniowym, sprawiając, że każdy kolejny jego album stanowi jedno z większych wydarzeń na rynku fonograficznym. Wydawnictwa te dowodzą, że za nadzwyczajnymi możliwościami technicznymi pianisty kryje się coś więcej. Choćby w ostatnich nagraniach z muzyką Johannesa Brahmsa i Franza Schuberta dał się również poznać od strony lirycznej, zachwycając krytykę wyczuciem tempa, frazy i niebywałą rozpiętością dynamiki piano, przyrównywaną do szeptów i aksamitu.


Bartłomiej Gembicki

Program koncertu na zakończenie sezonu 2026/2027 podporządkowany został celebracji natury. Plainscapes na chór mieszany, skrzypce i wiolonczelę Pēterisa Vasksa to próba muzycznego odwzorowania jego rodzinnych, łotewskich nizin. To łagodne, medytacyjne dzieło zabrzmiało po raz pierwszy 28 marca 2002 w wiedeńskim Minoritenkirche. Poprowadził je łotewski chórmistrz Māris Sirmais, śpiewał chór młodzieżowy Kamēr... z Rygi, a partie instrumentalne wykonali Gidon Kramer (skrzypce) i Marta Sudraba (wiolonczela). Znając rewelacyjne możliwości Chóru Filharmonii Narodowej, można oczekiwać poruszającego, przejmującego doświadczenia.
 

Jan Lech

 

Karol Szymanowski z upodobaniem sięgał w swej twórczości do muzyki skrzypcowej i zapewne wpływ na to miała przyjaźń z wybitnym wirtuozem Pawłem Kochańskim, ale może przede wszystkim nadzwyczajna wrażliwość dźwiękowa kompozytora, który brzmienie skrzypiec potrafił kształtować zarówno w ulotne orientalne arabeski, jak i szorstkie frazy muzyki podhalańskiej. II Koncert skrzypcowy, napisany w 1933 roku z inspiracji Kochańskiego, odwołuje się do folklorystycznych fascynacji Mistrza z Atmy. Podhalański koloryt nie jest tu jednak tak żywiołowo ekspresyjny, lecz bardziej powściągliwy, nasycony liryzmem, a miejscami nawet zadumą.

Muzyka do baletu Ognisty Ptak, zamówiona przez twórcę Baletów Rosyjskich Siergieja Diagilewa, to pierwszy wielki sukces Igora Strawińskiego. Premiera dzieła odbyła się w 1910 roku w Théâtre National de l`Opera w Paryżu. Z trzech suit sporządzonych przez kompozytora najpopularniejsza jest ta z 1919 roku. Krzysztof Urbański, Dyrektor Artystyczny Filharmonii Narodowej, zdecydował się jednak sięgnąć po tę z roku 1945, skompletowaną przez kompozytora w Stanach Zjednoczonych. To feeria barw orkiestrowych, zmiennych nastrojów i wspaniale przetworzonych motywów ludowych, zwieńczona uwielbieniem natury, dobra i światłości.
 

Małgorzata Gąsiorowska 
(oprac. red.)

Program koncertu na zakończenie sezonu 2026/2027 podporządkowany został celebracji natury. Plainscapes na chór mieszany, skrzypce i wiolonczelę Pēterisa Vasksa to próba muzycznego odwzorowania jego rodzinnych, łotewskich nizin. To łagodne, medytacyjne dzieło zabrzmiało po raz pierwszy 28 marca 2002 w wiedeńskim Minoritenkirche. Poprowadził je łotewski chórmistrz Māris Sirmais, śpiewał chór młodzieżowy Kamēr... z Rygi, a partie instrumentalne wykonali Gidon Kramer (skrzypce) i Marta Sudraba (wiolonczela). Znając rewelacyjne możliwości Chóru Filharmonii Narodowej, można oczekiwać poruszającego, przejmującego doświadczenia.
 

Jan Lech

 

Karol Szymanowski z upodobaniem sięgał w swej twórczości do muzyki skrzypcowej i zapewne wpływ na to miała przyjaźń z wybitnym wirtuozem Pawłem Kochańskim, ale może przede wszystkim nadzwyczajna wrażliwość dźwiękowa kompozytora, który brzmienie skrzypiec potrafił kształtować zarówno w ulotne orientalne arabeski, jak i szorstkie frazy muzyki podhalańskiej. II Koncert skrzypcowy, napisany w 1933 roku z inspiracji Kochańskiego, odwołuje się do folklorystycznych fascynacji Mistrza z Atmy. Podhalański koloryt nie jest tu jednak tak żywiołowo ekspresyjny, lecz bardziej powściągliwy, nasycony liryzmem, a miejscami nawet zadumą.

Muzyka do baletu Ognisty Ptak, zamówiona przez twórcę Baletów Rosyjskich Siergieja Diagilewa, to pierwszy wielki sukces Igora Strawińskiego. Premiera dzieła odbyła się w 1910 roku w Théâtre National de l`Opera w Paryżu. Z trzech suit sporządzonych przez kompozytora najpopularniejsza jest ta z 1919 roku. Krzysztof Urbański, Dyrektor Artystyczny Filharmonii Narodowej, zdecydował się jednak sięgnąć po tę z roku 1945, skompletowaną przez kompozytora w Stanach Zjednoczonych. To feeria barw orkiestrowych, zmiennych nastrojów i wspaniale przetworzonych motywów ludowych, zwieńczona uwielbieniem natury, dobra i światłości.
 

Małgorzata Gąsiorowska 
(oprac. red.)

Wśród najważniejszych dyrygentów naszych czasów sir Simon Rattle zajmuje pozycję szczególną. Nie sposób krótko podsumować jego osiągnięć, wspomnijmy więc tylko, że w latach 1980–1998 kierował City of Birmingham Symphony Orchestra, w latach 2002–2018 był szefem Berliner Philharmoniker, a od 2017 do 2023 roku pełnił funkcję dyrektora muzycznego London Symphony Orchestra. Podczas warszawskiego wieczoru poprowadzi słynną Mahler Chamber Orchestra – międzynarodowy zespół założony w 1997 roku z inicjatywy Claudia Abbada, skupiający wybitnych muzyków z ponad 25 krajów. Orkiestra pracuje bez stałej siedziby, współpracując z czołowymi dyrygentami i solistami.

Tytułowy L’Eroe („bohater”) III Symfonii Ludwiga van Beethovena nie jest konkretną postacią, lecz ideą, zaś muzyka symbolizuje tu uniwersalne przesłanie dobra i poświęcenia, które powraca też w balecie Twory Prometeusza (jego motyw cytowany jest w finale Eroiki), operze Fidelio, czy w Dziewiątej. Utwór obfituje w szereg innowacji – najbardziej zadziwiającą dla współczesnych autorowi słuchaczy był sam monumentalizm założenia oraz siła muzycznej ekspresji: patos, namiętność, dramatyczne kontrasty.

Zapomniany w XIX wieku gatunek serenady wrócił do łask zwłaszcza dzięki parze takich dzieł skomponowanych przez młodego Johannesa Brahmsa, i to one zainspirowały Antonína Dvořáka. Jego Serenada na smyczki op. 22 to pięcioczęściowy cykl skrzący się radością i humorem, którego elegancką, klasycyzującą formę przenika romantyczna ekspresja. Nieco późniejsza Serenada e-moll op. 44 ma barwną obsadę dętą ze smyczkowym fondamento. Wstępny, pompatyczny marsz mógłby być „marszem żałobnym”, ale w zaleconym tu szybszym tempie nabiera cech lekko groteskowych, a żartobliwy nastrój ujawnia się w kolejnych ogniwach, korzystających z rytmów czeskich tańców.

Program zaproponowany przez sir Simona Rattle’a, odzwierciedla szczególnie bliskie mu obszary repertuarowe – od klasyki wiedeńskiej po romantyzm – obejmując dzieła, które dyrygent wykonuje od lat i utrwala w nagraniach, nadając im wyrazisty, osobisty rys.

 

Piotr Maculewicz

W każdym sezonie, w jednym z naszych programów poezja i muzyka spotykają się w krainie wyobraźni, budząc w słuchaczach twórczą ciekawość. Zapraszamy do pudełka pełnego dźwięków, słów i obrazów! Głos aktora oraz brzmienie skrzypiec i fortepianu poprowadzą nas w świat fantazji, gdzie poezja ożywa, a muzyka opowiada historie. To przygoda, podczas której słuchamy, czujemy i odkrywamy. Program dla starszych melomanów prezentuje okres Młodej Polski – epoki dialogu poezji i muzyki. Aktorskie interpretacje tekstów w połączeniu z brzmieniem instrumentów stworzą sugestywną opowieść o emocjach, symbolach i poszukiwaniu sensu w sztuce.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.

O możliwości rezerwacji biletów na koncert 31 maja 2027 poinformujemy w późniejszym terminie.

W każdym sezonie, w jednym z naszych programów poezja i muzyka spotykają się w krainie wyobraźni, budząc w słuchaczach twórczą ciekawość. Zapraszamy do pudełka pełnego dźwięków, słów i obrazów! Głos aktora oraz brzmienie skrzypiec i fortepianu poprowadzą nas w świat fantazji, gdzie poezja ożywa, a muzyka opowiada historie. To przygoda, podczas której słuchamy, czujemy i odkrywamy. Program dla starszych melomanów prezentuje okres Młodej Polski – epoki dialogu poezji i muzyki. Aktorskie interpretacje tekstów w połączeniu z brzmieniem instrumentów stworzą sugestywną opowieść o emocjach, symbolach i poszukiwaniu sensu w sztuce.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.

O możliwości rezerwacji biletów na koncert 31 maja 2027 poinformujemy w późniejszym terminie.

w programie pieśni: 

Albana Berga
Ericha Wolfganga Korngolda
Felixa Mendessohna-Bartholdy'ego
Edvarda Griega
Claude'a Debussy'ego

 

Śpiewaczka operowa Diana Damrau występowała już na największych scenach świata: m.in. Opernhaus Zürich, Staatsoper Wien, Bayerische Staatsoper w Monachium, mediolańskiej La Scali, Metropolitan Opera w Nowym Jorku, Royal Opera House w Londynie, czy Opéra national de Paris. Dała się poznać jako rewelacyjna interpretatorka partii Paminy i Królowej Nocy w Czarodziejskim flecie Wolfganga Amadeusa Mozarta, Rozyny w Cyruliku sewilskim Gioachina Rossiniego oraz Leïli w Poławiaczach pereł Georges’a Bizeta. Międzynarodowa prasa nie szczędzi jej pochwał – jak w 2015 roku pisał włoski krytyk muzyczny Elvio Giudici: „Jej wspaniała wirtuozeria […] – każdy zaśpiewany pasaż, nuta, tryl, messa di voce [ściszenie i zgłośnienie dźwięku] rosną i wznoszą się do ekspresyjnego chiaroscuro [światłocienia], rozdzierającego duszę i stale oscylującego między radością i melancholią”.

Artystka jest równie wysoko ceniona za swoje występy kameralne. Jej recitale romantycznych lied cieszą się wielką popularnością i przyciągają rzesze słuchaczy. Podczas wieczoru pieśni w Filharmonii Narodowej śpiewaczce towarzyszyć będzie Helmut Deutsch – doświadczony akompaniator, który nagrał już trzy płyty z Dianą Damrau: w 2006 roku album z utworami Clary i Roberta Schumannów, Feliksa Mendelssohna-Bartholdy’ego, Fryderyka Chopina i Ferenca Liszta; w 2011 roku – z pieśniami Liszta; a w roku 2018 – Italienisches Liederbuch Hugona Wolfa. Ich wspaniała współpraca wypełni ten magiczny, nastrojowy wieczór burzliwymi emocjami, wzbudzanymi przez nieprzemijające piękno ludzkiego głosu.

 

Jan Lech

Czy wyobraźnię można zamknąć w małym pudełku? A może wystarczy je tylko lekko uchylić, by wydostały się z niego niezwykłe historie, barwne obrazy i poruszające dźwięki? Podczas familijnego spotkania w Filharmonii młodzi słuchacze odkryją, jak potężna i nieograniczona potrafi być dziecięca fantazja. Muzyka splecie się tu z opowieścią, a odrobina teatralnej magii doda wydarzeniu wyjątkowego blasku. Wspólnie otworzymy drzwi do świata pełnego niespodzianek, gdzie każdy dźwięk może stać się początkiem nowej, niezwykłej przygody.

Czy wyobraźnię można zamknąć w małym pudełku? A może wystarczy je tylko lekko uchylić, by wydostały się z niego niezwykłe historie, barwne obrazy i poruszające dźwięki? Podczas familijnego spotkania w Filharmonii młodzi słuchacze odkryją, jak potężna i nieograniczona potrafi być dziecięca fantazja. Muzyka splecie się tu z opowieścią, a odrobina teatralnej magii doda wydarzeniu wyjątkowego blasku. Wspólnie otworzymy drzwi do świata pełnego niespodzianek, gdzie każdy dźwięk może stać się początkiem nowej, niezwykłej przygody.

Szachrajstwa, romanse i morderstwo – to wbrew pozorom nie streszczenie libretta oratorium Alessandra Stradelli San Giovanni Battista, lecz słowa, które najlepiej opisują burzliwe życie i narastającą wokół nazwiska kompozytora legendę uwodziciela szlacheckich córek, krętacza i awanturnika. Już na początku XVIII wieku opowiadano, jakoby zabójcy Stradelli – poruszeni pięknem jego muzyki – w ostatniej chwili mieli odstąpić od zbrodni. Choć w rzeczywistości życia mu nie oszczędzono, sensacyjna opowieść o Stradelli rozpaliła jedynie wyobraźnię kolejnych epok, inspirując romantyczne opery i literaturę. Równie bezlitosny finał czeka bohatera jego wspaniałego oratorium: zgodnie z opowieścią biblijną, głowa Jana Chrzciciela stała się krwawą nagrodą za zmysłowy taniec wykonany przed Herodem Antypasem przez jego pasierbicę Salome.

Ta przerażająca historia od wieków działała na twórców jak magnes, a oratorium Stradelli uchodzi za jedną z najbardziej elektryzujących jej wersji muzycznych. Utwór powstał na zamówienie florenckiego bractwa działającego w Rzymie i zabrzmiał jako część kosztownego cyklu czternastu oratoriów wykonanych w pierwszych miesiącach 1675 roku.

W czasie koncertu w tytułową rolę wcieli się Jakub Józef Orliński. Solistom towarzyszyć będzie znakomity zespół Il Pomo d’Oro, powracający do Filharmonii Narodowej po sukcesie wykonania opery Giulio Cesare in Egitto Georga Friedricha Händla w ubiegłym sezonie. Ponownie poprowadzi go wybitny specjalista od muzyki dawnej – Francesco Corti.

 

Bartłomiej Gembicki

Marka Minkowskiego Warszawie przedstawiać nie trzeba. W latach 2008–2012 był przecież związany – jako dyrektor muzyczny – z zespołem Sinfonia Varsovia. Ten Francuz o polskich korzeniach, od dawna cieszący się światową renomą, jest jednogłośnie uznawany za ikonę wykonawstwa muzyki dawnej (historically informed performance). Cenione są zwłaszcza jego genialne interpretacje repertuaru operowego i symfonicznego, który wypełni również program koncertu z Orkiestrą Filharmonii Narodowej.

Wolfgang Amadeus Mozart komponował włoskojęzyczną operę seria La clemenza di Tito (Łaskawość Tytusa) u schyłku swojego krótkiego życia, po ukończeniu opery buffa Così fan tutte i niemal równolegle z niemieckim singspielem Die Zauberflöte. Uwertura do La clemenza swą wewnętrzną dramaturgią zapowiada konflikty i dylematy władzy, które są treścią libretta.

Symfonia D-dur Hob. I:104 z 1795 roku, ostatnia z dwunastu symfonii „Londyńskich” Josepha Haydna, powstała podczas pobytu kompozytora w Anglii. Jej pierwsze wykonanie w King’s Theatre okazało się ogromnym sukcesem. Entuzjazm słuchaczy wzbudził zwłaszcza jej finał, zawierający jednoznaczne nawiązania do muzyki ludowej, kojarzone z folklorem chorwackim.

Podobno krytyczne uwagi zaprzyjaźnionego dyrygenta miały sprawić, że napisaną w roku 1869 Symfonię d-moll Anton Bruckner świadomie usunął z oficjalnego wykazu swoich kompozycji. Zjednało to dziełu przydomek Annulierte – „anulowana” lub Die Nullte – „zerowa”. Gdy w roku 1924 doszło wreszcie do prawykonania, okazało się, że utwór jest arcydziełem, które w niczym nie ustępuje pozostałym, „numerowanym” symfoniom Brucknera. Losy tej symfonii potwierdzają zarazem znaną prawdę, że każdy geniusz narażony jest na podcinanie skrzydeł przez zazdrosne miernoty.

 

Grzegorz Zieziula

Marka Minkowskiego Warszawie przedstawiać nie trzeba. W latach 2008–2012 był przecież związany – jako dyrektor muzyczny – z zespołem Sinfonia Varsovia. Ten Francuz o polskich korzeniach, od dawna cieszący się światową renomą, jest jednogłośnie uznawany za ikonę wykonawstwa muzyki dawnej (historically informed performance). Cenione są zwłaszcza jego genialne interpretacje repertuaru operowego i symfonicznego, który wypełni również program koncertu z Orkiestrą Filharmonii Narodowej.

Wolfgang Amadeus Mozart komponował włoskojęzyczną operę seria La clemenza di Tito (Łaskawość Tytusa) u schyłku swojego krótkiego życia, po ukończeniu opery buffa Così fan tutte i niemal równolegle z niemieckim singspielem Die Zauberflöte. Uwertura do La clemenza swą wewnętrzną dramaturgią zapowiada konflikty i dylematy władzy, które są treścią libretta.

Symfonia D-dur Hob. I:104 z 1795 roku, ostatnia z dwunastu symfonii „Londyńskich” Josepha Haydna, powstała podczas pobytu kompozytora w Anglii. Jej pierwsze wykonanie w King’s Theatre okazało się ogromnym sukcesem. Entuzjazm słuchaczy wzbudził zwłaszcza jej finał, zawierający jednoznaczne nawiązania do muzyki ludowej, kojarzone z folklorem chorwackim.

Podobno krytyczne uwagi zaprzyjaźnionego dyrygenta miały sprawić, że napisaną w roku 1869 Symfonię d-moll Anton Bruckner świadomie usunął z oficjalnego wykazu swoich kompozycji. Zjednało to dziełu przydomek Annulierte – „anulowana” lub Die Nullte – „zerowa”. Gdy w roku 1924 doszło wreszcie do prawykonania, okazało się, że utwór jest arcydziełem, które w niczym nie ustępuje pozostałym, „numerowanym” symfoniom Brucknera. Losy tej symfonii potwierdzają zarazem znaną prawdę, że każdy geniusz narażony jest na podcinanie skrzydeł przez zazdrosne miernoty.

 

Grzegorz Zieziula

Czy muzyka, którą kompozytor odrzucił, może powiedzieć o nim więcej niż inne dzieła? I czy mamy prawo do tego doświadczenia, podsłuchując, gdy twórca nie udzielił zaproszenia… #0 jest opowieścią o początku i końcu, o nadziei i zwątpieniu, a także o momencie, w którym muzyka wyszła ze strefy komfortu.

La Clemenza di Tito (Łaskawość Tytusa) to jedna z najpóźniejszych oper Mozarta, powstała zaledwie kilka miesięcy przed śmiercią kompozytora. Pisana w pośpiechu dla uczczenia koronacji Leopolda II na króla Czech, przetwarza motywy związane z władzą i jej wyimaginowaną odpowiedzialnością, łagodnością i rozumem. Cesarz Tytus, pomimo intryg i zdrady, wybiera przebaczenie zamiast zemsty. Uwertura zawiera pełen wachlarz emocji i zniuansowanych napięć.

Symfonia D-dur Hob.I:104 Josepha Haydna, nazywana „Londyńską”, to ostatnia symfonia kompozytora, uznawanego za ojca tej formy. Dzieło jest nie tylko zwieńczeniem jego twórczości, ale równocześnie podsumowaniem pewnej epoki estetycznej, w której dominowała równowaga i bezpieczny balans. „Londyńska” jest w programie koncertu punktem przełomowym, momentem, w którym symfonika klasyczna dopełnia się i jednocześnie otwiera na pierwsze pęknięcia i bardziej radykalne zmiany.

Dzieło Brucknera, które zamyka program koncertu uchodzi za jedno z najbardziej zagadkowych w historii XIX-wiecznej symfoniki. Symfonia d-moll została bowiem przez kompozytora wycofana z oficjalnego katalogu jego dzieł. Bruckner uznał ją za niewystarczająco dobrą i opatrzył dopiskiem „gilt nicht” (nie liczy się). Paradoksalnie to właśnie Symfonia nr 0 uważana jest dziś za moment narodzin charakterystycznego i podziwianego stylu Brucknera.

 

Maria Peryt

Scena Muzyki Polskiej to program artystyczny realizowany przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca we współpracy z Filharmonią Narodową, finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Prezentujemy polskich artystów i polską twórczość kompozytorską – szczególnie tę mniej obecną w codziennym życiu koncertowym. Pragniemy promować wykonawstwo muzyki polskiej, inspirować muzyków do sięgania po ten repertuar oraz zainteresować słuchaczy szeroko rozumianą polską twórczością muzyczną. Do programu mogą przystąpić instrumentaliści i wokaliści, soliści i zespoły kameralne. Wyłonione w trybie konkursowym programy z muzyką polską będą prezentowane w Sali Kameralnej Filharmonii Narodowej, a także w innych instytucjach koncertowych w Polsce.

Jako mistrz wielkiej i małej formy, Witold Lutosławski zaliczany jest do grona najwybitniejszych kompozytorów XX wieku. Program dla młodszych słuchaczy wypełnią jego piosenki pełne humoru, zabawnych historii i dziwnych postaci oraz muzyka instrumentalna – czasami tajemnicza, innym razem zaskakująca – skomponowana specjalnie dla dzieci. Młodzież pozna szeroki wachlarz technik kompozytorskich, które stosował Lutosławski, inspirując twórców na całym świecie. Przeniesiemy się także do lat 50., kiedy pisał piosenki pod pseudonimem Derwid.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.
O możliwości rezerwacji biletów na koncert 17 maja 2027 poinformujemy w późniejszym terminie.

Jako mistrz wielkiej i małej formy, Witold Lutosławski zaliczany jest do grona najwybitniejszych kompozytorów XX wieku. Program dla młodszych słuchaczy wypełnią jego piosenki pełne humoru, zabawnych historii i dziwnych postaci oraz muzyka instrumentalna – czasami tajemnicza, innym razem zaskakująca – skomponowana specjalnie dla dzieci. Młodzież pozna szeroki wachlarz technik kompozytorskich, które stosował Lutosławski, inspirując twórców na całym świecie. Przeniesiemy się także do lat 50., kiedy pisał piosenki pod pseudonimem Derwid.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.
O możliwości rezerwacji biletów na koncert 17 maja 2027 poinformujemy w późniejszym terminie.

Nieczęsto program koncertu układa się w tak frapującą, zwierciadlaną opowieść. Niezależnie od tego, czy spojrzymy na niego od początku, czy od końca, ukaże się nam identyczny porządek gatunków. Na obu krańcach spoczywają sonaty Wolfganga Amadeusa Mozarta, a pośrodku cykle wariacji reprezentantów kolejnych epok. Ten symetryczny układ kryje jednak jeszcze jedną muzyczną niespodziankę.

Czym właściwie jest forma wariacji? Twórca prezentuje myśl muzyczną, a następnie ją przekształca, zmieniając tempo, nastrój i barwę – zupełnie jakby ukazywał ten sam obiekt w stale zmieniającym się świetle. Otwierająca koncert Sonata D-dur kończy się – nietypowo dla Mozarta – rozbudowanym cyklem wariacji, z kolei zamykająca wieczór Sonata A-dur ze słynnym Marszem tureckim od wariacji się rozpoczyna. Tym sposobem usłyszymy ciągiem aż cztery zupełnie różne ujęcia tej formy.

Wewnątrz klasycznej, mozartowskiej ramy toczyć się będzie pasjonujący dialog epok. Z jednej strony zabrzmią pełne romantycznego mroku i tytułowej powagi Variationes sérieuses Feliksa Mendelssohna-Bartholdy’ego, z drugiej – surowe, modernistyczne dzieło Aarona Coplanda, nazwane przez zachwyconego nim młodego Leonarda Bernsteina „synonimem muzyki nowoczesnej”.

Powyższe utwory wykona znakomity brytyjski pianista Paul Lewis. Słynie on z całkowitego, powolnego zanurzania się w twórczość kolejnych kompozytorów. Ta niespieszna perspektywa przekłada się na jego pogłębione, dopracowane i zarazem pełne pokory wobec dzieła interpretacje. Poszukując subtelnych powiązań między epokami, potrafi zarazem układać tak kunsztowne programy, jak ten składający się na jego recital w Filharmonii Narodowej.

 

Bartłomiej Gembicki

W maju wszystkie ptaki śpiewają o wiośnie, a najpiękniej robią to słowiki. Jednak w pewnym gniazdku na akacji zamiast śpiewu słychać narzekania… to Pani Słowikowa, która nie może doczekać się powrotu męża. Czy znacie tę piosenkę? Jeśli nie, to koniecznie wybierzcie się na koncert! Zabrzmią wspaniałe utwory Witolda Lutosławskiego napisane specjalnie dla dzieci, które kochają muzykę. Świat ptaków, zwierząt, warzyw i innych zabawnych postaci stanie się tłem koncertu, w czasie którego dowiemy się czym jest klaster, co to znaczy ad libitum, aleatoryzm i w jaki sposób kompozytor tworzył swoją muzykę.

W maju wszystkie ptaki śpiewają o wiośnie, a najpiękniej robią to słowiki. Jednak w pewnym gniazdku na akacji zamiast śpiewu słychać narzekania… to Pani Słowikowa, która nie może doczekać się powrotu męża. Czy znacie tę piosenkę? Jeśli nie, to koniecznie wybierzcie się na koncert! Zabrzmią wspaniałe utwory Witolda Lutosławskiego napisane specjalnie dla dzieci, które kochają muzykę. Świat ptaków, zwierząt, warzyw i innych zabawnych postaci stanie się tłem koncertu, w czasie którego dowiemy się czym jest klaster, co to znaczy ad libitum, aleatoryzm i w jaki sposób kompozytor tworzył swoją muzykę.

W ciągu kilku lat poprzedzających rok 1819 Beethoven niemal niczego nie skomponował. Krążyły już pogłoski, że talent swój wyczerpał i inwencji starcza mu jedynie na rzeczy błahe. Był też w fatalnej sytuacji życiowej. Dopadały go częste choroby, ogłuchł całkiem i z otoczeniem porozumiewał się za pomocą zeszytów konwersacyjnych. Nie miał pieniędzy. Uwikłał się w proces sądowy, by uzyskać opiekę prawną nad kilkunastoletnim bratankiem Karlem. Co kilka miesięcy zmieniał mieszkanie. Zaniedbał się i jego wygląd sprawiał przykre wrażenie. Jednak wbrew okolicznościom lata 1819–1824 przyniosły serię późnych arcydzieł, a każde otwierało drogę nowej muzyce. Stworzył wtedy monumentalne formy: IX Symfonię d-moll i Missa solemnis – obie niezwykłe, rozsadzające ramy gatunkowe, uniwersalne i osobiste zarazem.

W drugim z tych dwóch majestatycznych dzieł Orkiestrę Filharmonii Narodowej poprowadzi Stefano Montanari, który odnosi sukcesy zarówno jako dyrygent, skrzypek i pianista. Towarzyszyć mu będą wybitni soliści: sopranistka Anna Maria Labin, znana z repertuaru klasycznego i prawykonań oper współczesnych; Teresa Iervolino – mezzosopranistka ceniona za występy w operach barokowych i romantycznych; Daniel Behle, którego karierę otworzyła świetna rola w Śpiewakach norymberskich Richarda Wagnera podczas Bayreuther Festspiele w 2017 roku; oraz bas Adolfo Corrado, zwycięzca BBC Cardiff Singer of the World z 2023 roku. Do tego Chór Filharmonii Narodowej pod kierownictwem Bartosza Michałowskiego. Tak świetna obsada w jednym z największych dzieł muzyki klasycznej gwarantuje niezapomniane wrażenia.

 

Małgorzata Gąsiorowska, Jan Lech 
(oprac. red.)

W ciągu kilku lat poprzedzających rok 1819 Beethoven niemal niczego nie skomponował. Krążyły już pogłoski, że talent swój wyczerpał i inwencji starcza mu jedynie na rzeczy błahe. Był też w fatalnej sytuacji życiowej. Dopadały go częste choroby, ogłuchł całkiem i z otoczeniem porozumiewał się za pomocą zeszytów konwersacyjnych. Nie miał pieniędzy. Uwikłał się w proces sądowy, by uzyskać opiekę prawną nad kilkunastoletnim bratankiem Karlem. Co kilka miesięcy zmieniał mieszkanie. Zaniedbał się i jego wygląd sprawiał przykre wrażenie. Jednak wbrew okolicznościom lata 1819–1824 przyniosły serię późnych arcydzieł, a każde otwierało drogę nowej muzyce. Stworzył wtedy monumentalne formy: IX Symfonię d-moll i Missa solemnis – obie niezwykłe, rozsadzające ramy gatunkowe, uniwersalne i osobiste zarazem.

W drugim z tych dwóch majestatycznych dzieł Orkiestrę Filharmonii Narodowej poprowadzi Stefano Montanari, który odnosi sukcesy zarówno jako dyrygent, skrzypek i pianista. Towarzyszyć mu będą wybitni soliści: sopranistka Anna Maria Labin, znana z repertuaru klasycznego i prawykonań oper współczesnych; Teresa Iervolino – mezzosopranistka ceniona za występy w operach barokowych i romantycznych; Daniel Behle, którego karierę otworzyła świetna rola w Śpiewakach norymberskich Richarda Wagnera podczas Bayreuther Festspiele w 2017 roku; oraz bas Adolfo Corrado, zwycięzca BBC Cardiff Singer of the World z 2023 roku. Do tego Chór Filharmonii Narodowej pod kierownictwem Bartosza Michałowskiego. Tak świetna obsada w jednym z największych dzieł muzyki klasycznej gwarantuje niezapomniane wrażenia.

 

Małgorzata Gąsiorowska, Jan Lech 
(oprac. red.)

W XIX wieku tradycje muzyki kameralnej kultywowano nie tylko w pałacach arystokratów, w domach wybitnych artystów czy na koncertach lokalnych towarzystw muzycznych, podtrzymywano je także w europejskich konserwatoriach. To nie przypadek, że cała twórczość kameralna wybitnego ukraińskiego kompozytora Mykoły Łysenki, która obejmuje jedynie dwa utwory – kwartet i trio smyczkowe, powstała w okresie studenckim. W czteroczęściowym Triu smyczkowym a-moll na dwoje skrzypiec i altówkę (1869) Łysenko wprowadził kilka motywów o wyraźnie narodowym charakterze.

Opublikowana w ostatnich latach przez współczesnego duńskiego kompozytora Hansa Abrahamsena transkrypcja cyklu sześciu Moments musicaux D 780 Franza Schuberta (1828) na oktet (zespół złożony z klarnetu, fagotu, rogu i kwintetu smyczków) stanowi jego osobisty hołd dla austriackiego twórcy.

Sonata A-dur na skrzypce i fortepian „Kreutzerowska” op. 47 Ludwiga van Beethovena (1803) powstawała pierwotnie z myślą o Mulacie George’u Polgreenie Bridgetowerze, tajemniczym i ekscentrycznym skrzypku księcia Walii, który miał rzekomo urodzić się w Polsce. Ostatecznie utwór został jednak zadedykowany francuskiemu wirtuozowi skrzypiec Rodolphe’owi Kreutzerowi. Podczas koncertu zabrzmi jego rzadko wykonywana wersja w opracowaniu na kwintet smyczkowy, która zmienia brzmieniowe oblicze słynnej sonaty.

 

Grzegorz Zieziula

W przewodniku koncertowym FeNka... fantazja zoologiczna

Dzisiaj rano pewne zdarzenie zburzyło spokój FeNka – zauważył w Filharmonii ślady czyjejś obecności! Na pulpicie leżało małe piórko, w futerale ktoś zrobił sobie norkę, a w korytarzu do garderoby widać było odciski łapek. Czy to możliwe, że zamieszkały tu inne zwierzęta? Jeśli tak, to jakie i po co? Aby odpowiedzieć na wszystkie nurtujące go pytania, FeNek wezwał znanego zoologa. Czy pomoże on liskowi odkryć te tajemnice? Jeśli jesteście ciekawi jak brzmi kocia muzyka oraz gdzie ukryły się ptasie plotki i inne włochate stwory, przyjdźcie na koncert i pomóżcie FeNkowi w rozpoznawaniu śladów naszych nowych gości!

W przewodniku koncertowym FeNka... fantazja zoologiczna

Dzisiaj rano pewne zdarzenie zburzyło spokój FeNka – zauważył w Filharmonii ślady czyjejś obecności! Na pulpicie leżało małe piórko, w futerale ktoś zrobił sobie norkę, a w korytarzu do garderoby widać było odciski łapek. Czy to możliwe, że zamieszkały tu inne zwierzęta? Jeśli tak, to jakie i po co? Aby odpowiedzieć na wszystkie nurtujące go pytania, FeNek wezwał znanego zoologa. Czy pomoże on liskowi odkryć te tajemnice? Jeśli jesteście ciekawi jak brzmi kocia muzyka oraz gdzie ukryły się ptasie plotki i inne włochate stwory, przyjdźcie na koncert i pomóżcie FeNkowi w rozpoznawaniu śladów naszych nowych gości!

Co ma wspólnego Tim Burton – reżyser filmów balansujących między baśnią a groteską – z dostojnym klasykiem, Josephem Haydnem? Szwedzki kompozytor Albert Schnelzer przekonuje, że jego orkiestrową miniaturę A Freak in Burbank zainspirowały właśnie te dwie postacie, a wspólnym mianownikiem było ich oryginalne poczucie humoru. Humorem i radością w eleganckim, rokokowym kostiumie skrzy się także młodzieńczy Koncert obojowy C-dur KV 314 młodszego z klasyków, Wolfganga Amadeusa Mozarta (znany też we fletowej wersji), napisany dla włoskiego oboisty z Salzburga, Giuseppe Ferlendisa.

W Rapsodii hiszpańskiej Maurice’a Ravela nie chodzi o dosłowną „hiszpańskość” lecz o jej dźwiękowe imaginarium – to utwór zmysłowy i kolorowy, oparty na subtelnych stylizacjach charakterystycznych dla Iberii (ale też Kuby!) rytmów, typów melodii, przede wszystkim zaś – olśniewającej i zachwycającej, prawdziwie mistrzowskiej zabawie orkiestrowymi barwami, w której mimo pozorów spontaniczności nic nie jest pozostawione przypadkowi.

W nieco wcześniejszych, epokowych Nocturnes Claude’a Debussy’ego dostrzegano muzyczny odpowiednik malarskiego impresjonizmu (choć sam Debussy nie lubił tej etykiety). Nuages niemal zatrzymują czas w hipnotycznym ruchu zmiennych harmonii, Fêtes ewokują nastrój szalonej, feerycznej zabawy – czy może jej onirycznej wizji? W nokturnowych, tajemniczych Sirènes głosy chóralnej, pozbawionej tekstu wokalizy (swe mistrzostwo pokaże tu żeńska sekcja Chóru Filharmonii Narodowej) stapiają się z orkiestrą, współtworząc jeden z najbardziej sugestywnych pejzaży dźwiękowych w muzyce przełomu wieków.

W nieczęstej podwójnej roli oboisty i dyrygenta zaprezentuje się François Leleux podziwiany w obu tych rolach na światowych estradach, także jako realizator powierzonych mu prawykonań nowych dzieł obojowych.

 

Piotr Maculewicz

Co ma wspólnego Tim Burton – reżyser filmów balansujących między baśnią a groteską – z dostojnym klasykiem, Josephem Haydnem? Szwedzki kompozytor Albert Schnelzer przekonuje, że jego orkiestrową miniaturę A Freak in Burbank zainspirowały właśnie te dwie postacie, a wspólnym mianownikiem było ich oryginalne poczucie humoru. Humorem i radością w eleganckim, rokokowym kostiumie skrzy się także młodzieńczy Koncert obojowy C-dur KV 314 młodszego z klasyków, Wolfganga Amadeusa Mozarta (znany też we fletowej wersji), napisany dla włoskiego oboisty z Salzburga, Giuseppe Ferlendisa.

W Rapsodii hiszpańskiej Maurice’a Ravela nie chodzi o dosłowną „hiszpańskość” lecz o jej dźwiękowe imaginarium – to utwór zmysłowy i kolorowy, oparty na subtelnych stylizacjach charakterystycznych dla Iberii (ale też Kuby!) rytmów, typów melodii, przede wszystkim zaś – olśniewającej i zachwycającej, prawdziwie mistrzowskiej zabawie orkiestrowymi barwami, w której mimo pozorów spontaniczności nic nie jest pozostawione przypadkowi.

W nieco wcześniejszych, epokowych Nocturnes Claude’a Debussy’ego dostrzegano muzyczny odpowiednik malarskiego impresjonizmu (choć sam Debussy nie lubił tej etykiety). Nuages niemal zatrzymują czas w hipnotycznym ruchu zmiennych harmonii, Fêtes ewokują nastrój szalonej, feerycznej zabawy – czy może jej onirycznej wizji? W nokturnowych, tajemniczych Sirènes głosy chóralnej, pozbawionej tekstu wokalizy (swe mistrzostwo pokaże tu żeńska sekcja Chóru Filharmonii Narodowej) stapiają się z orkiestrą, współtworząc jeden z najbardziej sugestywnych pejzaży dźwiękowych w muzyce przełomu wieków.

W nieczęstej podwójnej roli oboisty i dyrygenta zaprezentuje się François Leleux podziwiany w obu tych rolach na światowych estradach, także jako realizator powierzonych mu prawykonań nowych dzieł obojowych.

 

Piotr Maculewicz

Historia tria fortepianowego to opowieść o zmieniających się relacjach między trzema instrumentami. W połowie XVIII wieku skrzypce i wiolonczela odznaczały się już doskonałością, która do dziś pozostaje punktem odniesienia dla lutników. Fortepian zaś, od którego wzięła się nazwa gatunku, stawiał dopiero pierwsze kroki na swoich trzech smukłych nogach. Wczesne tria wiązały się często z muzykowaniem domowym, przy czym to partia fortepianu – wykonywana nieraz przez samego kompozytora – stanowiła największe wyzwanie. Dobrym przykładem tego etapu w rozwoju gatunku jest Trio A-dur Josepha Haydna, w którym fortepian prowadzi narrację, wiolonczela wzmacnia linię basu, a skrzypce wchodzą w dialog z prawą ręką pianisty. W późniejszych dziełach Haydna, pisanych w Londynie u schyłku XVIII wieku, jak Trio es-moll, ten porządek zaczyna się jednak subtelnie chwiać, a role instrumentów ulegają coraz bardziej zaskakującym przemianom.

W kolejnym stuleciu trio fortepianowe stało się przestrzenią znacznie bardziej partnerskiej rozmowy. Trio e-moll „Dumky” Antonína Dvořáka należy do najciekawszych przykładów tej przemiany. Była to kompozycja pożegnalna, z którą kompozytor wyruszył w tournée po czeskich miastach i miasteczkach przed swoim słynnym wyjazdem do Stanów Zjednoczonych.

O niesłabnącej sile tego gatunku świadczy istnienie tak znakomitych zespołów jak Trio Gaspard. To właśnie dla artystów tej klasy powstają dziś nowe utwory – takie jak skomponowane przed kilkoma laty Trio Paula Wiancko, które muzycy zaprezentują podczas warszawskiego koncertu.

 

Bartłomiej Gembicki

Pieśni z Gurre to opowieść o miłości, zdradzie, zazdrości i zemście, ale też karze. Ich autor – Jens Peter Jacobsen – opisał średniowieczną legendę tragicznej miłości króla Danii Waldemara IV Atterdaga do damy dworu o imieniu Tove. Ich romans kwitł na zamku w Gurre, w północnej części Zelandii. Dowiedziała się o tym żona króla, Jadwiga ze Szlezwiku, która w wybuchu złości zabiła dziewczynę w zamkowej łaźni. Zrozpaczony z bólu po stracie ukochanej Waldemar przeklął samego Boga, który pozwolił umrzeć Tove. Za to bluźnierstwo na króla spadła straszliwa klątwa: po swojej śmierci na zamku Gurre jego duch w każdą noc, o północy, wyrusza w lasy i nad jezioro dookoła twierdzy w orszaku upiornych rycerzy.

Arnold Schönberg rozpoczął pracę nad muzycznym opracowaniem wierszy Jacobsena w 1900 roku. Planował zgłosić utwór na konkurs organizowany przez Wiedeńskie Stowarzyszenie Muzyków (Wiener Tonkünstler-Verein), przekroczył jednak termin zgłoszeń. Jeszcze w tym samym roku zaczął powiększać dzieło – skomponował wówczas m.in. Pieśń leśnej gołębicy (Lied der Waldtaube), najbardziej znany fragment utworu. W 1903 roku porzucił jednak pracę, do której powrócił bogatszy o doświadczenia kontaktów osobistych z Gustavem Mahlerem. Pod wpływem jego techniki orkiestracji, w 1911 roku Schönberg dokończył wreszcie cykl.

Gurre-Lieder zabrzmiały po raz pierwszy w 1913 roku w wiedeńskim Musikverein. Wykonanie tamtejszej orkiestry pod batutą Franza Schrekera wywołało entuzjastyczne reakcje widowni. Obecny na sali kompozytor nie okazał jednak wdzięczności – w geście pogardy dla krytyki, jaką Wiedeńczycy okazali jego innym, bardziej eksperymentalnym utworom, ukłonił się jedynie muzykom. Współcześnie jednak rzadko można spotkać się z podobnymi gestami. Christoph König, dyrygent specjalizujący się w interpretacji utworów z niemieckojęzycznego kręgu kulturowego, z pewnością podziękuje również publiczności.

 

Jan Lech

Pieśni z Gurre to opowieść o miłości, zdradzie, zazdrości i zemście, ale też karze. Ich autor – Jens Peter Jacobsen – opisał średniowieczną legendę tragicznej miłości króla Danii Waldemara IV Atterdaga do damy dworu o imieniu Tove. Ich romans kwitł na zamku w Gurre, w północnej części Zelandii. Dowiedziała się o tym żona króla, Jadwiga ze Szlezwiku, która w wybuchu złości zabiła dziewczynę w zamkowej łaźni. Zrozpaczony z bólu po stracie ukochanej Waldemar przeklął samego Boga, który pozwolił umrzeć Tove. Za to bluźnierstwo na króla spadła straszliwa klątwa: po swojej śmierci na zamku Gurre jego duch w każdą noc, o północy, wyrusza w lasy i nad jezioro dookoła twierdzy w orszaku upiornych rycerzy.

Arnold Schönberg rozpoczął pracę nad muzycznym opracowaniem wierszy Jacobsena w 1900 roku. Planował zgłosić utwór na konkurs organizowany przez Wiedeńskie Stowarzyszenie Muzyków (Wiener Tonkünstler-Verein), przekroczył jednak termin zgłoszeń. Jeszcze w tym samym roku zaczął powiększać dzieło – skomponował wówczas m.in. Pieśń leśnej gołębicy (Lied der Waldtaube), najbardziej znany fragment utworu. W 1903 roku porzucił jednak pracę, do której powrócił bogatszy o doświadczenia kontaktów osobistych z Gustavem Mahlerem. Pod wpływem jego techniki orkiestracji, w 1911 roku Schönberg dokończył wreszcie cykl.

Gurre-Lieder zabrzmiały po raz pierwszy w 1913 roku w wiedeńskim Musikverein. Wykonanie tamtejszej orkiestry pod batutą Franza Schrekera wywołało entuzjastyczne reakcje widowni. Obecny na sali kompozytor nie okazał jednak wdzięczności – w geście pogardy dla krytyki, jaką Wiedeńczycy okazali jego innym, bardziej eksperymentalnym utworom, ukłonił się jedynie muzykom. Współcześnie jednak rzadko można spotkać się z podobnymi gestami. Christoph König, dyrygent specjalizujący się w interpretacji utworów z niemieckojęzycznego kręgu kulturowego, z pewnością podziękuje również publiczności.

 

Jan Lech

Wspaniała muzyka potrafi przetrwać okoliczności, w których została napisana – nawet jeśli były nimi przyjęcia, widowiska plenerowe czy jednorazowe akademie nastawione na szybki efekt i łatwy dochód. Jako znakomity przykład muzyki użytkowej nieustannie powraca Tafelmusik Georga Philippa Telemanna. Sam tytuł oznacza dosłownie „muzykę stołową”: utwory przeznaczone do wykonywania podczas uczt i spotkań reprezentacyjnych. Nie jest to jednak zwykłe dźwiękowe tło, lecz rozrywka najwyższej próby – błyskotliwa, pełna tanecznego wdzięku, instrumentalnych dialogów i subtelnego humoru.

Mało komu uszłoby na sucho zestawienie w jednym programie tak wielu „hitów” XVIII stulecia. W przypadku Tona Koopmana wybór ten wydaje się jednak całkowicie naturalny. To artysta, który swoim entuzjazmem, sceniczną energią i bezkompromisowym podejściem do muzyki potrafi rozwiać nawet najmniejsze podejrzenie o łatwy efekt.

Koopman należy do najważniejszych pionierów wykonawstwa muzyki dawnej (historically informed performance) – wielokrotnie podkreślał, że nie potrzebuje ona muzealnej gabloty, lecz oddechu, werwy i wyobraźni. Szczególne miejsce w jego dorobku zajmuje twórczość Johanna Sebastiana Bacha, którego kantaty nagrał w całości, zdobywając za ten monumentalny projekt prestiżowe nagrody. Krytycy cenią Koopmana za rzadką umiejętność łączenia erudycji z radością muzykowania. Tego właśnie można spodziewać się podczas koncertu z Orkiestrą Filharmonii Narodowej, w czasie którego artysta sięgnie po utwory szczególnie bliskich mu kompozytorów: J. S. Bacha, Georga Friedricha Händla, Josepha Haydna i Telemanna.

 

Bartłomiej Gembicki

Wspaniała muzyka potrafi przetrwać okoliczności, w których została napisana – nawet jeśli były nimi przyjęcia, widowiska plenerowe czy jednorazowe akademie nastawione na szybki efekt i łatwy dochód. Jako znakomity przykład muzyki użytkowej nieustannie powraca Tafelmusik Georga Philippa Telemanna. Sam tytuł oznacza dosłownie „muzykę stołową”: utwory przeznaczone do wykonywania podczas uczt i spotkań reprezentacyjnych. Nie jest to jednak zwykłe dźwiękowe tło, lecz rozrywka najwyższej próby – błyskotliwa, pełna tanecznego wdzięku, instrumentalnych dialogów i subtelnego humoru.

Mało komu uszłoby na sucho zestawienie w jednym programie tak wielu „hitów” XVIII stulecia. W przypadku Tona Koopmana wybór ten wydaje się jednak całkowicie naturalny. To artysta, który swoim entuzjazmem, sceniczną energią i bezkompromisowym podejściem do muzyki potrafi rozwiać nawet najmniejsze podejrzenie o łatwy efekt.

Koopman należy do najważniejszych pionierów wykonawstwa muzyki dawnej (historically informed performance) – wielokrotnie podkreślał, że nie potrzebuje ona muzealnej gabloty, lecz oddechu, werwy i wyobraźni. Szczególne miejsce w jego dorobku zajmuje twórczość Johanna Sebastiana Bacha, którego kantaty nagrał w całości, zdobywając za ten monumentalny projekt prestiżowe nagrody. Krytycy cenią Koopmana za rzadką umiejętność łączenia erudycji z radością muzykowania. Tego właśnie można spodziewać się podczas koncertu z Orkiestrą Filharmonii Narodowej, w czasie którego artysta sięgnie po utwory szczególnie bliskich mu kompozytorów: J. S. Bacha, Georga Friedricha Händla, Josepha Haydna i Telemanna.

 

Bartłomiej Gembicki

Scena Muzyki Polskiej to program artystyczny realizowany przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca we współpracy z Filharmonią Narodową, finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Prezentujemy polskich artystów i polską twórczość kompozytorską – szczególnie tę mniej obecną w codziennym życiu koncertowym. Pragniemy promować wykonawstwo muzyki polskiej, inspirować muzyków do sięgania po ten repertuar oraz zainteresować słuchaczy szeroko rozumianą polską twórczością muzyczną. Do programu mogą przystąpić instrumentaliści i wokaliści, soliści i zespoły kameralne. Wyłonione w trybie konkursowym programy z muzyką polską będą prezentowane w Sali Kameralnej Filharmonii Narodowej, a także w innych instytucjach koncertowych w Polsce.

Czy trio złożone z fletu, akordeonu i perkusji może zabrzmieć jak mała orkiestra? Przekonajmy się o tym, odkrywając nieskończoną paletę barw tych instrumentów. Wyruszmy na wyprawę po świecie dźwięków, podczas której usłyszymy, jak muzyka odmalowuje opowieści – zarówno poprzez nastrojowe melodie, jak i energiczne kompozycje. Zanurzmy się w bogactwie kompozycji XX i XXI wieku – od swingujących rytmów po awangardowe poszukiwania. Będzie to artystyczna podróż, która odkryje przed słuchaczami możliwości i ewolucję brzmienia nieoczywistego tria.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.

O możliwości rezerwacji biletów na koncert 12 kwietnia 2027 poinformujemy w późniejszym terminie.

Czy trio złożone z fletu, akordeonu i perkusji może zabrzmieć jak mała orkiestra? Przekonajmy się o tym, odkrywając nieskończoną paletę barw tych instrumentów. Wyruszmy na wyprawę po świecie dźwięków, podczas której usłyszymy, jak muzyka odmalowuje opowieści – zarówno poprzez nastrojowe melodie, jak i energiczne kompozycje. Zanurzmy się w bogactwie kompozycji XX i XXI wieku – od swingujących rytmów po awangardowe poszukiwania. Będzie to artystyczna podróż, która odkryje przed słuchaczami możliwości i ewolucję brzmienia nieoczywistego tria.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.

O możliwości rezerwacji biletów na koncert 12 kwietnia 2027 poinformujemy w późniejszym terminie.

Leif Ove Andsnes cieszy się podziwem i uznaniem publiczności oraz krytyki wielu krajów. „The New York Times” określił go „pianistą obdarzonym zniewalającą elegancją, siłą i przenikliwością”, a „The Wall Street Journal” – „jednym z najbardziej utalentowanych muzyków swojego pokolenia”. Do kluczowych osiągnięć Norwega należy projekt The Beethoven Journey, w ramach którego Andsnes wykonał koncerty Ludwiga van Beethovena z Mahler Chamber Orchestra ponad 200 razy! Jest zdobywcą wielu nagród Gramophone, jedenastokrotnie był nominowany do nagrody Grammy.

Dyskografia artysty obejmuje ponad 50 albumów, a szczególny zachwyt budzą jego kompetentne interpretacje dzieł Beethovena – dlatego tak fascynująco zapowiada się koncert, który obejmie trzy ostatnie sonaty fortepianowe tego kompozytora. Tworzą one świat osobny – skupiony, kreowany jakby na użytek wewnętrzny. Poprzednicy Beethovena oraz on sam wypracowali pewne „kanoniczne”, powtarzalne zasady budowy tego typu utworów, jednak w tryptyku sonat op. 109–111 ten ostatni z Klasyków odszedł od wykształconego modelu, zastępując go swobodnym podejściem do formy muzycznej i jej detali. Na pierwszy plan kompozytor wyniósł duchowy wymiar brzmienia, a zachwycająca finałowa Arietta z Sonaty op. 111 symbolicznie domyka jego nowe, reformatorskie spojrzenie na ten gatunek. Dzieła te można potraktować więc jako testament wizjonera, który zamiast efektownego popisu wybiera ciszę. Oto niesłyszący twórca, który stracił kontakt ze światem dźwięków, ale zyskał wolność absolutną – od konwencji i reguł, które wcześniej sam kształtował.

 

Piotr Maculewicz

Jak myślicie – ile barw można wydobyć z trzech instrumentów? Flet, akordeon i perkusja udowadniają, że całą paletę! Ich wspólne brzmienie wzbogacone ludzkim głosem zaskakuje bogactwem i różnorodnością – potrafi ukoić, roztańczyć i porwać w nieznane rejony muzycznej wyobraźni. Podczas koncertu wyruszymy w dźwiękowy świat, w którym każdy odgłos, westchnienie i rytmiczna fraza malują przeróżne obrazy. Będzie nastrojowo, energetycznie i nieprzewidywalnie – bo to muzyka, która nie zna schematów.

Jak myślicie – ile barw można wydobyć z trzech instrumentów? Flet, akordeon i perkusja udowadniają, że całą paletę! Ich wspólne brzmienie wzbogacone ludzkim głosem zaskakuje bogactwem i różnorodnością – potrafi ukoić, roztańczyć i porwać w nieznane rejony muzycznej wyobraźni. Podczas koncertu wyruszymy w dźwiękowy świat, w którym każdy odgłos, westchnienie i rytmiczna fraza malują przeróżne obrazy. Będzie nastrojowo, energetycznie i nieprzewidywalnie – bo to muzyka, która nie zna schematów. 

Program koncertu można odczytać jako muzyczną opowieść o czasie i pamięci – o tym, jak muzyka przywołuje, przetwarza i konfrontuje przeszłość. Od romantycznej wizji świata wyobrażonego w dziele Carla Marii von Webera, przez świadome sięganie po motywy sprzed wieków i dawne formy u Paula Hindemitha, aż po refleksję nad przemijaniem w późnym utworze Siergieja Rachmaninowa, mierzącego się ze sprawami ostatecznymi.

Uwertura do opery Oberon Webera, jednego z najważniejszych dzieł wczesnoromantycznej sceny, anonsuje jej oniryczny świat: brzmienie magicznego rogu, subtelne dialogi instrumentów, zapowiedzi melodii arii składają się na żywiołową, pełną kontrastów narrację, która wprowadza słuchacza w nastrój fascynującej, barwnej opowieści w baśniowo-orientalnym kostiumie.

Niemiecki kompozytor i altowiolista Paul Hindemith, pozostając na uboczu awangardowych nurtów swojej epoki, stawiał sobie za cel przywrócenie muzyce klarowności i „rzemieślniczej” dyscypliny. Twórca wykształcił nowoczesny język muzyczny, zakorzeniony jednak w tradycji. W prezentowanym Koncercie fortepianowym, stworzonym podczas wojennej emigracji w USA w 1945 roku, Hindemith sięgnął po wzorce historyczne (jak budowa trzyczęściowa), ale przetworzył je w typowy dla siebie sposób. Jego innowacje były powściągliwie, intelektualne i skupione raczej na konstrukcji formy niż ekspresji emocji. Szczególnie interesujący jest finał: stanowią go „odwrócone” wariacje, których temat – średniowieczna melodia taneczna Tre Fontane – pojawiasię w zakończeniu.

Tańce symfoniczne op. 45, ostatnie większe dzieło Siergieja Rachmaninowa, także powstało w Stanach Zjednoczonych w latach wojny. Trzyczęściowy cykl łączy energetyczną rytmikę z nostalgicznym spojrzeniem w przeszłość. Również tutaj autor sięga po motyw z wieków średnich – melodię żałobnego śpiewu Dies irae, którego słowa przywołują straszliwą wizję Sądu Ostatecznego. Wraz z cytatem z własnego opracowania prawosławnej liturgii Całonocnego czuwania tworzy to napięcie między zwątpieniem a odkupieniem, nadając temu efektownemu dziełu wymiar głęboko osobistej refleksji.

 

Piotr Maculewicz

Program koncertu można odczytać jako muzyczną opowieść o czasie i pamięci – o tym, jak muzyka przywołuje, przetwarza i konfrontuje przeszłość. Od romantycznej wizji świata wyobrażonego w dziele Carla Marii von Webera, przez świadome sięganie po motywy sprzed wieków i dawne formy u Paula Hindemitha, aż po refleksję nad przemijaniem w późnym utworze Siergieja Rachmaninowa, mierzącego się ze sprawami ostatecznymi.

Uwertura do opery Oberon Webera, jednego z najważniejszych dzieł wczesnoromantycznej sceny, anonsuje jej oniryczny świat: brzmienie magicznego rogu, subtelne dialogi instrumentów, zapowiedzi melodii arii składają się na żywiołową, pełną kontrastów narrację, która wprowadza słuchacza w nastrój fascynującej, barwnej opowieści w baśniowo-orientalnym kostiumie.

Niemiecki kompozytor i altowiolista Paul Hindemith, pozostając na uboczu awangardowych nurtów swojej epoki, stawiał sobie za cel przywrócenie muzyce klarowności i „rzemieślniczej” dyscypliny. Twórca wykształcił nowoczesny język muzyczny, zakorzeniony jednak w tradycji. W prezentowanym Koncercie fortepianowym, stworzonym podczas wojennej emigracji w USA w 1945 roku, Hindemith sięgnął po wzorce historyczne (jak budowa trzyczęściowa), ale przetworzył je w typowy dla siebie sposób. Jego innowacje były powściągliwie, intelektualne i skupione raczej na konstrukcji formy niż ekspresji emocji. Szczególnie interesujący jest finał: stanowią go „odwrócone” wariacje, których temat – średniowieczna melodia taneczna Tre Fontane – pojawiasię w zakończeniu.

Tańce symfoniczne op. 45, ostatnie większe dzieło Siergieja Rachmaninowa, także powstało w Stanach Zjednoczonych w latach wojny. Trzyczęściowy cykl łączy energetyczną rytmikę z nostalgicznym spojrzeniem w przeszłość. Również tutaj autor sięga po motyw z wieków średnich – melodię żałobnego śpiewu Dies irae, którego słowa przywołują straszliwą wizję Sądu Ostatecznego. Wraz z cytatem z własnego opracowania prawosławnej liturgii Całonocnego czuwania tworzy to napięcie między zwątpieniem a odkupieniem, nadając temu efektownemu dziełu wymiar głęboko osobistej refleksji.

 

Piotr Maculewicz

Co nam pozostaje w świecie niepewności, chaosu i samotności? Poulenc odpowiada – wolność! Lauridsen szuka ukojenia w czułej uważności. Choć ich muzyka wyrasta z zupełnie innych doświadczeń i estetyk, obaj prowadzą nas ku temu, co najbardziej ludzkie – nadziei, potrzebie bliskości i ocalenia wewnętrznej wrażliwości.

Figure humaine francuskiego kompozytora Francisa Poulenca, to jedno z najbardziej wyjątkowych dzieł XX wieku. Kantata na podwójny chór a cappella, powstała podczas niemieckiej okupacji Francji do poezji Paula Éluarda w latach 1943-1944 i stała się symbolem walki o człowieczeństwo. Kompozycja złożona z ośmiu części stopniowo staje się coraz bardziej mroczna i niepokojąca. Finałowe Liberté przełamuje jednak tę tendencję, będąc jednym z najważniejszych muzycznych manifestów wolności. Poulenc, którego muzyka słynie z finezyjnej lekkości, pomimo tematu dzieła nie tworzy patetycznego monumentu. Wręcz przeciwnie – jego dzieło pulsuje czułością i nadzieją, prowadząc od mroku ku wyzwalającej sile wspólnoty.

W Nocturnes Mortena Lauridsena noc otula szczególne i różnorodne doświadczenia wrażliwości. Amerykański kompozytor sięga po poezję Rainera Marii Rilkego, Pabla Nerudy i Jamesa Agee, tworząc muzykę pełną zachwytu nad kruchością ludzkiego doświadczenia. Niezwykle intymne brzmienie chóru, zawieszone pomiędzy kontemplacją i poczuciem wewnętrznego ukojenia, stopniowo tonuje emocje. Z mroku nocy wyłania się świt, w który patrzymy z nadzieją.

Chór Filharmonii Narodowej należy do najwybitniejszych polskich zespołów wokalnych, cenionych za wyjątkową kulturę brzmienia, precyzję i wszechstronność repertuarową – od muzyki dawnej po dzieła współczesne. Zespół regularnie współpracuje z najważniejszymi dyrygentami i orkiestrami świata, a jego nagrania wielokrotnie zdobywały prestiżowe nagrody, w tym Grammy.

Chórmistrz Bartosz Michałowski jest jednym z najbardziej cenionych polskich dyrygentów chóralnych, znany z niezwykłej dbałości o barwę, detal i emocjonalną głębię wykonywanej muzyki. Pod jego kierownictwem Chór Filharmonii Narodowej rozwija charakterystyczne brzmienie i wyjątkową intensywność interpretacyjną.

 

Maria Peryt

Scena Muzyki Polskiej to program artystyczny realizowany przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca we współpracy z Filharmonią Narodową, finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Prezentujemy polskich artystów i polską twórczość kompozytorską – szczególnie tę mniej obecną w codziennym życiu koncertowym. Pragniemy promować wykonawstwo muzyki polskiej, inspirować muzyków do sięgania po ten repertuar oraz zainteresować słuchaczy szeroko rozumianą polską twórczością muzyczną. Do programu mogą przystąpić instrumentaliści i wokaliści, soliści i zespoły kameralne. Wyłonione w trybie konkursowym programy z muzyką polską będą prezentowane w Sali Kameralnej Filharmonii Narodowej, a także w innych instytucjach koncertowych w Polsce.

W przewodniku koncertowym FeNka... historie instrumentów
 

Dlaczego w pewne instrumenty się dmucha, w inne uderza, a jeszcze inne brzmią dzięki pociągnięciom smyczkiem? Czemu niektóre przypominają kształtem ślimaka, czy poplątaną trąbę słonia? Z jakiego powodu podczas koncertów muzycy zajmują takie, a nie inne miejsca na estradzie? I co wspólnego z tym wszystkim ma pewien chłopiec – Piotruś oraz przebiegły wilk? FeNek, który jest mieszkańcem Filharmonii, z pewnością zna odpowiedzi na te pytania, zatem przyjdźcie na koncert i nasłuchujcie jego podpowiedzi!

W przewodniku koncertowym FeNka... historie instrumentów

Dlaczego w pewne instrumenty się dmucha, w inne uderza, a jeszcze inne brzmią dzięki pociągnięciom smyczkiem? Czemu niektóre przypominają kształtem ślimaka, czy poplątaną trąbę słonia? Z jakiego powodu podczas koncertów muzycy zajmują takie, a nie inne miejsca na estradzie? I co wspólnego z tym wszystkim ma pewien chłopiec – Piotruś oraz przebiegły wilk? FeNek, który jest mieszkańcem Filharmonii, z pewnością zna odpowiedzi na te pytania, zatem przyjdźcie na koncert i nasłuchujcie jego podpowiedzi!

Mimo że prezentowane w programie koncertu dzieła przynależą do odmiennych gatunków orkiestrowych, kwestie muzycznej konstrukcji i formy wydają się tu drugorzędne wobec wyrazu emocjonalnego. Utwory te prowadzą słuchaczy ciekawą ścieżką baśniowej wyobraźni i abstrakcji witalnej ku głębokiemu w swej duchowej treści wyciszeniu.

Słynna humoreska, za jaką nie bez powodu uchodzi Uczeń czarnoksiężnika Paula Dukasa – poemat muzyczny oparty na balladzie Johanna Wolfganga Goethego – powstała w 1897 roku i choć język Dukasa nie wykracza tu poza styl późnego romantyzmu, wyobraźnia kompozytora prowadzi narrację, która żywo przypomina ścieżkę dźwiękową filmów rysunkowych z połowy XX wieku. Sugestywny i ilustracyjny tok utworu docenił Walt Disney w filmie muzycznym Fantazja z 1940 roku, powierzając rolę ucznia czarnoksiężnika Myszce Miki i przyczyniając się do popularyzacji tego wybitnego dzieła francuskiego kompozytora.

W 2023 roku, celebrując setną rocznicę urodzin światowej sławy dyrygenta Stanisława Skrowaczewskiego, trzej wybitni wirtuozi: Bartłomiej Nizioł, Krzysztof Grzybowski i Piotr Sałajczyk wystąpili z cyklem koncertów, prezentujących po raz pierwszy w Europie Koncert potrójny – dzieło powstałe w 1991 roku, które pozwala odkryć Skrowaczewskiego jako kompozytora brawurowego w swej wyobraźni muzycznej i doskonałego warsztatowo. Olśniewająca barwność instrumentacji i popis kunsztu wirtuozowskiego nie tylko trzech koncertujących instrumentów, ale właściwie całego zespołu orkiestry, idzie w parze z nutą groteski, przywołującą skojarzenia z nurtem francuskiego neoklasycyzmu pierwszej połowy XX wieku.

W drugiej części koncertu pod batutą Michała Nesterowicza, cenionego szczególnie za pełne ekspresji realizacje muzyki późnoromantycznej i współczesnej, zabrzmi V Symfonia Ralpha Vaughana Williamsa – jedno z najważniejszych dzieł w dorobku tego wybitnego angielskiego kompozytora połowy XX wieku. Ciemny koloryt, wolne tempo oraz powściągliwość emocjonalna nadają utworowi, powstałemu w burzliwych latach II wojny światowej, wymowny nastrój duchowej kontemplacji i spokoju wewnętrznego.

 

Robert Losiak

Mimo że prezentowane w programie koncertu dzieła przynależą do odmiennych gatunków orkiestrowych, kwestie muzycznej konstrukcji i formy wydają się tu drugorzędne wobec wyrazu emocjonalnego. Utwory te prowadzą słuchaczy ciekawą ścieżką baśniowej wyobraźni i abstrakcji witalnej ku głębokiemu w swej duchowej treści wyciszeniu.

Słynna humoreska, za jaką nie bez powodu uchodzi Uczeń czarnoksiężnika Paula Dukasa – poemat muzyczny oparty na balladzie Johanna Wolfganga Goethego – powstała w 1897 roku i choć język Dukasa nie wykracza tu poza styl późnego romantyzmu, wyobraźnia kompozytora prowadzi narrację, która żywo przypomina ścieżkę dźwiękową filmów rysunkowych z połowy XX wieku. Sugestywny i ilustracyjny tok utworu docenił Walt Disney w filmie muzycznym Fantazja z 1940 roku, powierzając rolę ucznia czarnoksiężnika Myszce Miki i przyczyniając się do popularyzacji tego wybitnego dzieła francuskiego kompozytora.

W 2023 roku, celebrując setną rocznicę urodzin światowej sławy dyrygenta Stanisława Skrowaczewskiego, trzej wybitni wirtuozi: Bartłomiej Nizioł, Krzysztof Grzybowski i Piotr Sałajczyk wystąpili z cyklem koncertów, prezentujących po raz pierwszy w Europie Koncert potrójny – dzieło powstałe w 1991 roku, które pozwala odkryć Skrowaczewskiego jako kompozytora brawurowego w swej wyobraźni muzycznej i doskonałego warsztatowo. Olśniewająca barwność instrumentacji i popis kunsztu wirtuozowskiego nie tylko trzech koncertujących instrumentów, ale właściwie całego zespołu orkiestry, idzie w parze z nutą groteski, przywołującą skojarzenia z nurtem francuskiego neoklasycyzmu pierwszej połowy XX wieku.

W drugiej części koncertu pod batutą Michała Nesterowicza, cenionego szczególnie za pełne ekspresji realizacje muzyki późnoromantycznej i współczesnej, zabrzmi V Symfonia Ralpha Vaughana Williamsa – jedno z najważniejszych dzieł w dorobku tego wybitnego angielskiego kompozytora połowy XX wieku. Ciemny koloryt, wolne tempo oraz powściągliwość emocjonalna nadają utworowi, powstałemu w burzliwych latach II wojny światowej, wymowny nastrój duchowej kontemplacji i spokoju wewnętrznego.

 

Robert Losiak

O czym opowiadają i jak brzmią dźwięki pochodzące ze stolicy Francji? Odpowiedzi poszukamy w dziełach wokalnych i fortepianowych. Młodsi słuchacze poznają urokliwe kompozycje, śpiewane przez Francuzów nie tylko na scenach, ale także podczas spotkań towarzyskich. Posłuchamy utworów dawnych i nowszych: od lekkich, dziecięcych pieśni sprzed wieków, po wyszukane arie operowe znane szerokiej publiczności. Młodzież pozna francuskich kompozytorów, tworzących w różnych epokach, i charakterystyczne dla nich inspiracje kulturą innych krajów.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.

O możliwości rezerwacji biletów na koncert 15 marca 2027 poinformujemy w późniejszym terminie.

O czym opowiadają i jak brzmią dźwięki pochodzące ze stolicy Francji? Odpowiedzi poszukamy w dziełach wokalnych i fortepianowych. Młodsi słuchacze poznają urokliwe kompozycje, śpiewane przez Francuzów nie tylko na scenach, ale także podczas spotkań towarzyskich. Posłuchamy utworów dawnych i nowszych: od lekkich, dziecięcych pieśni sprzed wieków, po wyszukane arie operowe znane szerokiej publiczności. Młodzież pozna francuskich kompozytorów, tworzących w różnych epokach, i charakterystyczne dla nich inspiracje kulturą innych krajów.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.

O możliwości rezerwacji biletów na koncert 15 marca 2027 poinformujemy w późniejszym terminie.

Zabieramy Was na kolejną muzyczną wyprawę! Spróbujcie zgadnąć, dokąd? Na początku odwiedzimy pewną stolicę, przez którą przepływa rzeka Sekwana, a później udamy się na południe kraju do Prowansji i urokliwego Awinionu. Wsłuchajcie się przez chwilę w słowa: bonjour, salut, ça va… Czy wiecie już, dokąd zabierze nas muzyka? Tak, odwiedzimy Francję, a przede wszystkim jej stolicę – Paryż. Czekają na nas melodie z różnych czasów – takie, które powstały zupełnie niedawno oraz te, które dzieci i dorośli nucili nawet sześćset lat temu!

Zabieramy Was na kolejną muzyczną wyprawę! Spróbujcie zgadnąć, dokąd? Na początku odwiedzimy pewną stolicę, przez którą przepływa rzeka Sekwana, a później udamy się na południe kraju do Prowansji i urokliwego Awinionu. Wsłuchajcie się przez chwilę w słowa: bonjour, salut, ça va… Czy wiecie już, dokąd zabierze nas muzyka? Tak, odwiedzimy Francję, a przede wszystkim jej stolicę – Paryż. Czekają na nas melodie z różnych czasów – takie, które powstały zupełnie niedawno oraz te, które dzieci i dorośli nucili nawet sześćset lat temu!

Młodzieńcze Scherzo na fortepian Grażyny Bacewicz (1934) zdaje się odwoływać do nazwy gatunkowej (scherzo w jęz. włoskim oznacza „żart”), co nie zawsze było regułą; w wielu scherzach − stanowiących zarówno samodzielne utwory, jak i części sonat lub symfonii − dominuje bowiem poważny czy wręcz dramatyczny wyraz. W kompozycji Bacewicz przykuwa uwagę żywy ruch, zaskakujące akcenty, dynamiczne kontrasty, nagłe „zwroty akcji”. Wszystko to znakomicie podkreśla barwna i bliska stylowi dzieł z tego okresu orkiestracja Krzysztofa Urbańskiego, nadając nowy wymiar utworowi, który z powodzeniem powraca na koncertowe estrady.

Trudno uwierzyć, że Koncert wiolonczelowy e-moll Edwarda Elgara w chwili prawykonania w 1919 roku nie odniósł sukcesu i przez wiele lat prezentowany był tylko sporadycznie. Dopiero natchnione nagranie młodej Jacqueline du Pré z 1965 roku oddało sprawiedliwość niesłusznie zapomnianemu arcydziełu i zapoczątkowało renesans muzyki Elgara. Elegijny utwór, tworzony pod wpływem traumatycznych doświadczeń wielkiej wojny, jest wymagający technicznie, ale nie epatuje wirtuozerią. Budzi podziw bogactwem inwencji tematycznej, szczególnym kolorytem harmonicznym, przede wszystkim zaś głębią emocjonalnego przekazu.

Piotr Maculewicz

 

IX Symfonia e-moll „Z Nowego Świata” op. 95 Antonína Dvořáka to zapewne jedna z najbardziej znanych muzycznych widokówek późnego romantyzmu, sądząc po tym, jak często się ją współcześnie „reprodukuje”. Czeski kompozytor stworzył przejmującą i pasjonującą impresję pobytu w Stanach Zjednoczonych – wciąż Nowego (z perspektywy ówczesnych Europejczyków) Świata. Część z wyrazistych i łatwo zapadających w pamięć tematów Symfonii powstała z zachwytu kompozytora nad tradycjami wielokulturowej Ameryki, w których upatrywał źródła dla muzyki przyszłości.

Bartłomiej Gembicki

Młodzieńcze Scherzo na fortepian Grażyny Bacewicz (1934) zdaje się odwoływać do nazwy gatunkowej (scherzo w jęz. włoskim oznacza „żart”), co nie zawsze było regułą; w wielu scherzach − stanowiących zarówno samodzielne utwory, jak i części sonat lub symfonii − dominuje bowiem poważny czy wręcz dramatyczny wyraz. W kompozycji Bacewicz przykuwa uwagę żywy ruch, zaskakujące akcenty, dynamiczne kontrasty, nagłe „zwroty akcji”. Wszystko to znakomicie podkreśla barwna i bliska stylowi dzieł z tego okresu orkiestracja Krzysztofa Urbańskiego, nadając nowy wymiar utworowi, który z powodzeniem powraca na koncertowe estrady.

Trudno uwierzyć, że Koncert wiolonczelowy e-moll Edwarda Elgara w chwili prawykonania w 1919 roku nie odniósł sukcesu i przez wiele lat prezentowany był tylko sporadycznie. Dopiero natchnione nagranie młodej Jacqueline du Pré z 1965 roku oddało sprawiedliwość niesłusznie zapomnianemu arcydziełu i zapoczątkowało renesans muzyki Elgara. Elegijny utwór, tworzony pod wpływem traumatycznych doświadczeń wielkiej wojny, jest wymagający technicznie, ale nie epatuje wirtuozerią. Budzi podziw bogactwem inwencji tematycznej, szczególnym kolorytem harmonicznym, przede wszystkim zaś głębią emocjonalnego przekazu.

Piotr Maculewicz

 

IX Symfonia e-moll „Z Nowego Świata” op. 95 Antonína Dvořáka to zapewne jedna z najbardziej znanych muzycznych widokówek późnego romantyzmu, sądząc po tym, jak często się ją współcześnie „reprodukuje”. Czeski kompozytor stworzył przejmującą i pasjonującą impresję pobytu w Stanach Zjednoczonych – wciąż Nowego (z perspektywy ówczesnych Europejczyków) Świata. Część z wyrazistych i łatwo zapadających w pamięć tematów Symfonii powstała z zachwytu kompozytora nad tradycjami wielokulturowej Ameryki, w których upatrywał źródła dla muzyki przyszłości.

Bartłomiej Gembicki

A gdyby tak na jeden wieczór zniknęły granice między rzeczywistością a wyobraźnią? Opowieści tysiąca i jednej nocy prowadzą do świata pełnego zmysłowości, tajemnicy i pustynnych krajobrazów, w którym każdy motyw staje się historią tkaną od zmierzchu do świtu.

Nikołaj Rimski-Korsakow, ojciec orkiestracji, która zdominowała wyobraźnię wielu twórców i publiczności aż do pierwszej połowy XX wieku, słynął z niespotykanej wyobraźni kolorystycznej, którą urzeczywistniał poprzez medium orkiestry symfonicznej. Jego Szeherazada, inspirowana Baśniami tysiąca i jednej nocy, niemal natychmiast po premierze stała się jednym z największych evergreenów muzyki klasycznej. Powstała na długo przed narodzinami kina dźwiękowego, a jednak do dziś zachwyca rozmachem narracji i obrazowością, które inspirowały wielu twórców muzyki filmowej.

Szeherezada pozostaje dziełem niezwykłym i wielowarstwowym, suitą pełną baśniowej narracji, psychologicznego napięcia i XIX-wiecznych wyobrażeń o Oriencie. Rimski-Korsakow podkreślał jednak, że nie zależało mu na dosłownym ilustrowaniu historii. Z czasem coraz bardziej irytowało go, że publiczność traktowała utwór jako muzykę programową, zbyt mocno przywiązując się do poszczególnych tytułów i scen. Intencją kompozytora było raczej uruchomienie wyobraźni, stworzenie muzyki, która przywołuje atmosferę tajemnicy, przygody i opowieści wymykającej się jednoznacznym znaczeniom.

Orkiestra Filharmonii Narodowej od lat należy do najwybitniejszych zespołów symfonicznych Europy, cenionych za wirtuozerię, precyzję i niezwykłą kulturę brzmienia. Pod batutą Krzysztofa Urbańskiego Szeherezada Rimskiego-Korsakowa nabiera dodatkowej intensywności, dramaturgicznego napięcia i filmowego rozmachu. Urbański uznawany jest za jednego z najbardziej charyzmatycznych współczesnych dyrygentów, a jego interpretacje słyną z energii i wyjątkowej finezji w wydobywaniu niuansów brzmienia orkiestry.

 

Maria Peryt

Czy da się połączyć muzyczny impresjonizm z punkiem? Minęło już trzydzieści lat od ukazania się albumu Jeana-Yvesa Thibaudeta z kompletem preludiów fortepianowych Claude’a Debussy’ego. Interpretacje francuskiego pianisty zostały docenione za precyzję i dbałość o najmniejszy dźwiękowy detal. Kilka lat temu nagrania te doczekały się wyjątkowego wznowienia na winylu z intrygującą oprawą graficzną Vivienne Westwood. Legendarna brytyjska projektantka mody, kojarzona z buntowniczą estetyką punk, przez lata tworzyła stroje koncertowe dla Thibaudeta. Łączyła ich bliska współpraca i przyjaźń, której zwieńczeniem stała się wspólna – muzyczna i wizualna – interpretacja Preludiów Debussy’ego.

Miniatury te stanowią jedno z najbardziej przełomowych osiągnięć muzyki fortepianowej. Debussy tworzył je w imponującym tempie, zamykając swoje wizje w dwóch zbiorach, opublikowanych na początku minionego stulecia. Choć opatrzone frapującymi, fantazyjnymi tytułami (jak Zatopiona katedra, Kroki na śniegu czy Co widział zachodni wiatr), nie są one dosłownymi ilustracjami. Tytuły zostały pierwotnie umieszczone na samym końcu każdego z utworów w nawiasach i poprzedzone wielokropkiem. Stanowiły jedynie pretekst do poszukiwań zupełnie nowych, silnie zmysłowych dźwiękowych obrazów.

Wysłuchanie w czasie jednego wieczoru wszystkich 24 preludiów można porównać do popularnych dzisiaj wystaw immersyjnych. Metafora „zanurzenia się” idealnie bowiem wpasowuje się w charakter tej karmiącej wyobraźnię muzyki.

 

Bartłomiej Gembicki

W 1962 roku, na uroczystość konsekracji nowopowstałej (po wojennym bombardowaniu) katedry w Coventry, najwybitniejszy angielski kompozytor XX wieku Benjamin Britten skomponował monumentalne dzieło wokalno-instrumentalne, które już wkrótce stało się uznanym w świecie muzycznym pomnikiem upamiętniającym ofiary wojen oraz manifestem pacyfizmu. Wzniosła i pełna dramatycznej wymowy koncepcja dzieła zasadza się na zestawieniu obok siebie tekstów łacińskiej mszy żałobnej (Requiem) i anglojęzycznych wierszy Wilfreda Owena, żołnierza i poety, poległego na froncie I wojny światowej. Niezwykle rozbudowana obsada wykonawcza (orkiestra symfoniczna i kameralna, chór mieszany i chłopięcy, troje solistów, organy), podzielona na trzy grupy, które naprzemiennie wykonują kolejne fragmenty, by połączyć się w finale kompozycji, wydaje się sama w sobie znacząca – jest głosem całej ludzkości, zjednoczonej w wołaniu o pokój. Plan kompozytora związany z premierą dzieła zakładał także, że wykonawcami partii solowych będą artyści różnych narodowości stanowiących strony konfliktu. Warto więc zwrócić uwagę, że warszawska realizacja wielkiego przedsięwzięcia, jakim jest wykonanie War Requiem, będzie spełnieniem tego zamysłu: pod batutą wybitnego szwajcarskiego dyrygenta Charlesa Dutoita z Orkiestrą i Chórem Filharmonii Narodowej oraz Chórem Dziecięcym Artos wystąpią renomowani soliści z Ukrainy, Wielkiej Brytanii i Niemiec.

 

Robert Losiak

W 1962 roku, na uroczystość konsekracji nowopowstałej (po wojennym bombardowaniu) katedry w Coventry, najwybitniejszy angielski kompozytor XX wieku Benjamin Britten skomponował monumentalne dzieło wokalno-instrumentalne, które już wkrótce stało się uznanym w świecie muzycznym pomnikiem upamiętniającym ofiary wojen oraz manifestem pacyfizmu. Wzniosła i pełna dramatycznej wymowy koncepcja dzieła zasadza się na zestawieniu obok siebie tekstów łacińskiej mszy żałobnej (Requiem) i anglojęzycznych wierszy Wilfreda Owena, żołnierza i poety, poległego na froncie I wojny światowej. Niezwykle rozbudowana obsada wykonawcza (orkiestra symfoniczna i kameralna, chór mieszany i chłopięcy, troje solistów, organy), podzielona na trzy grupy, które naprzemiennie wykonują kolejne fragmenty, by połączyć się w finale kompozycji, wydaje się sama w sobie znacząca – jest głosem całej ludzkości, zjednoczonej w wołaniu o pokój. Plan kompozytora związany z premierą dzieła zakładał także, że wykonawcami partii solowych będą artyści różnych narodowości stanowiących strony konfliktu. Warto więc zwrócić uwagę, że warszawska realizacja wielkiego przedsięwzięcia, jakim jest wykonanie War Requiem, będzie spełnieniem tego zamysłu: pod batutą wybitnego szwajcarskiego dyrygenta Charlesa Dutoita z Orkiestrą i Chórem Filharmonii Narodowej oraz Chórem Dziecięcym Artos wystąpią renomowani soliści z Ukrainy, Wielkiej Brytanii i Niemiec.

 

Robert Losiak

Scena Muzyki Polskiej to program artystyczny realizowany przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca we współpracy z Filharmonią Narodową, finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Prezentujemy polskich artystów i polską twórczość kompozytorską – szczególnie tę mniej obecną w codziennym życiu koncertowym. Pragniemy promować wykonawstwo muzyki polskiej, inspirować muzyków do sięgania po ten repertuar oraz zainteresować słuchaczy szeroko rozumianą polską twórczością muzyczną. Do programu mogą przystąpić instrumentaliści i wokaliści, soliści i zespoły kameralne. Wyłonione w trybie konkursowym programy z muzyką polską będą prezentowane w Sali Kameralnej Filharmonii Narodowej, a także w innych instytucjach koncertowych w Polsce.

Suita na orkiestrę op. 3 Béli Bartóka (1905) zamyka wczesny etap jego twórczości i poprzedza „okres milczenia” – czas kryzysu i rewizji założeń estetycznych. Efektowny utwór łączy idiom wirtuozowskiego i ogniście roztańczonego stylu romsko-węgierskich kapel (verbunkos, znany m.in. z rapsodii Ferenca Liszta i Tańców węgierskich Johannesa Brahmsa) z wpływami harmoniki Richarda Wagnera i barwnej orkiestracji Richarda Straussa, silnie oddziałującymi na pokolenie młodego Bartóka.

Obok utworu węgierskiego twórcy, ceniony duński dyrygent Thomas Dausgaard zaprezentuje dwa dzieła swoich rodaków, nieczęsto goszczące na polskich estradach. Najważniejszą postacią życia muzycznego Danii przełomu XIX i XX wieku pozostawał Carl Nielsen. Po prawykonaniu jego dwuczęściowego Koncertu fletowego w 1926 roku paryski krytyk pisał z uznaniem: „...jest pełen pikanterii, energii, nie brakuje mu humoru”, trafnie uchwycając istotę stylu kompozytora. Nielsen łączy klasyczną klarowność formy z upodobaniem do kontrastów, zaskoczeń i rytmicznego wigoru, często o wyraźnie „antyromantycznym” rysie. To błyskotliwe i oryginalne dzieło chętnie wykonuje także solista wieczoru Emmanuel Pahud, uznawany dziś za jednego z najznakomitszych wirtuozów tego instrumentu.

Kompozytor i organista Rued Langgaard długo pozostawał niedoceniany, na marginesie życia muzycznego Danii, zdominowanego przez starszego o pokolenie Nielsena. Łączył późnoromantyczną ekspresję z wizjonerską, często mistyczną wyobraźnią; dziś uchodzi za twórcę oryginalnego i wyprzedzającego swoją epokę. Wśród jego sześciu kwartetów smyczkowych szczególne miejsce zajmuje trzeci z 1924 roku – zwięzły, jednoczęściowy, o pełnej napięć narracji (włoski podtytuł Rabbia oznacza furię). To muzyka odchodząca od tradycyjnej formy cyklicznej, intensywna i niepokojąca, zapowiadająca znacznie późniejsze eksperymenty brzmieniowe. Zyskuje nowy wymiar w fascynującej orkiestracji Thomasa Dausgaarda, zaprezentowanej w 2024 roku.

 

Piotr Maculewicz

Suita na orkiestrę op. 3 Béli Bartóka (1905) zamyka wczesny etap jego twórczości i poprzedza „okres milczenia” – czas kryzysu i rewizji założeń estetycznych. Efektowny utwór łączy idiom wirtuozowskiego i ogniście roztańczonego stylu romsko-węgierskich kapel (verbunkos, znany m.in. z rapsodii Ferenca Liszta i Tańców węgierskich Johannesa Brahmsa) z wpływami harmoniki Richarda Wagnera i barwnej orkiestracji Richarda Straussa, silnie oddziałującymi na pokolenie młodego Bartóka.

Obok utworu węgierskiego twórcy, ceniony duński dyrygent Thomas Dausgaard zaprezentuje dwa dzieła swoich rodaków, nieczęsto goszczące na polskich estradach. Najważniejszą postacią życia muzycznego Danii przełomu XIX i XX wieku pozostawał Carl Nielsen. Po prawykonaniu jego dwuczęściowego Koncertu fletowego w 1926 roku paryski krytyk pisał z uznaniem: „...jest pełen pikanterii, energii, nie brakuje mu humoru”, trafnie uchwycając istotę stylu kompozytora. Nielsen łączy klasyczną klarowność formy z upodobaniem do kontrastów, zaskoczeń i rytmicznego wigoru, często o wyraźnie „antyromantycznym” rysie. To błyskotliwe i oryginalne dzieło chętnie wykonuje także solista wieczoru Emmanuel Pahud, uznawany dziś za jednego z najznakomitszych wirtuozów tego instrumentu.

Kompozytor i organista Rued Langgaard długo pozostawał niedoceniany, na marginesie życia muzycznego Danii, zdominowanego przez starszego o pokolenie Nielsena. Łączył późnoromantyczną ekspresję z wizjonerską, często mistyczną wyobraźnią; dziś uchodzi za twórcę oryginalnego i wyprzedzającego swoją epokę. Wśród jego sześciu kwartetów smyczkowych szczególne miejsce zajmuje trzeci z 1924 roku – zwięzły, jednoczęściowy, o pełnej napięć narracji (włoski podtytuł Rabbia oznacza furię). To muzyka odchodząca od tradycyjnej formy cyklicznej, intensywna i niepokojąca, zapowiadająca znacznie późniejsze eksperymenty brzmieniowe. Zyskuje nowy wymiar w fascynującej orkiestracji Thomasa Dausgaarda, zaprezentowanej w 2024 roku.

 

Piotr Maculewicz

Czy można sobie wyobrazić nastrojowy wieczór muzyki kameralnej bez udziału skrzypiec? Udowodnią to znakomici instrumentaliści: niemiecka altowiolistka Tabea Zimmermann, francuski wiolonczelista Jean-Guihen Queyras i hiszpański pianista Javier Perianes. Niemal wszystkie kompozycje, jakie wykonają w różnych składach, wyszły spod ręki dziewiętnastowiecznych kompozytorów, których – na różnych etapach kariery – połączyły bardzo bliskie relacje. Mowa o Clarze i Robercie Schumannach, Johannesie Brahmsie i Josephie Joachimie. Ich krzyżujące się biografie zaowocowały w przedziwny sposób stylistycznym pokrewieństwem ich dzieł. Prezentowane dzisiaj miniatury instrumentalne porównać można do lirycznych poematów.

Każdy z trzech Utworów fantastycznych (Fantasiestücke) op. 73 (1849) Roberta Schumanna posiada odmienny charakter: po nokturnowym prologu następuje żartobliwy ustęp scherzowy i ognisty finał. Emocje, które wypełniają Trzy romanse op. 22 (1853) Clary Schumann są jak kolejne fazy miłosnych uniesień. Melodie hebrajskie op. 9 (1855) Josepha Joachima zostały zainspirowane słynnym tomem poetyckim Lorda George’a Byrona. Pierwowzorem instrumentalnej wersji Czterech ballad i romansów op. 75 (1878) Johannesa Brahmsa były jego duety wokalne z tekstami zaczerpniętymi z kilku zbiorów nawiązujących do poezji ludowej. W drugiej części wieczoru w poetycki klimat wprowadzą nas Trzy intermezza op. 117 (1892) oraz Trio a moll op. 114 (1891) Johannesa Brahmsa. Muzyczny kontrapunkt stanowić będzie środkowe ogniwo – utwory ze zbioru współczesnego węgierskiego kompozytora Györgya Kurtága zatytułowanego Signs, Games and Messages (1989). I one także emanować będą poezją, przemawiając do nas – na co wskazuje tytuł – za pomocą zupełnie innych kodów i konwencji estetycznych.
 

Grzegorz Zieziula

organizator: Fundacja FILHARMONIA

 

W pierwszej części zapraszamy słuchaczy do świata przepięknej polskiej muzyki filmowej Jerzego Matuszkiewicza, Waldemara Kazaneckiego, Wojciecha Kilara i Michała Lorenca. Drugą część rozpoczniemy od prezentacji najbardziej znanego utworu organowego Jana Sebastiana Bacha – Toccacy i fugi d-moll (BWV 565) w wykonaniu Marcieja Woty (organy), a następnie przeniesiemy słuchaczy do świata piosenek Zbigniewa Wodeckiego w wykonaniu Orkiestry Kameralnej FILHARMONIA pod dyrekcją Jana Lewtaka oraz wokalistów Eweliny Siedleckiej-Kosińskiej (sopran) i Marcina Jajkiewicza (tenor).

Wszystkie transkrypcje utworów na solistów i orkiestrę kameralną zabrzmią w opracowaniu Jana Lewtaka.
Koncert poprowadzi dziennikarz radiowy Paweł Sztompke.

W przewodniku koncertowym FeNka... prognoza pogody

Przedwiośnie to zapowiedź pogodowych zmian. Czy wiecie, że w muzyce też możemy je odnaleźć? Tak, pory roku występują nie tylko w naszej aurze, ale również w nutach! Dźwięki potrafią pachnieć wiosną, grzmieć jak letnia burza i skrzyć się zimowym mrozem. Razem z FeNkiem i tajemniczym detektywem udamy się w podróż w poszukiwaniu pogodowych zjawisk i pierwszych symptomów wiosny, a być może uda nam się odnaleźć także inne brzmiące obrazy. Przyjdźcie do Filharmonii i dołączcie do FeNka, aby odkrywać wspólnie z nim pory roku ukryte w nutach i nie tylko!

W przewodniku koncertowym FeNka... prognoza pogody

Przedwiośnie to zapowiedź pogodowych zmian. Czy wiecie, że w muzyce też możemy je odnaleźć? Tak, pory roku występują nie tylko w naszej aurze, ale również w nutach! Dźwięki potrafią pachnieć wiosną, grzmieć jak letnia burza i skrzyć się zimowym mrozem. Razem z FeNkiem i tajemniczym detektywem udamy się w podróż w poszukiwaniu pogodowych zjawisk i pierwszych symptomów wiosny, a być może uda nam się odnaleźć także inne brzmiące obrazy. Przyjdźcie do Filharmonii i dołączcie do FeNka, aby odkrywać wspólnie z nim pory roku ukryte w nutach i nie tylko!

Zamiłowanie Hectora Berlioza do teatru i wrażliwość na poezję były powszechnie znane. Tristia (dosłownie Żale) op. 18 na chór i orkiestrę, choć swym tytułem nawiązujące do zbioru elegii Owidiusza, w rzeczywistości odwołują się do dzieł literackich innych autorów. Zostały zarazem potraktowane przez kompozytora jako muzyczne kartki z pamiętnika. Zbiór otwiera Medytacja religijna do słów wiersza Thomasa Moore’a, przy której kompozytor postawił datę „Rzym, 4 kwietnia 1831”, potem zaś następują Śmierć Ofelii („Londyn, 4 lipca 1848”) i Marsz żałobny do ostatniej sceny „Hamleta” („Paryż, 22 września 1848”). Kto przeczytał Pamiętniki kompozytora lub sięgnął po opasłe tomy jego korespondencji, bez trudu skojarzy te daty z wydarzeniami z jego życia: pobytem stypendialnym w Villa Medici oraz z historią obsesyjnej fascynacji irlandzką aktorką, wybitną odtwórczynią ról szekspirowskich Harriet Smithson (pierwszą żoną artysty). Choć uczucie z czasem przeminęło, w roku 1848 poświęcił mu jeszcze te dwa „muzyczne epitafia”. Noce letnie op. 7 na głos i orkiestrę, będące bardzo sugestywnym umuzycznieniem sześciu liryków zaprzyjaźnionego z Berliozem Théophile’a Gautiera, pisał już podobno z myślą o swej drugiej żonie, śpiewaczce Marii Recio.

Otwierającą drugą część koncertu Uwerturę „Karnawał rzymski” op. 9 uznać można za pozostałość po odrzuconej przez paryską publiczność operze Berlioza Benvenuto Cellini (1833), z której wybranych motywów budowana jest symfoniczna narracja tego dzieła. Zgodnie z tytułem muzyka ilustruje żywiołową zabawę zapustną mieszkańców Wiecznego Miasta. Muzyka do baletu Les Biches (Łanie) Francisa Poulenca (1924) powstała na zamówienie Siergieja Diagilewa, twórcy i impresaria Baletów Rosyjskich. Treść baletu stanowi salonowe spotkanie grupy arystokratycznej młodzieży, wypełnione nie zawsze niewinnymi igraszkami.

 

Grzegorz Zieziula

Zamiłowanie Hectora Berlioza do teatru i wrażliwość na poezję były powszechnie znane. Tristia (dosłownie Żale) op. 18 na chór i orkiestrę, choć swym tytułem nawiązujące do zbioru elegii Owidiusza, w rzeczywistości odwołują się do dzieł literackich innych autorów. Zostały zarazem potraktowane przez kompozytora jako muzyczne kartki z pamiętnika. Zbiór otwiera Medytacja religijna do słów wiersza Thomasa Moore’a, przy której kompozytor postawił datę „Rzym, 4 kwietnia 1831”, potem zaś następują Śmierć Ofelii („Londyn, 4 lipca 1848”) i Marsz żałobny do ostatniej sceny „Hamleta” („Paryż, 22 września 1848”). Kto przeczytał Pamiętniki kompozytora lub sięgnął po opasłe tomy jego korespondencji, bez trudu skojarzy te daty z wydarzeniami z jego życia: pobytem stypendialnym w Villa Medici oraz z historią obsesyjnej fascynacji irlandzką aktorką, wybitną odtwórczynią ról szekspirowskich Harriet Smithson (pierwszą żoną artysty). Choć uczucie z czasem przeminęło, w roku 1848 poświęcił mu jeszcze te dwa „muzyczne epitafia”. Noce letnie op. 7 na głos i orkiestrę, będące bardzo sugestywnym umuzycznieniem sześciu liryków zaprzyjaźnionego z Berliozem Théophile’a Gautiera, pisał już podobno z myślą o swej drugiej żonie, śpiewaczce Marii Recio.

Otwierającą drugą część koncertu Uwerturę „Karnawał rzymski” op. 9 uznać można za pozostałość po odrzuconej przez paryską publiczność operze Berlioza Benvenuto Cellini (1833), z której wybranych motywów budowana jest symfoniczna narracja tego dzieła. Zgodnie z tytułem muzyka ilustruje żywiołową zabawę zapustną mieszkańców Wiecznego Miasta. Muzyka do baletu Les Biches (Łanie) Francisa Poulenca (1924) powstała na zamówienie Siergieja Diagilewa, twórcy i impresaria Baletów Rosyjskich. Treść baletu stanowi salonowe spotkanie grupy arystokratycznej młodzieży, wypełnione nie zawsze niewinnymi igraszkami.

 

Grzegorz Zieziula

Oryginalny, a może odmieniany przez wszystkie przypadki rekonstrukcji i aranżacji? Niezależnie od formy, w której jest prezentowany, Antonio Vivaldi pozostaje niekwestionowanym królem zbiorowej wyobraźni. Jego koncertów z cyklu Cztery pory roku nie trzeba przedstawiać. Jeden z nich – Zima – w zaskakującym opracowaniu na flet podłużny, zabrzmi również podczas Viva Vivaldi. W centrum programu znalazły się także kompozycje z innego słynnego zbioru – L'Estro armonico, który na początku XVIII wieku dosłownie zmienił sposób myślenia o muzyce instrumentalnej. Opublikowany w Amsterdamie w 1711 roku szybko stał się międzynarodową sensacją. Muzyka Vivaldiego rozprzestrzeniała się po Europie z prędkością światła, a jego styl wywarł ogromny wpływ na całe pokolenie kompozytorów, w tym także na Johanna Sebastiana Bacha.

Program tego koncertu pokazuje Vivaldiego jako kompozytora o niezwykłej wyobraźni, który potrafił zamieniać muzykę instrumentalną w opowieści pełne emocji. Prezentowane w programie utwory łączy energia i wyraziste kontrasty, tak charakterystyczne dla weneckiego mistrza.

Rzadko spotykanym bohaterem wieczoru jest flet – instrument, któremu Vivaldi potrafił nadać niezwykle różnorodne oblicza. W słynnym, a jednocześnie niezwykle dowcipnym Il Gardellino (Szczygieł) muzyka niemal dosłownie naśladuje śpiew ptaka, pełna lekkości, ornamentów i błyskotliwej wirtuozerii. Z kolei La Notte (Noc) prowadzi słuchacza w świat tajemnicy i efemerycznego zaniepokojenia.

Program zamyka wyjątkowa wersja Zimy z cyklu Cztery pory roku, opracowana na flet podłużny. Jeden z największych evergreenów w historii muzyki zyskuje nowe brzmienie, jednocześnie kruche i subtelne. I być może jeszcze wyraźniej słychać w tym opracowaniu niezwykłą zdolność Vivaldiego do odmalowywania dźwiękiem natury i atmosfery.

Wrocławska Orkiestra Barokowa należy do wiodących polskich zespołów muzyki dawnej. To jeden z tych zespołów, które potrafią ożywić arcydzieła sprzed trzystu lat swoją niezwykłą świeżością interpretacyjną i energią. Ich koncerty to intensywne, pełne emocji doświadczenie muzyki wykonywanej z pasją i wyobraźnią. Jarosław Thiel, znakomity wiolonczelista, który od początku istnienia zespołu kształtuje charakter Wrocławskiej Orkiestry Barokowej, jest jedną z najważniejszych postaci polskiej sceny muzyki dawnej. Jego interpretacje łączą historyczną świadomość z naturalnością i dramaturgią, uzyskując efekt jednocześnie niezwykle precyzyjny i współczesny emocjonalnie.

Solista – Erik Bosgraaf, holenderski flecista i muzykolog, jest uznawany za jednego z najwybitniejszych i najbardziej wszechstronnych wykonawców muzyki dawnej na świecie.

 

Maria Peryt

Czy aby spełnić swoje marzenia wystarczy tylko odważyć się po nie sięgnąć? A może czasami warto jednak stworzyć plan i podążać ku niemu przemyślaną ścieżką, by uniknąć niebezpieczeństwa? Nasze przedstawienie muzyczne Skrzydła Ikara za punkt wyjścia obiera mitologiczną historię ucieczki Dedala i Ikara z Krety. Ambitny i porywczy Ikar pragnie wyrwać się ze smutnej i monotonnej wyspy najprostszą drogą – ku Słońcu. Jego ojciec, wespół z Ariadną – przemawiającą głosem rozsądku – przestrzega go przed lekkomyślnością, uleganiem złudnym wrażeniom i gwałtownym emocjom. Czy Ikar posłucha przestrogi, a przy okazji nauczy się podążać za… muzyką?

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.

O możliwości rezerwacji biletów na koncert 15 lutego 2027 poinformujemy w późniejszym terminie.

Czy aby spełnić swoje marzenia wystarczy tylko odważyć się po nie sięgnąć? A może czasami warto jednak stworzyć plan i podążać ku niemu przemyślaną ścieżką, by uniknąć niebezpieczeństwa? Nasze przedstawienie muzyczne Skrzydła Ikara za punkt wyjścia obiera mitologiczną historię ucieczki Dedala i Ikara z Krety. Ambitny i porywczy Ikar pragnie wyrwać się ze smutnej i monotonnej wyspy najprostszą drogą – ku Słońcu. Jego ojciec, wespół z Ariadną – przemawiającą głosem rozsądku – przestrzega go przed lekkomyślnością, uleganiem złudnym wrażeniom i gwałtownym emocjom. Czy Ikar posłucha przestrogi, a przy okazji nauczy się podążać za… muzyką?

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.

O możliwości rezerwacji biletów na koncert 15 lutego 2027 poinformujemy w późniejszym terminie.

Jak pokazuje długa i bogata historia Konkursu Chopinowskiego w Warszawie, polska publiczność potrafi sympatyzować nie tylko z reprezentantami naszego kraju. Szczególnym przykładem jest szesnastoletnia Tianyao Lyu, którą podczas edycji w 2025 roku szybko uznano za jedno z olśnień Konkursu. Artystka mogła również liczyć na wyjątkowe wsparcie mieszkańców… Poznania, gdzie – nazywana czasem Marysią – studiuje pod kierunkiem cenionej jurorki konkursów pianistycznych i pedagożki, Katarzyny Popowej-Zydroń. Rok przed udziałem w „wielkim” Konkursie w Warszawie zdobyła Grand Prix na 31. Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina dla Dzieci i Młodzieży w Szafarni – miejscu słynącym z wakacyjnych pobytów młodego kompozytora. Jak przyznaje, studia w Poznaniu miały jej pomóc między innymi w zgłębieniu specyfiki polskiej muzyki tradycyjnej, czego częścią stała się choćby nauka kroków mazura.

Podczas Konkursu zachwyciła słuchaczy nie tylko bezbłędną techniką, ale także zwiewnością i perlistością dźwięku oraz dojrzałością w trudnych dramaturgicznie utworach Chopina. Do Poznania powróciła nie tylko z tytułem laureatki, lecz także z Nagrodą Specjalną Filharmonii Narodowej za najlepsze wykonanie koncertu, co dodatkowo potwierdziło jej otwartość i entuzjazm w muzycznym dialogu z innymi artystami. Podsumowując swój warszawski sukces, powiedziała z uśmiechem: „Dla mnie wszystko tak naprawdę dopiero się zaczyna”. Tym bardziej zrozumiałe wydaje się, że swój pierwszy recital solowy w Filharmonii Narodowej od czasu Konkursu artystka postanowiła wypełnić utworami patrona „chopinowskich igrzysk”.

 

Bartłomiej Gembicki

Muzyka: Jarosław Praszczałek
Libretto: Anna Kierkosz, Amadeusz Nosal
Reżyseria i scenografia: Ewelina Grzechnik

 

Czy aby spełnić swoje marzenia wystarczy tylko odważyć się po nie sięgnąć? A może czasami warto jednak stworzyć plan i podążać ku niemu przemyślaną ścieżką, by uniknąć niebezpieczeństwa? Nasze przedstawienie muzyczne Skrzydła Ikara za punkt wyjścia obiera mitologiczną historię ucieczki Ikara i Dedala z Krety. Ambitny i porywczy Ikar pragnie uciec ze smutnej i monotonnej wyspy najprostszą drogą – ku Słońcu. Jego ojciec, wespół z Ariadną – przemawiającą głosem rozsądku – przestrzega go przed lekkomyślnością, uleganiem złudnym wrażeniom i gwałtownym emocjom. Czy Ikar posłucha przestrogi, a przy okazji nauczy się podążać za… muzyką?

Muzyka: Jarosław Praszczałek
Libretto: Anna Kierkosz, Amadeusz Nosal
Reżyseria i scenografia: Ewelina Grzechnik

 

Czy aby spełnić swoje marzenia wystarczy tylko odważyć się po nie sięgnąć? A może czasami warto jednak stworzyć plan i podążać ku niemu przemyślaną ścieżką, by uniknąć niebezpieczeństwa? Nasze przedstawienie muzyczne Skrzydła Ikara za punkt wyjścia obiera mitologiczną historię ucieczki Ikara i Dedala z Krety. Ambitny i porywczy Ikar pragnie uciec ze smutnej i monotonnej wyspy najprostszą drogą – ku Słońcu. Jego ojciec, wespół z Ariadną – przemawiającą głosem rozsądku – przestrzega go przed lekkomyślnością, uleganiem złudnym wrażeniom i gwałtownym emocjom. Czy Ikar posłucha przestrogi, a przy okazji nauczy się podążać za… muzyką?

Brawurowy technicznie, ale też efektowny muzycznie Kaprys a-moll na skrzypce solo op. 1 nr 24 Niccola Paganiniego szybko zdobył popularność i stał się tematem opracowań, podejmowanym przez najwybitniejszych kompozytorów. Program koncertu stwarza okazję konfrontacji dwóch nieodległych w czasie, ale wyraźnie odmiennych wizji utworu, przeznaczonych na fortepian z orkiestrą. O ile Rapsodia Siergieja Rachmaninowa przedstawia Kaprys Paganiniego w późnoromantycznej oprawie, nie stroniącej od gwałtownego patosu, ale też głębokiego liryzmu, Witold Lutosławski w swoich Wariacjach nadaje mu motoryczny, modernistyczny rys zaprawiony sarkazmem. Konfrontacja obu dzieł jest także wyzwaniem wykonawczym najwyższej rangi, możliwym do podjęcia tylko przez dojrzałych artystów, do jakich bez wątpienia należy działająca w Niemczech rosyjska pianistka Anna Vinnitskaya, od lat współpracująca z Krzysztofem Urbańskim, wybitnym interpretatorem muzyki XX wieku.

Można powiedzieć, że baletowa historia Romea i Julii, jaką w latach trzydziestych XX wieku stworzył Siergiej Prokofiew, jest także formą wariacji – na temat najbardziej chyba znanej w dziejach miłosnej opowieści. Dzięki nowoczesnej, niepozbawionej − jak to u Prokofiewa − rysu groteski, a nawet drapieżności muzyce, która równocześnie potrafi być liryczna i delikatna, Szekspirowski dramat zyskuje uaktualnienie, a może też pewien rodzaj dystansu. Muzyka jednego z najważniejszych dzieł w historii baletu szybko zdobyła popularność do tego stopnia, że rosyjski mistrz opracował na jej podstawie trzy suity orkiestrowe, które stały się podstawą wyboru fragmentów zaprezentowanych podczas koncertu.

 

Robert Losiak

Brawurowy technicznie, ale też efektowny muzycznie Kaprys a-moll na skrzypce solo op. 1 nr 24 Niccola Paganiniego szybko zdobył popularność i stał się tematem opracowań, podejmowanym przez najwybitniejszych kompozytorów. Program koncertu stwarza okazję konfrontacji dwóch nieodległych w czasie, ale wyraźnie odmiennych wizji utworu, przeznaczonych na fortepian z orkiestrą. O ile Rapsodia Siergieja Rachmaninowa przedstawia Kaprys Paganiniego w późnoromantycznej oprawie, nie stroniącej od gwałtownego patosu, ale też głębokiego liryzmu, Witold Lutosławski w swoich Wariacjach nadaje mu motoryczny, modernistyczny rys zaprawiony sarkazmem. Konfrontacja obu dzieł jest także wyzwaniem wykonawczym najwyższej rangi, możliwym do podjęcia tylko przez dojrzałych artystów, do jakich bez wątpienia należy działająca w Niemczech rosyjska pianistka Anna Vinnitskaya, od lat współpracująca z Krzysztofem Urbańskim, wybitnym interpretatorem muzyki XX wieku.

Można powiedzieć, że baletowa historia Romea i Julii, jaką w latach trzydziestych XX wieku stworzył Siergiej Prokofiew, jest także formą wariacji – na temat najbardziej chyba znanej w dziejach miłosnej opowieści. Dzięki nowoczesnej, niepozbawionej − jak to u Prokofiewa − rysu groteski, a nawet drapieżności muzyce, która równocześnie potrafi być liryczna i delikatna, Szekspirowski dramat zyskuje uaktualnienie, a może też pewien rodzaj dystansu. Muzyka jednego z najważniejszych dzieł w historii baletu szybko zdobyła popularność do tego stopnia, że rosyjski mistrz opracował na jej podstawie trzy suity orkiestrowe, które stały się podstawą wyboru fragmentów zaprezentowanych podczas koncertu.

 

Robert Losiak

Scena Muzyki Polskiej to program artystyczny realizowany przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca we współpracy z Filharmonią Narodową, finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Prezentujemy polskich artystów i polską twórczość kompozytorską – szczególnie tę mniej obecną w codziennym życiu koncertowym. Pragniemy promować wykonawstwo muzyki polskiej, inspirować muzyków do sięgania po ten repertuar oraz zainteresować słuchaczy szeroko rozumianą polską twórczością muzyczną. Do programu mogą przystąpić instrumentaliści i wokaliści, soliści i zespoły kameralne. Wyłonione w trybie konkursowym programy z muzyką polską będą prezentowane w Sali Kameralnej Filharmonii Narodowej, a także w innych instytucjach koncertowych w Polsce.

Piętnaście lat poświęcił Igor Levit na zgłębianie sonat fortepianowych Ludwiga van Beethovena – utworów zajmujących centralne miejsce w artystycznej biografii pianisty. Swój debiut płytowy dla wytwórni Sony Classical rozpoczął od nagrania późnych dzieł mistrza z Bonn. Lata intensywnej pracy zaowocowały wydaniem w 2019 roku kompletu sonat fortepianowych Beethovena. Program koncertu pokazuje jednak, że poszukiwania Levita w tym zakresie pozostają otwarte.

Sonaty Beethovena stanowią kamień milowy w rozwoju muzyki klawiszowej – bywa, że porównuje się je do Nowego Testamentu, zestawiając z Bachem jako reprezentantem Starego. Można w nich widzieć pomost między domowym muzykowaniem a wirtuozowskim repertuarem koncertowym, a zarazem fundament współczesnej pianistyki. W utworach tych Beethoven przyswaja zdobycze poprzedników, testuje granice gatunku i z każdą kolejną sonatą wyznacza nowe horyzonty. Przede wszystkim jednak przekracza znane wcześniej możliwości instrumentu, rzucając tym samym wyzwanie pianistom. Nie bez powodu zwykło się powtarzać, że kompozytor potrafił wydobyć z fortepianu potencjał całej orkiestry symfonicznej. Jego muzyka jest świadectwem nie tylko gwałtownych, wzburzonych emocji, lecz także poruszającej, intymnej liryki i hipnotyzującej, niemal baśniowej narracji.

Igor Levit wybrał cztery sonaty ukazujące różne momenty na drodze twórczej Beethovena: od pierwszej opublikowanej jeszcze u schyłku XVIII stulecia, przez dramatyczny eksperyment op. 31 nr 2, po lekkość późniejszej Sonaty G-dur op. 79 i monumentalny rozmach Sonaty „Waldsteinowskiej”.

 

Bartłomiej Gembicki

Wybitny szwedzki pianista o polskich korzeniach, Peter Jablonsky, od lat z wielkim powodzeniem promuje na świecie muzykę polską. W historii zapisał się zwłaszcza prawykonaniem w 1997 roku Koncertu fortepianowego Wojciecha Kilara (utworu, który został mu przez kompozytora zadedykowany). Mając w swoim bogatym repertuarze kompozycje Fryderyka Chopina, Karola Szymanowskiego, Grażyny Bacewicz, Witolda Lutosławskiego i wydobytego nie tak dawno z zapomnienia Andrzeja Czajkowskiego, Jablonsky sięga tym razem po dzieło rzadko grywane, I Koncert fortepianowy e-moll Henryka Melcera-Szczawińskiego (1894). Utwór ten, nagrodzony w 1895 roku na berlińskim konkursie kompozytorskim im. Antona Rubinsteina (na który został zgłoszony jako Concertstück) piętrzy przed wykonawcą ogromne trudności techniczne. Wprowadzenie quasiludowych motywów, a także emanujący siłą i optymizmem majestatyczny monumentalizm nadają Koncertowi wyraźne rysy narodowe, dlatego domniemywać można, że – podobnie jak np. dzieła Henryka Sienkiewicza – napisany został „ku pokrzepieniu serc”. Utwór Melcera – wraz z koncertami Aleksandra Zarzyckiego, Władysława Żeleńskiego, Zygmunta Stojowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego – wydaje się łączyć spuściznę Chopina ze stylem fortepianowym Karola Szymanowskiego. Wykonanie Koncertu fortepianowego Melcera poprzedzi uwertura do opery Giuseppe Verdiego La Forza del destino (1862). W drugiej części koncertu zabrzmi III Symfonia Es-dur „Reńska” op. 97 Roberta Schumanna (1850). To pięcioczęściowe dzieło, zrodzone z zachwytów nad pięknem regionu Nadrenii, posiada podniosły, a zarazem radosny charakter. W muzyce symfonii Schumanna, z uwagi na jej żywiołowy, wręcz euforyczny optymizm, można dopatrywać się pokrewieństwa z retoryką muzyczną Koncertu fortepianowego Melcera.

 

Grzegorz Zieziula

Wybitny szwedzki pianista o polskich korzeniach, Peter Jablonsky, od lat z wielkim powodzeniem promuje na świecie muzykę polską. W historii zapisał się zwłaszcza prawykonaniem w 1997 roku Koncertu fortepianowego Wojciecha Kilara (utworu, który został mu przez kompozytora zadedykowany). Mając w swoim bogatym repertuarze kompozycje Fryderyka Chopina, Karola Szymanowskiego, Grażyny Bacewicz, Witolda Lutosławskiego i wydobytego nie tak dawno z zapomnienia Andrzeja Czajkowskiego, Jablonsky sięga tym razem po dzieło rzadko grywane, I Koncert fortepianowy e-moll Henryka Melcera-Szczawińskiego (1894). Utwór ten, nagrodzony w 1895 roku na berlińskim konkursie kompozytorskim im. Antona Rubinsteina (na który został zgłoszony jako Concertstück) piętrzy przed wykonawcą ogromne trudności techniczne. Wprowadzenie quasiludowych motywów, a także emanujący siłą i optymizmem majestatyczny monumentalizm nadają Koncertowi wyraźne rysy narodowe, dlatego domniemywać można, że – podobnie jak np. dzieła Henryka Sienkiewicza – napisany został „ku pokrzepieniu serc”. Utwór Melcera – wraz z koncertami Aleksandra Zarzyckiego, Władysława Żeleńskiego, Zygmunta Stojowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego – wydaje się łączyć spuściznę Chopina ze stylem fortepianowym Karola Szymanowskiego. Wykonanie Koncertu fortepianowego Melcera poprzedzi uwertura do opery Giuseppe Verdiego La Forza del destino (1862). W drugiej części koncertu zabrzmi III Symfonia Es-dur „Reńska” op. 97 Roberta Schumanna (1850). To pięcioczęściowe dzieło, zrodzone z zachwytów nad pięknem regionu Nadrenii, posiada podniosły, a zarazem radosny charakter. W muzyce symfonii Schumanna, z uwagi na jej żywiołowy, wręcz euforyczny optymizm, można dopatrywać się pokrewieństwa z retoryką muzyczną Koncertu fortepianowego Melcera.

 

Grzegorz Zieziula

Zderzenie „świata” i „snów” można odczytać jako metaforę ucieczki w sferę marzeń wobec okrutnej i nieuniknionej rzeczywistości. Wątki te często powracają w intymnej twórczości pieśniowej kompozytorów przełomu XIX i XX wieku. W czasie typowych recitali pieśniowych soliście, który wciela się w pełne pasji dramaty bohaterów, akompaniuje fortepian. Tym razem barytonowi Benjaminowi Applowi towarzyszyć będzie znakomity Jerusalem Quartet.

W programie koncertu znajdziemy starotestamentową grozę w dramatycznej balladzie Belsatzar Roberta Schumanna, opartej na wierszu Heinricha Heinego o babilońskim władcy, którego wystawna, bluźniercza uczta zostaje przerwana zwiastunem nieuniknionej śmierci. W pieśniach Gustava Mahlera zabrzmi echo cierpienia po utraconej miłości, którego źródeł można doszukiwać się w młodzieńczym uczuciu kompozytora. Z kolei Samuel Barber w Dover Beach mistrzowsko uchwyci egzystencjalny niepokój: piękny, nocny pejzaż nad morzem odsłoni tu lęk przed światem pozbawionym wiary i pewności, w którym jedynym schronieniem pozostaje krucha bliskość drugiej osoby.

Wobec tak mrocznej wizji świata chwilowe ukojenie w sferze marzeń przyniesie muzyka instrumentalna: żarliwa Romanza Johannesa Brahmsa i zmysłowy Langsamer Satz Antona Weberna – dzieło będące owocem romantycznego natchnienia podczas wędrówki kompozytora z przyszłą żoną.

Ostatnia część programu otworzy tę opowieść na zupełnie inne obszary: kabaret, tango i Broadway. W pieśniach Kurta Weilla „świat” i „sen” nabiorą miejskiego rytmu, teatralnego gestu i słodko-gorzkiego blasku. To muzyka chwytliwa, zmysłowa i pozornie lekka, a zarazem podszyta ironią i emigracyjną tęsknotą.

 

Bartłomiej Gembicki

W przewodniku koncertowym FeNka... list ze Skandynawii

Dwa rude warkocze, policzki nakrapiane uroczymi piegami, roześmiana od ucha do ucha buzia – to oczywiście Pippi, mała dziewczynka, bohaterka wielu fantastycznych opowiadań. To właśnie ona napisała do FeNka list pełen historii, dowcipów i… nut! Jak brzmi muzyka europejskiej północy? Jakie dźwięki płyną z tajemniczych jezior? Jakie piosenki śpiewają przyjaciele Pippi, którzy zamieszkują kraje Skandynawii? Przyjdźcie do Filharmonii i nasłuchujcie podpowiedzi FeNka!

W przewodniku koncertowym FeNka... list ze Skandynawii

Dwa rude warkocze, policzki nakrapiane uroczymi piegami, roześmiana od ucha do ucha buzia – to oczywiście Pippi, mała dziewczynka, bohaterka wielu fantastycznych opowiadań. To właśnie ona napisała do FeNka list pełen historii, dowcipów i… nut! Jak brzmi muzyka europejskiej północy? Jakie dźwięki płyną z tajemniczych jezior? Jakie piosenki śpiewają przyjaciele Pippi, którzy zamieszkują kraje Skandynawii? Przyjdźcie do Filharmonii i nasłuchujcie podpowiedzi FeNka!

W Novelette Witolda Lutosławskiego pięć zróżnicowanych ogniw rozwija się jak ukryta opowieść, jednak bez sugerowanej treści − napięcia narastają w zmiennych barwach i formach, by znaleźć swoje dopełnienie w rozbudowanym finale, który równoważy i domyka muzyczną narrację. Ważną rolę odgrywa tu technika aleatoryczna − Lutosławski precyzyjnie zapisuje materiał dźwiękowy, lecz pozostawia wykonawcom swobodę w jego synchronizacji, dzięki czemu każde wykonanie zyskuje odmienny kształt.

Nico Muhly, wszechstronny amerykański kompozytor, swobodnie porusza się między muzyką klasyczną, operą i estetyką popową. Napisany dla Tine Thing Helseth Koncert na trąbkę „Doom Painting”, którego tytuł nawiązuje do wizji Sądu Ostatecznego z dawnych fresków, odwołuje się do archetypicznej, biblijnej symboliki trąb. Trzy części ukazują instrument kolejno jako ceremonialny i procesyjny, następnie jako zwiastun Sądu Ostatecznego, wreszcie – symbol radości często przywoływany w psałterzu, z przesłaniem słów Psalmu 150: „Niech wszystko, co oddycha, chwali Pana”.

Córka Pohjoli Jeana Sibeliusa należy do jego utworów inspirowanych fińskim eposem Kalevalą. Opowiada o herosie Väinämöinenie, który zakochuje się w córce Krain Północy i zostaje poddany próbom, którym nie potrafi sprostać. Sibelius nie relacjonuje fabuły wprost, tworzy raczej sugestywną wizję − zimowy pejzaż, ruch sań, moment olśnienia i rozproszenie iluzji; to mit odczuwany, nie opowiedziany.

Błyskotliwa opera komiczna Kawaler srebrnej róży Richarda Straussa od początku cieszyła się ogromnym powodzeniem, także dzięki licznym w partyturze, szampańskim stylizacjom wiedeńskiego walca. Strauss nobilituje ten taniec i jednocześnie pastiszowo bawi się konwencją. Żartując z własnego nazwiska przywołuje m.in. cytaty z utworów Johanna Straussa (ileż razy musiał zaprzeczać pytaniom o pokrewieństwo...). Orkiestrowa suita przygotowana z inicjatywy Artura Rodzińskiego (jednego z najwybitniejszych polskich dyrygentów XX wieku, związanego m.in. z Cleveland Orchestra i New York Philharmonic), zabrzmiała po raz pierwszy w Nowym Jorku w 1944 roku.

 

Piotr Maculewicz

W Novelette Witolda Lutosławskiego pięć zróżnicowanych ogniw rozwija się jak ukryta opowieść, jednak bez sugerowanej treści − napięcia narastają w zmiennych barwach i formach, by znaleźć swoje dopełnienie w rozbudowanym finale, który równoważy i domyka muzyczną narrację. Ważną rolę odgrywa tu technika aleatoryczna − Lutosławski precyzyjnie zapisuje materiał dźwiękowy, lecz pozostawia wykonawcom swobodę w jego synchronizacji, dzięki czemu każde wykonanie zyskuje odmienny kształt.

Nico Muhly, wszechstronny amerykański kompozytor, swobodnie porusza się między muzyką klasyczną, operą i estetyką popową. Napisany dla Tine Thing Helseth Koncert na trąbkę „Doom Painting”, którego tytuł nawiązuje do wizji Sądu Ostatecznego z dawnych fresków, odwołuje się do archetypicznej, biblijnej symboliki trąb. Trzy części ukazują instrument kolejno jako ceremonialny i procesyjny, następnie jako zwiastun Sądu Ostatecznego, wreszcie – symbol radości często przywoływany w psałterzu, z przesłaniem słów Psalmu 150: „Niech wszystko, co oddycha, chwali Pana”.

Córka Pohjoli Jeana Sibeliusa należy do jego utworów inspirowanych fińskim eposem Kalevalą. Opowiada o herosie Väinämöinenie, który zakochuje się w córce Krain Północy i zostaje poddany próbom, którym nie potrafi sprostać. Sibelius nie relacjonuje fabuły wprost, tworzy raczej sugestywną wizję − zimowy pejzaż, ruch sań, moment olśnienia i rozproszenie iluzji; to mit odczuwany, nie opowiedziany.

Błyskotliwa opera komiczna Kawaler srebrnej róży Richarda Straussa od początku cieszyła się ogromnym powodzeniem, także dzięki licznym w partyturze, szampańskim stylizacjom wiedeńskiego walca. Strauss nobilituje ten taniec i jednocześnie pastiszowo bawi się konwencją. Żartując z własnego nazwiska przywołuje m.in. cytaty z utworów Johanna Straussa (ileż razy musiał zaprzeczać pytaniom o pokrewieństwo...). Orkiestrowa suita przygotowana z inicjatywy Artura Rodzińskiego (jednego z najwybitniejszych polskich dyrygentów XX wieku, związanego m.in. z Cleveland Orchestra i New York Philharmonic), zabrzmiała po raz pierwszy w Nowym Jorku w 1944 roku.

 

Piotr Maculewicz

Trzy ostatnie kwartety Mozarta – cykl, który otwiera KV 575 − zwane są „Pruskimi” z uwagi na przeznaczenie (ale nie dedykację) dla króla Prus, Fryderyka Wilhelma II. Miało to konsekwencje muzyczne – monarcha biegle grał na wiolonczeli, stąd wyeksponowanie partii tego instrumentu. Utwory, opublikowane krótko po śmierci Mozarta, przyjęto z entuzjazmem. „Wiener Zeitung” pisał: „Wyszły spod pióra wielkiego geniusza muzycznego na krótko przed jego śmiercią i ukazują wszystko to, co w muzyce stanowi o sztuce, pięknie i smaku”.

I Kwartet smyczkowy g-moll op. 27 Edvarda Griega należy do najoryginalniejszych utworów kameralnych epoki. Po jego wysłuchaniu Ferenc Liszt stwierdził: „Dawno nie spotkałem się z nową kompozycją, która zaintrygowałaby mnie tak bardzo, jak to wyjątkowe i godne podziwu dzieło”. Każda z części wykorzystuje melodię pieśni Spillemaend Griega do słów Henrika Ibsena, co nadaje Kwartetowi muzyczną spójność. Utwór zaskakuje gęstą, niemal „orkiestrową” fakturą, śmiałą harmoniką i dramatyzmem.

Najkrótszy z kwartetów smyczkowych Dmitrija Szostakowicza, VII Kwartet smyczkowy fis-moll op. 108, powstał jako intymne „in memoriam” po śmierci żony Niny. Komentatorzy podkreślali skrajną oszczędność środków i koncentrację wyrazu trzech części granych bez przerw. Częste użycie tłumików oraz eksponowanie pojedynczych linii nadają muzyce chłodną, przejmującą barwę. Centralne Lento stanowi skupiony obraz samotności i żałoby, pozbawiony jednak nadmiaru patosu. Dzieło uchodzi dziś za jedno z najbardziej osobistych ogniw kwartetowej spuścizny Szostakowicza.

„Młodzi, świetni i błyskotliwi: Kwartet smyczkowy przyszłości” – pisał o wykonawcach „Sydney Morning Herald” w 2023 roku. Od momentu powstania w 2012 roku, Vision String Quartet szybko zyskał pozycję lidera na międzynarodowej scenie muzycznej, na nowo definiując możliwości współczesnego kwartetu smyczkowego. Łącząc mistrzostwo wykonawcze z elektryzującą oryginalnością, ta czwórka wizjonerskich muzyków z łatwością porusza się między klasycznym repertuarem kwartetowym a własnymi kompozycjami, czerpiącymi inspirację z folku, popu, rocka i minimalizmu.

 

Piotr Maculewicz

Międzynarodowa kariera, wielka europejska polityka, dworskie intrygi – najwyższy czas na wydobycie z zapomnienia Giovanniego Alberta Ristoriego. Jego rodzice byli muzykami i aktorami, dlatego los młodego kompozytora wydawał się niemal przesądzony – potrzeba było jednak jeszcze talentu i szczęścia. Jego młodzieńcza opera Orlando furioso odniosła w Wenecji tak wielki sukces, że Antonio Vivaldi nie mógł przejść obok niej obojętnie i wkrótce przygotował własną wersję opowieści o szalonym paladynie.

Gdy los przywiódł Ristoriego na polsko-saski dwór w Dreźnie, został mianowany „kompozytorem muzyki włoskiej” i kierownikiem cappella polacca – kapeli, która zabawiała Augusta II i Augusta III podczas ich pobytów w Warszawie. Przy okazji jednego z nich zaprezentował „królewską serenatę”, w której wykazał się zmysłem ilustracyjnym, tworząc muzyczne portrety Wulkana, Sławy, Pokoju i Zapomnienia. Wkrótce potem przedstawił w Warszawie podobny, dyplomatyczno-propagandowy utwór z okazji rocznicy koronacji carycy Anny Iwanowny, która wsparła Augusta III w walce o polską sukcesję.

Kompozytor związany był z utalentowanymi muzycznie kobietami: Marią Amalią, królową Neapolu, oraz księżną Marią Antonią Walpurgis. Ta ostatnia napisała słowa jego kantaty Didone abbandonata – opowieść o tragicznie porzuconej królowej Kartaginy. W czasie pobytu w Neapolu, gdzie wystawił w gwiazdorskiej obsadzie opery Temistocle i Adriano in Siria, Ristori szpiegował na rzecz saskiego dworu. Jako nauczyciel muzyki królowej miał dostęp do jej otoczenia i regularnie przesyłał szyfrowane raporty (niekiedy przechwytywane) o dworskich oraz politycznych intrygach.

Muzykę tego zapomnianego dziś kompozytora wydobędą z mroku dziejów Jakub Józef Orliński i znakomity zespół Il Pomo d’Oro pod kierownictwem Maksa Volbersa.

 

Bartłomiej Gembicki

Na co dzień grają w czołowych orkiestrach w kraju. Mierzą się z największymi dziełami symfonicznymi w historii muzyki, współpracują z wybitnymi solistami, śpiewakami, chórami i dyrygentami. Sięgają też jednak po repertuar przeznaczony na składy kameralne.

W latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku Karol Teutsch (1921–1992) powołał zespół Kameralistów Filharmonii Narodowej w duchu przedwojennej tradycji kameralistyki Filharmonii Warszawskiej. Nawiązując do jego działalności, w 2002 roku Jan Lewtak, pod patronatem Antoniego Wita, utworzył orkiestrę pod nazwą Orkiestra Kameralna Filharmonii Narodowej i objął nad nią kierownictwo artystyczne. Przez ostatnie 25 lat – od pierwszego koncertu zespołu 10 stycznia 2002 roku – orkiestra ta, działająca obecnie pod nazwą Orkiestra Kameralna FILHARMONIA, wypracowała swoją międzynarodową renomę we współpracy z takimi artystami, jak Salvatore Accardo, Lorenzo Gatto, Philippe Giusiano, Evelyn Glennie, Ian Hobson, Krzysztof Jakowicz, Isabelle van Keulen, Konstanty Andrzej Kulka, Mischa Maisky czy Shlomo Minz, oraz wytwórniami płytowymi Naxos, Sony i CD Accord. Zespół nagrał m.in. trzy albumy monograficzne poświęcone twórczości Grażyny Bacewicz, Krzysztofa Pendereckiego i Mikołaja Piotra Góreckiego, a na płycie Filharmonii Narodowej nagrodzonej Grammy w 2013 roku znalazło się nagranie Fonogrammi Pendereckiego w wykonaniu Orkiestry Kameralnej pod batutą Antoniego Wita.

Z okazji jubileuszu ćwierćwiecza aktywności koncertowej, Orkiestra Kameralna FILHARMONIA we współpracy ze słynnym wirtuozem mandoliny, Avim Avitalem, przygotowała program, który stanowi doskonałe dopełnienie tej historii. Usłyszymy utwory Grażyny Bacewicz, Antonia Vivaldiego oraz Piotra Czajkowskiego, pobudzające najczulsze struny duszy emocjonalnymi zaśpiewami instrumentów smyczkowych.

Życzymy kolejnych sukcesów!

Czy widzieliście kiedyś barokowy portret hiszpańskiej damy albo zdjęcie tancerki flamenco w sukni z falbanami i wachlarzem w dłoni? Te i inne postaci ożyją dla nas dzięki muzyce pochodzącej z Hiszpanii. Wraz z dziećmi wyobrazimy sobie dawny, dumny i bogaty dwór królewski, a także andaluzyjskie miasta i wioski tętniące barwnym folklorem, po czym zaprezentujemy elementy ognistego flamenco z dwudziestowiecznych baletów. Ze starszymi słuchaczami wybierzemy się w muzyczną podróż w czasie – przechodząc od barokowych suit, poprzez romantyczne opery z elementami żywiołowego folkloru, aż po współczesną twórczość pulsującą rytmami flamenco.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.

O możliwości rezerwacji biletów na koncert 18 stycznia 2027 poinformujemy w późniejszym terminie.

Czy widzieliście kiedyś barokowy portret hiszpańskiej damy albo zdjęcie tancerki flamenco w sukni z falbanami i wachlarzem w dłoni? Te i inne postaci ożyją dla nas dzięki muzyce pochodzącej z Hiszpanii. Wraz z dziećmi wyobrazimy sobie dawny, dumny i bogaty dwór królewski, a także andaluzyjskie miasta i wioski tętniące barwnym folklorem, po czym zaprezentujemy elementy ognistego flamenco z dwudziestowiecznych baletów. Ze starszymi słuchaczami wybierzemy się w muzyczną podróż w czasie – przechodząc od barokowych suit, poprzez romantyczne opery z elementami żywiołowego folkloru, aż po współczesną twórczość pulsującą rytmami flamenco.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.

O możliwości rezerwacji biletów na koncert 18 stycznia 2027 poinformujemy w późniejszym terminie.

Czy widzieliście kiedyś barokowy portret hiszpańskiej damy albo zdjęcie tancerki flamenco w sukni z falbanami i wachlarzem w dłoni? Te i inne postaci ożyją dla nas dzięki muzyce pochodzącej z Hiszpanii. Wyobrazimy sobie dawny dumny i bogaty dwór królewski, a także andaluzyjskie miasta i wioski tętniące barwnym folklorem. Na zakończenie naszego spotkania zaprezentujemy elementy ognistego flamenco w połączeniu z muzyką dwudziestowiecznych baletów. ¡Viva España!

Czy widzieliście kiedyś barokowy portret hiszpańskiej damy albo zdjęcie tancerki flamenco w sukni z falbanami i wachlarzem w dłoni? Te i inne postaci ożyją dla nas dzięki muzyce pochodzącej z Hiszpanii. Wyobrazimy sobie dawny dumny i bogaty dwór królewski, a także andaluzyjskie miasta i wioski tętniące barwnym folklorem. Na zakończenie naszego spotkania zaprezentujemy elementy ognistego flamenco w połączeniu z muzyką dwudziestowiecznych baletów. ¡Viva España!

Program koncertu zabierze słuchaczy w muzyczną podróż, głównie po krainach imaginacyjnego, baśniowego Orientu, jego stereotypów i literackich toposów. Twórczości Camille’a Saint-Saënsa wielu krytyków czyniło zarzut „eklektyzmu” (na tle modernistycznych poszukiwań jego epoki), zachwycała ona zarazem brzmieniową urodą, bogactwem inwencji melodycznej, świetnym wyczuciem proporcji, barwną orkiestracją. Dzieła francuskiego neoromantyka mają w sobie coś równie pociągającego, jak warsztatowo doskonałe płótna akademickich malarzy XIX stulecia, pełne kunsztownie upozowanych postaci z mitów i historii. II Koncert fortepianowy g-moll przyćmił popularnością pozostałe dzieła kompozytora tego gatunku, tymczasem także V Koncert F-dur „Egipski” jawi się jako utwór wyjątkowy i warty przypomnienia. Powstał podczas zimowych wakacji spędzanych w Luksorze – stąd podtytuł, lecz sam twórca wspominał, że koncert jest raczej symbolem wielkiej „podróży morskiej” i przywołuje echa nie tylko muzyki egipskiej, nubijskiej i bliskowschodniej, ale także iberyjskiej, a nawet... jawajskiej!

Suita Szeherezada Nikołaja Rimskiego-Korsakowa jest jednym z najpopularniejszych i najbardziej sugestywnych dzieł symfonicznych końca XIX wieku. Inspirowana Księgą tysiąca i jednej nocy nie opowiada historii dosłownie, lecz buduje ciąg barwnych, orientalizujących obrazów: od morskich podróży Sindbada, przez nastrojowe sceny pałacowe po radosny gwar świętującej, wschodniej ulicy. Kompozytor osiąga te efekty dzięki mistrzowskiej orkiestracji – pełnej blasku, kontrastów i wyrafinowanych zestawień barw instrumentalnych. Szczególną rolę odgrywa solowa partia skrzypiec, symbolizująca samą Szeherezadę, snującą swe tajemnicze i zmysłowe opowieści. Egzotyczne skale, taneczne rytmy i sugestywne ilustracje dźwiękowe sprawiają, że utwór niezmiennie fascynuje publiczność i służy za emblemat najwyższego kunsztu operowania orkiestrą.

 

Piotr Maculewicz

Program koncertu zabierze słuchaczy w muzyczną podróż, głównie po krainach imaginacyjnego, baśniowego Orientu, jego stereotypów i literackich toposów. Twórczości Camille’a Saint-Saënsa wielu krytyków czyniło zarzut „eklektyzmu” (na tle modernistycznych poszukiwań jego epoki), zachwycała ona zarazem brzmieniową urodą, bogactwem inwencji melodycznej, świetnym wyczuciem proporcji, barwną orkiestracją. Dzieła francuskiego neoromantyka mają w sobie coś równie pociągającego, jak warsztatowo doskonałe płótna akademickich malarzy XIX stulecia, pełne kunsztownie upozowanych postaci z mitów i historii. II Koncert fortepianowy g-moll przyćmił popularnością pozostałe dzieła kompozytora tego gatunku, tymczasem także V Koncert F-dur „Egipski” jawi się jako utwór wyjątkowy i warty przypomnienia. Powstał podczas zimowych wakacji spędzanych w Luksorze – stąd podtytuł, lecz sam twórca wspominał, że koncert jest raczej symbolem wielkiej „podróży morskiej” i przywołuje echa nie tylko muzyki egipskiej, nubijskiej i bliskowschodniej, ale także iberyjskiej, a nawet... jawajskiej!

Suita Szeherezada Nikołaja Rimskiego-Korsakowa jest jednym z najpopularniejszych i najbardziej sugestywnych dzieł symfonicznych końca XIX wieku. Inspirowana Księgą tysiąca i jednej nocy nie opowiada historii dosłownie, lecz buduje ciąg barwnych, orientalizujących obrazów: od morskich podróży Sindbada, przez nastrojowe sceny pałacowe po radosny gwar świętującej, wschodniej ulicy. Kompozytor osiąga te efekty dzięki mistrzowskiej orkiestracji – pełnej blasku, kontrastów i wyrafinowanych zestawień barw instrumentalnych. Szczególną rolę odgrywa solowa partia skrzypiec, symbolizująca samą Szeherezadę, snującą swe tajemnicze i zmysłowe opowieści. Egzotyczne skale, taneczne rytmy i sugestywne ilustracje dźwiękowe sprawiają, że utwór niezmiennie fascynuje publiczność i służy za emblemat najwyższego kunsztu operowania orkiestrą.

 

Piotr Maculewicz

Czasem trudno jest wrócić do codzienności. Trwamy w ciszy, jak gdyby słowo mogło zniszczyć coś kruchego i niezwykle ważnego. Echo sacrum prowadzi do takiego doświadczenia. Kiedy czas zatrzymuje się i nie chcemy opuszczać Filharmonii.

Muzyka chóralna od wieków potrafi tworzyć przestrzeń emocjonalnego rezonansu i poczucia dobra, którego nie trzeba definiować słowami. Sacrum rodzi się w byciu razem, we wspólnym oddechu, współbrzmieniu i emocjach przekraczających granice tradycyjnej komunikacji. Gdy dźwięk kilkudziesięciu głosów przenika słuchaczy, muzyka staje się doświadczeniem głęboko transformującym, wyjętym poza ramy codzienności.

Msza na podwójny chór a cappella Franka Martina prowadzi nas w stronę intymnej, niemal egzystencjalnej duchowości. Kompozytor stworzył to dzieło w drugiej dekadzie XX wieku, jednak przez ponad czterdzieści lat nie zgadzał się na wykonanie, uznając Mszę za zbyt osobistą, by pokazać ją światu. Prawykonanie odbyło się dopiero w 1963 roku w Genewie i natychmiast poruszyło publiczność.

Muzyka Rihardsa Dubry, wyrastająca z tradycji wspólnego śpiewu, typowej dla krajów bałtyckich, należy do najbardziej poruszających przykładów współczesnej twórczości chóralnej. Porównywany do Arvo Pärta czy Johna Tavenera łotewski kompozytor operuje świetlistym, pozbawionym patosu brzmieniem, budując emocje z prostoty, ciszy i subtelności. Jego Te Deum przynosi poczucie lekkości, skupienia i wewnętrznego uniesienia. To muzyka, która pozwala na chwilę się zatrzymać i przypomina, że sacrum może objawiać się również we wrażliwości i nadziei.

Chór Filharmonii Narodowej należy do najwybitniejszych polskich zespołów wokalnych, cenionych za wyjątkową kulturę brzmienia, precyzję i wszechstronność repertuarową – od muzyki dawnej po dzieła współczesne. Zespół regularnie współpracuje z najważniejszymi dyrygentami i orkiestrami świata, a jego nagrania wielokrotnie zdobywały prestiżowe nagrody, w tym Grammy.

Chórmistrz Bartosz Michałowski jest jednym z najbardziej cenionych polskich dyrygentów chóralnych, znany z niezwykłej dbałości o barwę, detal i emocjonalną głębię wykonywanej muzyki. Pod jego kierownictwem Chór Filharmonii Narodowej rozwija charakterystyczne brzmienie i wyjątkową intensywność interpretacyjną.

 

Maria Peryt

Scena Muzyki Polskiej to program artystyczny realizowany przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca we współpracy z Filharmonią Narodową, finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Prezentujemy polskich artystów i polską twórczość kompozytorską – szczególnie tę mniej obecną w codziennym życiu koncertowym. Pragniemy promować wykonawstwo muzyki polskiej, inspirować muzyków do sięgania po ten repertuar oraz zainteresować słuchaczy szeroko rozumianą polską twórczością muzyczną. Do programu mogą przystąpić instrumentaliści i wokaliści, soliści i zespoły kameralne. Wyłonione w trybie konkursowym programy z muzyką polską będą prezentowane w Sali Kameralnej Filharmonii Narodowej, a także w innych instytucjach koncertowych w Polsce.

Dwa dzieła wieczoru układają się w opowieść o granicach ludzkiego doświadczenia − między rozpadem jednostki a przeczuciem kresu świata, między brutalną codziennością a metafizycznym wyciszeniem. To muzyka, która nie unika pytań najtrudniejszych, lecz nadaje im formę intensywnego, wzruszającego przeżycia, przypominając, że właśnie w takich momentach sztuka najpełniej odsłania swój katartyczny sens.

Twórczość Gustava Mahlera silniej i bardziej bezpośrednio niż u wielu innych kompozytorów rezonowała ze sferą jego osobistych doświadczeń i refleksji – zwłaszcza tych odnoszących się do spraw ostatecznych. W ostatniej ukończonej symfonii, Dziewiątej, chciano widzieć pożegnanie ze światem, swoisty testament kompozytora, który nie dożył jej prawykonania. Sam autor zapewne nie miał tej intencji, ale przedwczesna śmierć w wieku 50 lat zdeterminowała takie postrzeganie dzieła, pełnego aluzji i symboli oraz silnie skontrastowanych emocji. Zawiera ono też ukryte nawiązania do wcześniejszych symfonii i pieśni (m.in. przejmujący cytat z Kindertotenlieder w zakończeniu).

Opera Wozzeck Albana Berga to jedno z najważniejszych dzieł XX wieku − poruszająca opowieść o zwykłym człowieku uwikłanym w brutalne okoliczności, która – choć mroczna – fascynuje niezwykłą siłą wyrazu i sugestywną orkiestracją. Prowadzi słuchacza przez gęstą, filmowo plastyczną narrację, w której każdy dźwięk ma znaczenie, a muzyka potrafi być niepokojąca i hipnotyzująco piękna zarazem. Na potrzeby koncertowe dyrygent Hermann Scherchen poprosił kompozytora o koncertowe opracowanie Trzech fragmentów z opery „Wozzeck” na głos i orkiestrę. W odpowiedzi Berg nie tylko skondensował dramat, ale też wyeksponował jego kontrasty i mistrzostwo orkiestracji, tworząc autonomiczny utwór, który często powraca w programach koncertowych.

 

Piotr Maculewicz

Dwa dzieła wieczoru układają się w opowieść o granicach ludzkiego doświadczenia − między rozpadem jednostki a przeczuciem kresu świata, między brutalną codziennością a metafizycznym wyciszeniem. To muzyka, która nie unika pytań najtrudniejszych, lecz nadaje im formę intensywnego, wzruszającego przeżycia, przypominając, że właśnie w takich momentach sztuka najpełniej odsłania swój katartyczny sens.

Twórczość Gustava Mahlera silniej i bardziej bezpośrednio niż u wielu innych kompozytorów rezonowała ze sferą jego osobistych doświadczeń i refleksji – zwłaszcza tych odnoszących się do spraw ostatecznych. W ostatniej ukończonej symfonii, Dziewiątej, chciano widzieć pożegnanie ze światem, swoisty testament kompozytora, który nie dożył jej prawykonania. Sam autor zapewne nie miał tej intencji, ale przedwczesna śmierć w wieku 50 lat zdeterminowała takie postrzeganie dzieła, pełnego aluzji i symboli oraz silnie skontrastowanych emocji. Zawiera ono też ukryte nawiązania do wcześniejszych symfonii i pieśni (m.in. przejmujący cytat z Kindertotenlieder w zakończeniu).

Opera Wozzeck Albana Berga to jedno z najważniejszych dzieł XX wieku − poruszająca opowieść o zwykłym człowieku uwikłanym w brutalne okoliczności, która – choć mroczna – fascynuje niezwykłą siłą wyrazu i sugestywną orkiestracją. Prowadzi słuchacza przez gęstą, filmowo plastyczną narrację, w której każdy dźwięk ma znaczenie, a muzyka potrafi być niepokojąca i hipnotyzująco piękna zarazem. Na potrzeby koncertowe dyrygent Hermann Scherchen poprosił kompozytora o koncertowe opracowanie Trzech fragmentów z opery „Wozzeck” na głos i orkiestrę. W odpowiedzi Berg nie tylko skondensował dramat, ale też wyeksponował jego kontrasty i mistrzostwo orkiestracji, tworząc autonomiczny utwór, który często powraca w programach koncertowych.

 

Piotr Maculewicz

Nazwisko solisty zostanie ogłoszone w późniejszym terminie.

 

Taniec zaczął się od pierwszego kroku. Zanim człowiek powołał do istnienia instrumenty, sceny i szkoły baletowe, nosił już w sobie rytm chodu, oddechu i gestu. Wspólny ruch pozwalał zawiązywać więzi, świętować, oswajać lęk, naśladować naturę, flirtować, żartować, a niekiedy również opowiadać o tym, czego nie sposób było wypowiedzieć słowami.

Nie znamy kultury, w której taniec byłby całkowicie nieobecny. W wielu tradycjach muzyka, śpiew i ruch nie stanowią odrębnych porządków, lecz jedną, organiczną całość. Taniec bywa rytuałem, zabawą, pojedynkiem, modlitwą, protestem i lekarstwem. Należy do najdawniejszych sposobów, dzięki którym człowiek doświadcza własnego ciała i obecności drugiego człowieka. Dlatego – jeśli tylko możemy – nie powinniśmy go sobie odmawiać. Można tańczyć naprawdę, lecz można też wsłuchiwać się w muzykę, która zachowała w sobie pamięć ruchu.

O taki właśnie noworoczny wieczór zatroszczy się Filharmonia Narodowa. Program koncertu ułoży się w barwną apoteozę tańca: od baletowego wdzięku po wirtuozowski popis, od wiedeńskiej lekkości po latynoamerykańską zmysłowość, od salonowej elegancji po rytmiczny żywioł ulicy. Zabrzmią utwory z różnych epok i krajów, o rozmaitych temperamentach – mazur, tarantella, walc, galop, tango, fokstrot, polka, danzón oraz muzyka inspirowana tańcem w jego najróżniejszych odsłonach, ze słynnym Boléro Maurice’a Ravela jako zwieńczeniem tego barwnego programu.

 

Bartłomiej Gembicki

Nazwisko solisty zostanie ogłoszone w późniejszym terminie.

 

Taniec zaczął się od pierwszego kroku. Zanim człowiek powołał do istnienia instrumenty, sceny i szkoły baletowe, nosił już w sobie rytm chodu, oddechu i gestu. Wspólny ruch pozwalał zawiązywać więzi, świętować, oswajać lęk, naśladować naturę, flirtować, żartować, a niekiedy również opowiadać o tym, czego nie sposób było wypowiedzieć słowami.

Nie znamy kultury, w której taniec byłby całkowicie nieobecny. W wielu tradycjach muzyka, śpiew i ruch nie stanowią odrębnych porządków, lecz jedną, organiczną całość. Taniec bywa rytuałem, zabawą, pojedynkiem, modlitwą, protestem i lekarstwem. Należy do najdawniejszych sposobów, dzięki którym człowiek doświadcza własnego ciała i obecności drugiego człowieka. Dlatego – jeśli tylko możemy – nie powinniśmy go sobie odmawiać. Można tańczyć naprawdę, lecz można też wsłuchiwać się w muzykę, która zachowała w sobie pamięć ruchu.

O taki właśnie sylwestrowy wieczór zatroszczy się Filharmonia Narodowa. Program koncertu ułoży się w barwną apoteozę tańca: od baletowego wdzięku po wirtuozowski popis, od wiedeńskiej lekkości po latynoamerykańską zmysłowość, od salonowej elegancji po rytmiczny żywioł ulicy. Zabrzmią utwory z różnych epok i krajów, o rozmaitych temperamentach – mazur, tarantella, walc, galop, tango, fokstrot, polka, danzón oraz muzyka inspirowana tańcem w jego najróżniejszych odsłonach, ze słynnym Boléro Maurice’a Ravela jako zwieńczeniem tego barwnego programu.

 

Bartłomiej Gembicki

Boże Narodzenie to święto pełne paradoksów. Z jednej strony niesie ze sobą radość z przyjścia na świat długo oczekiwanego Mesjasza. Z drugiej – przywołuje historię jego narodzin w biedzie, pod znakiem cierpienia i przyszłej ofiary. Repertuar kolędowy, choć teoretycznie koncentruje się na jednym wydarzeniu, nie ogranicza się do religijnego przesłania. To wielowymiarowa opowieść o kulturze, czasie i wrażliwości ludzi, którzy przez wieki tworzyli świąteczne historie. Ich teksty i muzyka, często silnie osadzone w lokalnych realiach, przemycają obrazy flory, fauny, zwyczajów i emocji danego miejsca. Dla przykładu, w pewnym barokowym villancico dzieciątko Jezus jawi się jako torreador stający w szranki z bykiem – figurą zła (walkę tę musi przegrać, by dopełniła się jego misja).

Gatunek kolędy – z pozoru znany i oswojony – okazuje się przestrzenią niekończącej się inwencji. Jedna melodia może funkcjonować w dziesiątkach opracowań: od prostych form jednogłosowych po złożone faktury wokalno-instrumentalne. Tę różnorodność kolędowego dziedzictwa od wielu lat eksploruje Chór Filharmonii Narodowej, który co roku proponuje nowy, starannie przemyślany program grudniowych koncertów. Wybrzmiewają wówczas dzieła dawne i współczesne, polskie i obce – różnorodne, a zarazem spójne w swej emocjonalnej sile. A wszystko po to, by choć przez chwilę – wśród mroku i chłodu zimowego dnia – ogrzać się ciepłem, które od wieków bije z dźwięków kolęd.

Bartłomiej Gembicki

Boże Narodzenie to święto pełne paradoksów. Z jednej strony niesie ze sobą radość z przyjścia na świat długo oczekiwanego Mesjasza. Z drugiej – przywołuje historię jego narodzin w biedzie, pod znakiem cierpienia i przyszłej ofiary. Repertuar kolędowy, choć teoretycznie koncentruje się na jednym wydarzeniu, nie ogranicza się do religijnego przesłania. To wielowymiarowa opowieść o kulturze, czasie i wrażliwości ludzi, którzy przez wieki tworzyli świąteczne historie. Ich teksty i muzyka, często silnie osadzone w lokalnych realiach, przemycają obrazy flory, fauny, zwyczajów i emocji danego miejsca. Dla przykładu, w pewnym barokowym villancico dzieciątko Jezus jawi się jako torreador stający w szranki z bykiem – figurą zła (walkę tę musi przegrać, by dopełniła się jego misja).

Gatunek kolędy – z pozoru znany i oswojony – okazuje się przestrzenią niekończącej się inwencji. Jedna melodia może funkcjonować w dziesiątkach opracowań: od prostych form jednogłosowych po złożone faktury wokalno-instrumentalne. Tę różnorodność kolędowego dziedzictwa od wielu lat eksploruje Chór Filharmonii Narodowej, który co roku proponuje nowy, starannie przemyślany program grudniowych koncertów. Wybrzmiewają wówczas dzieła dawne i współczesne, polskie i obce – różnorodne, a zarazem spójne w swej emocjonalnej sile. A wszystko po to, by choć przez chwilę – wśród mroku i chłodu zimowego dnia – ogrzać się ciepłem, które od wieków bije z dźwięków kolęd.

Bartłomiej Gembicki

W przewodniku koncertowym FeNka... lista prezentów

Oczekiwanie, odliczanie i nasłuchiwanie… przez cały grudzień tylko jedna myśl zaprząta FeNkowi głowę: kiedy nareszcie nadejdą święta? Przecież to taki cudowny czas, przepełniony rodzinnym ciepłem, tradycjami i kolędami. Aby umilić sobie oczekiwanie, lisek przygotował muzyczny kalendarz adwentowy, w którym ukrył różne utwory, ciekawostki i zadania. Każde otworzone okienko przybliży nas do magicznego czasu Gwiazdki i wspólnego kolędowania. Przyjdźcie na koncert do Filharmonii i razem z nami odkryjcie zagadki FeNkowego kalendarza.

W przewodniku koncertowym FeNka... lista prezentów

Oczekiwanie, odliczanie i nasłuchiwanie… przez cały grudzień tylko jedna myśl zaprząta FeNkowi głowę: kiedy nareszcie nadejdą święta? Przecież to taki cudowny czas, przepełniony rodzinnym ciepłem, tradycjami i kolędami. Aby umilić sobie oczekiwanie, lisek przygotował muzyczny kalendarz adwentowy, w którym ukrył różne utwory, ciekawostki i zadania. Każde otworzone okienko przybliży nas do magicznego czasu Gwiazdki i wspólnego kolędowania. Przyjdźcie na koncert do Filharmonii i razem z nami odkryjcie zagadki FeNkowego kalendarza.

Paul Goodwin to artysta specjalizujący się w interpretacjach „historycznie poinformowanych”, to jest maksymalnie zbliżonych do praktyki wykonawczej epok, w których powstały dyrygowane przez niego utwory. Podczas koncertu w Filharmonii Narodowej poprowadzi on dwa dzieła czasowo dość odległe: V Symfonię Franza Schuberta (1816) i Kantatę Saint Nicolas op. 42 (1948) Benjamina Brittena, nawiązującą do otaczającej nas przedświątecznej atmosfery.

Spośród sześciu wczesnych symfonii Schuberta, V Symfonia B-dur zbliża się najbardziej do Mozartowskiego ideału muzycznego piękna. To dzieło, napisane przez kompozytora zaledwie dziewiętnastoletniego, pełne jest młodzieńczej energii i optymizmu. Do dzisiaj wzbudza podziw swoją prostotą i zwięzłością melodyczną, a także lekkością i przejrzystością formy. Przyczynia się do tego także niewielka obsada orkiestry (pozbawionej klarnetów, trąbek i kotłów), której wyboru dokonał Schubert najprawdopodobniej z myślą o wykonaniach swojego utworu przez zespoły półamatorskie.

Treścią dziewięcioczęściowej kantaty Benjamina Brittena jest żywot Mikołaja, biskupa Miry i Licji, który udzielał wsparcia biednym i potrzebującym (to właśnie on stał się z czasem protoplastą bożonarodzeniowej postaci świętego Mikołaja). To monumentalne dzieło zabrzmi w wykonaniu Chóru i Orkiestry Filharmonii Narodowej (w której poszerzonym składzie znajdą się m.in. organy, fortepian i perkusja) oraz Chóru Dziecięcego Artos. Szczególną atrakcją tego koncertu stanie się występ znakomitego brytyjskiego tenora Iana Bostridge’a.

 

Grzegorz Zieziula

Paul Goodwin to artysta specjalizujący się w interpretacjach „historycznie poinformowanych”, to jest maksymalnie zbliżonych do praktyki wykonawczej epok, w których powstały dyrygowane przez niego utwory. Podczas koncertu w Filharmonii Narodowej poprowadzi on dwa dzieła czasowo dość odległe: V Symfonię Franza Schuberta (1816) i Kantatę Saint Nicolas op. 42 (1948) Benjamina Brittena, nawiązującą do otaczającej nas przedświątecznej atmosfery.

Spośród sześciu wczesnych symfonii Schuberta, V Symfonia B-dur zbliża się najbardziej do Mozartowskiego ideału muzycznego piękna. To dzieło, napisane przez kompozytora zaledwie dziewiętnastoletniego, pełne jest młodzieńczej energii i optymizmu. Do dzisiaj wzbudza podziw swoją prostotą i zwięzłością melodyczną, a także lekkością i przejrzystością formy. Przyczynia się do tego także niewielka obsada orkiestry (pozbawionej klarnetów, trąbek i kotłów), której wyboru dokonał Schubert najprawdopodobniej z myślą o wykonaniach swojego utworu przez zespoły półamatorskie.

Treścią dziewięcioczęściowej kantaty Benjamina Brittena jest żywot Mikołaja, biskupa Miry i Licji, który udzielał wsparcia biednym i potrzebującym (to właśnie on stał się z czasem protoplastą bożonarodzeniowej postaci świętego Mikołaja). To monumentalne dzieło zabrzmi w wykonaniu Chóru i Orkiestry Filharmonii Narodowej (w której poszerzonym składzie znajdą się m.in. organy, fortepian i perkusja) oraz Chóru Dziecięcego Artos. Szczególną atrakcją tego koncertu stanie się występ znakomitego brytyjskiego tenora Iana Bostridge’a.

 

Grzegorz Zieziula

Program znakomitego duńskiego kwartetu NOVO wypełnią trzy dzieła, z których dwa są ze sobą fascynująco powiązane. Kwartet smyczkowy F-dur op. 77 nr 2 należy do ostatniego zbioru kwartetów Josepha Haydna i jest świadectwem późnego stylu twórcy: przejrzystego formalnie, a zarazem pełnego ekstrawaganckich niekiedy pomysłów. W utworze tym szczególną uwagę zwraca menuet o osobliwym planie tonalnym.

Ten właśnie fragment stał się inspiracją dla Entr’acte (2011) amerykańskiej kompozytorki Caroline Shaw. Jak pisze autorka: „Entr’acte powstał po wysłuchaniu kwartetu Haydna op. 77 nr 2 – z jego wyciszonym, pełnym zadumy przejściem w menuecie [od F‑dur] do tria w Des-dur. Utwór nawiązuje do tej klasycznej formy, ale prowadzi ją nieco dalej. Lubię sposób, w jaki niektóre kompozycje nagle przenoszą słuchacza na drugą stronę lustra Alicji, w jakimś absurdalnym, subtelnym, technikolorowym transferze”. Shaw to jedna z najbardziej wszechstronnych i charakterystycznych postaci współczesnej muzyki amerykańskiej. W 2013 roku, mając trzydzieści lat, otrzymała Nagrodę Pulitzera za utwór Partita for 8 Voices, stając się jedną z najmłodszych laureatek tego wyróżnienia.

Koncert zwieńczy III Kwartet smyczkowy Es-dur op. 14 Carla Nielsena. Był on najwybitniejszym duńskim kompozytorem przełomu XIX i XX wieku, autorem sześciu symfonii i licznych utworów kameralnych. Utwór pochodzi z wczesnego okresu jego twórczości, ujawniając już cechy jego stylu: energię rytmiczną, śmiałe kontrasty i upodobanie do kontrapunktu.
 

Piotr Maculewicz

Boże Narodzenie to święto pełne paradoksów. Z jednej strony niesie ze sobą radość z przyjścia na świat długo oczekiwanego Mesjasza. Z drugiej – przywołuje historię jego narodzin w biedzie, pod znakiem cierpienia i przyszłej ofiary. Repertuar kolędowy, choć teoretycznie koncentruje się na jednym wydarzeniu, nie ogranicza się do religijnego przesłania. To wielowymiarowa opowieść o kulturze, czasie i wrażliwości ludzi, którzy przez wieki tworzyli świąteczne historie. Ich teksty i muzyka, często silnie osadzone w lokalnych realiach, przemycają obrazy flory, fauny, zwyczajów i emocji danego miejsca. Dla przykładu, w pewnym barokowym villancico dzieciątko Jezus jawi się jako torreador stający w szranki z bykiem – figurą zła (walkę tę musi przegrać, by dopełniła się jego misja).

Gatunek kolędy – z pozoru znany i oswojony – okazuje się przestrzenią niekończącej się inwencji. Jedna melodia może funkcjonować w dziesiątkach opracowań: od prostych form jednogłosowych po złożone faktury wokalno-instrumentalne. Tę różnorodność kolędowego dziedzictwa od wielu lat eksploruje Chór Filharmonii Narodowej, który co roku proponuje nowy, starannie przemyślany program grudniowych koncertów. Wybrzmiewają wówczas dzieła dawne i współczesne, polskie i obce – różnorodne, a zarazem spójne w swej emocjonalnej sile. A wszystko po to, by choć przez chwilę – wśród mroku i chłodu zimowego dnia – ogrzać się ciepłem, które od wieków bije z dźwięków kolęd.

Bartłomiej Gembicki

Jak u Dumasa! Trzech bohaterów, wspólna misja i wyprawy pełne dźwiękowych pojedynków. Obój, fagot i fortepian wcielą się w muzycznych muszkieterów! Instrumenty będą ze sobą rozmawiać, żartować i wspólnie przeżywać przygody. To koncert pełen zabawy i zaskakujących brzmień, za którymi ukrywają się opowieści. Program dla starszych słuchaczy opiera się na idei dialogu i współpracy między instrumentami, które poprowadzą dźwiękowe pogawędki, prezentując przy tym swoje barwy i możliwości. Lekka, narracyjna forma zachęci do uważnego słuchania i odkrywania muzycznych relacji.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.
O możliwości rezerwacji biletów na koncert 14 grudnia 2026 poinformujemy w późniejszym terminie.

Jak u Dumasa! Trzech bohaterów, wspólna misja i wyprawy pełne dźwiękowych pojedynków. Obój, fagot i fortepian wcielą się w muzycznych muszkieterów! Instrumenty będą ze sobą rozmawiać, żartować i wspólnie przeżywać przygody. To koncert pełen zabawy i zaskakujących brzmień, za którymi ukrywają się opowieści. Program dla starszych słuchaczy opiera się na idei dialogu i współpracy między instrumentami, które poprowadzą dźwiękowe pogawędki, prezentując przy tym swoje barwy i możliwości. Lekka, narracyjna forma zachęci do uważnego słuchania i odkrywania muzycznych relacji.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.
O możliwości rezerwacji biletów na koncert 14 grudnia 2026 poinformujemy w późniejszym terminie.

Grigory Sokolov to niewątpliwie jeden z największych indywidualistów współczesnej pianistyki. Koncerty są dla niego nie tylko miejscem spotkania z publicznością, lecz także niemal wyłącznym medium muzycznej wypowiedzi. Unika wywiadów, omija studia nagraniowe, niechętnie odsłania kulisy swojej pracy. Programy recitali układa sam, często do ostatniej chwili trzymając je w tajemnicy – jakby chciał, by słuchanie pozostało aktem czystej, nieuprzedzonej kontemplacji.

Krytycy, sięgając po najśmielsze metafory, wskazują na unikatowość jego interpretacji, odznaczających się niezwykłym skupieniem, spontanicznością i poetycką głębią. W jego repertuarze – obok dzieł klasyków – odnaleźć można utwory powstałe na długo przed narodzinami fortepianu: od transkrypcji muzyki średniowiecza, przez Johanna Sebastiana Bacha, Fryderyka Chopina, Franza Schuberta, aż po Igora Strawińskiego.

Recitale Sokolova rozgrywają się w półmroku, który wzmacnia skupienie i intymność odbioru. To nie przypadek, lecz element starannie zaplanowanej dramaturgii. Wierni słuchacze, od lat tłumnie przybywający na jego warszawskie występy, wiedzą, że prawdziwy koncert nie kończy się wraz z ostatnim utworem programu. Potem następuje osobny rytuał – seria bisów, stanowiących odrębny akt muzycznego dramatu. To wówczas Sokolov, milczący poza sceną, niejako zaprasza swoich słuchaczy do niezwykłego dialogu.
 

Bartłomiej Gembicki

Słuchaliście kiedyś przygód o dzielnych bohaterach opowiadanych dźwiękami? Te, które przygotowali artyści otworzą przed nami świat pełen tajemnic, dworskich intryg i wiernej przyjaźni. Muzyka stanie się naszym przewodnikiem po historii, w której liczą się odwaga, współpraca i spryt. Wspólne słuchanie sprawi, że koncert zamieni się w fascynującą przygodę – niczym podróż śladami postaci z kart klasycznej powieści.

Słuchaliście kiedyś przygód o dzielnych bohaterach opowiadanych dźwiękami? Te, które przygotowali artyści otworzą przed nami świat pełen tajemnic, dworskich intryg i wiernej przyjaźni. Muzyka stanie się naszym przewodnikiem po historii, w której liczą się odwaga, współpraca i spryt. Wspólne słuchanie sprawi, że koncert zamieni się w fascynującą przygodę – niczym podróż śladami postaci z kart klasycznej powieści.

Mikhail Pletnev zdobył uznanie przede wszystkim jako dyrygent, a także pianista, specjalizujący się w stylowych kreacjach muzyki rosyjskiej. Obecnie artysta mieszka w Szwajcarii, gdzie powołał Międzynarodową Orkiestrę im. Rachmaninowa, która – wedle jego słów – „ucieleśnia wiarę w moc muzyki, przekraczającej granice i jednoczącej ludzi różnych kultur”. Pletnev jest także kompozytorem – warszawska publiczność będzie miała okazję poznać jego nową kompozycję: Suitę na wiolonczelę i orkiestrę, w której partię solową wykona jeden z najbardziej uznanych, charyzmatycznych mistrzów tego instrumentu, Steven Isserlis. Pletnev przyznaje, że stroni od nowatorskich poszukiwań, pozostając w kręgu wielkiej tradycji postromantycznej, a wzorem dla niego jest pełen emocji styl Rachmaninowa. W wiolonczeli widzi przede wszystkim instrument o wielkiej śpiewności i ekspresji, ale też zdolny do olśniewającej wirtuozerii.

Z pierwszą kompozycją wieczoru koresponduje gatunkowo druga, także suita – zestawiona z barwnych, stosunkowo krótkich epizodów baletu Śpiąca królewna Piotra Czajkowskiego. Balet ten, wystawiony w 1890 roku w Petersburgu w choreografii sławnego Mariusa Petipy, szybko stał się jednym z filarów klasycznego repertuaru. Choć poza Rosją początkowo przyjęty z rezerwą, z czasem zdobył ogromną popularność. Partytura obfitująca w piękne, kalejdoskopowo zmienne muzyczne obrazy stanowiła inspirację  wielu późniejszych opracowań, takie jak efektowna, swobodnie zestawiona suita zaproponowana przez Mikhaila Pletneva.

 

Piotr Maculewicz

Mikhail Pletnev zdobył uznanie przede wszystkim jako dyrygent, a także pianista, specjalizujący się w stylowych kreacjach muzyki rosyjskiej. Obecnie artysta mieszka w Szwajcarii, gdzie powołał Międzynarodową Orkiestrę im. Rachmaninowa, która – wedle jego słów – „ucieleśnia wiarę w moc muzyki, przekraczającej granice i jednoczącej ludzi różnych kultur”. Pletnev jest także kompozytorem – warszawska publiczność będzie miała okazję poznać jego nową kompozycję: Suitę na wiolonczelę i orkiestrę, w której partię solową wykona jeden z najbardziej uznanych, charyzmatycznych mistrzów tego instrumentu, Steven Isserlis. Pletnev przyznaje, że stroni od nowatorskich poszukiwań, pozostając w kręgu wielkiej tradycji postromantycznej, a wzorem dla niego jest pełen emocji styl Rachmaninowa. W wiolonczeli widzi przede wszystkim instrument o wielkiej śpiewności i ekspresji, ale też zdolny do olśniewającej wirtuozerii.

Z pierwszą kompozycją wieczoru koresponduje gatunkowo druga, także suita – zestawiona z barwnych, stosunkowo krótkich epizodów baletu Śpiąca królewna Piotra Czajkowskiego. Balet ten, wystawiony w 1890 roku w Petersburgu w choreografii sławnego Mariusa Petipy, szybko stał się jednym z filarów klasycznego repertuaru. Choć poza Rosją początkowo przyjęty z rezerwą, z czasem zdobył ogromną popularność. Partytura obfitująca w piękne, kalejdoskopowo zmienne muzyczne obrazy stanowiła inspirację  wielu późniejszych opracowań, takie jak efektowna, swobodnie zestawiona suita zaproponowana przez Mikhaila Pletneva.

 

Piotr Maculewicz

Boże Narodzenie to święto pełne paradoksów. Z jednej strony niesie ze sobą radość z przyjścia na świat długo oczekiwanego Mesjasza. Z drugiej – przywołuje historię jego narodzin w biedzie, pod znakiem cierpienia i przyszłej ofiary. Repertuar kolędowy, choć teoretycznie koncentruje się na jednym wydarzeniu, nie ogranicza się do religijnego przesłania. To wielowymiarowa opowieść o kulturze, czasie i wrażliwości ludzi, którzy przez wieki tworzyli świąteczne historie. Ich teksty i muzyka, często silnie osadzone w lokalnych realiach, przemycają obrazy flory, fauny, zwyczajów i emocji danego miejsca. Dla przykładu, w pewnym barokowym villancico dzieciątko Jezus jawi się jako torreador stający w szranki z bykiem – figurą zła (walkę tę musi przegrać, by dopełniła się jego misja).

Gatunek kolędy – z pozoru znany i oswojony – okazuje się przestrzenią niekończącej się inwencji. Jedna melodia może funkcjonować w dziesiątkach opracowań: od prostych form jednogłosowych po złożone faktury wokalno-instrumentalne. Tę różnorodność kolędowego dziedzictwa od wielu lat eksploruje Chór Filharmonii Narodowej, który co roku proponuje nowy, starannie przemyślany program grudniowych koncertów. Wybrzmiewają wówczas dzieła dawne i współczesne, polskie i obce – różnorodne, a zarazem spójne w swej emocjonalnej sile. A wszystko po to, by choć przez chwilę – wśród mroku i chłodu zimowego dnia – ogrzać się ciepłem, które od wieków bije z dźwięków kolęd.
 

Bartłomiej Gembicki

Scena Muzyki Polskiej to program artystyczny realizowany przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca we współpracy z Filharmonią Narodową, finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Prezentujemy polskich artystów i polską twórczość kompozytorską – szczególnie tę mniej obecną w codziennym życiu koncertowym. Pragniemy promować wykonawstwo muzyki polskiej, inspirować muzyków do sięgania po ten repertuar oraz zainteresować słuchaczy szeroko rozumianą polską twórczością muzyczną. Do programu mogą przystąpić instrumentaliści i wokaliści, soliści i zespoły kameralne. Wyłonione w trybie konkursowym programy z muzyką polską będą prezentowane w Sali Kameralnej Filharmonii Narodowej, a także w innych instytucjach koncertowych w Polsce.

W pierwszej części koncertu usłyszymy najbardziej znaną i lubianą kompozycję Antonio Vivaldiego - Cztery pory roku op. 8 w mistrzowskim wykonaniu Konstantego Andrzeja Kulki, który 25 listopada 1959 roku, jako 12-letni wirtuoz zagrał swój pierwszy solowy recital skrzypcowy w Gdańsku Wrzeszczu. Towarzyszyć mu będzie Orkiestra Kameralna FILHARMONIA pod dyrekcją Jana Lewtaka, na klawesynie zagra Danuta Kojro-Pawulska.

W drugiej części zapraszamy słuchaczy do świata przepięknej muzyki filmowej Ennio Morricone w wykonaniu solistów oraz Orkiestry Kameralnej FILHARMONIA pod dyrekcją Jana Lewtaka. Melodyjne wokalizy wykona Magdalena Schabowska (sopran).

Koncert poprowadzi tradycyjnie redaktor Paweł Sztompke.

Organizator: Fundacja FILHARMONIA

W przewodniku koncertowym FeNka... świąteczne partytury

Czy lubicie zagadki detektywistyczne? Interesuje Was poszukiwanie tropów, śladów i wskazówek? FeNek najchętniej szuka ich latem, ponieważ to wtedy odbywa najwięcej podróży. W tym roku jest jednak inaczej... Czy zima, grudzień i zbliżające się Boże Narodzenie mogą kryć w sobie jakieś tajemnice? I to w dodatku muzyczne? Oczywiście! Poszukiwanie świątecznych symboli w utworach to dopiero przygoda! FeNek zaprasza Was na koncert 6 grudnia. Dowiecie się wtedy, co lisek odkrył w grudniowych partyturach.

W przewodniku koncertowym FeNka... świąteczne partytury

Czy lubicie zagadki detektywistyczne? Interesuje Was poszukiwanie tropów, śladów i wskazówek? FeNek najchętniej szuka ich latem, ponieważ to wtedy odbywa najwięcej podróży. W tym roku jest jednak inaczej... Czy zima, grudzień i zbliżające się Boże Narodzenie mogą kryć w sobie jakieś tajemnice? I to w dodatku muzyczne? Oczywiście! Poszukiwanie świątecznych symboli w utworach to dopiero przygoda! FeNek zaprasza Was na koncert 6 grudnia. Dowiecie się wtedy, co lisek odkrył w grudniowych partyturach.

Fascynujące Wariacje Enigma op. 36 Edwarda Elgara ugruntowały sławę brytyjskiego twórcy. Utwór powstał w 1899 roku i składa się z tematu oraz czternastu wariacji, z których każda jest muzycznym portretem jednej z osób z kręgu przyjaciół kompozytora. Tytułowa „zagadka” nawiązuje do ukrytej melodii tematu, której Elgar nigdy wprost nie ujawnił (prowokując niezliczone domysły, trwające do dziś). Bogata orkiestracja i wyrazisty charakter poszczególnych wariacji (z podniosłym, hymnicznym Nimrodem, nr 9) sprawiają, że dzieło pozostaje jednym z najbardziej niezwykłych przykładów symfonicznej wyobraźni przełomu XIX i XX wieku.

Swoistą „enigmą” – bo utworem, którego jeszcze nie znamy i który budzi naszą ciekawość – będzie także prawykonanie dzieła Pawła Malinowskiego, napisanego na zamówienie Filharmonii Narodowej. Kompozycje urodzonego w 1994 roku twórcy wykonywano m.in. na festiwalach Warszawska Jesień, Sacrum Profanum czy Musica Electronica Nova, a w 2016 roku zdobył on pierwszą nagrodę w Konkursie Młodych Kompozytorów im. Tadeusza Bairda. Muzyka Pawła Malinowskiego to często intelektualna gra z pamięcią i „zastanymi” obiektami dźwiękowymi, w której kompozytor z dystansem i nierzadko z ironią przetwarza elementy popkultury oraz muzyki przeszłości w nową, wielowarstwową narrację.

Dmitrij Szostakowicz napisał II Koncert fortepianowy F-dur jako prezent dla swojego syna, pianisty Maksima. W przeciwieństwie do wielu przepełnionych nastrojami tragizmu i heroizmu dzieł rosyjskiego mistrza, to wyróżnia się pogodnym charakterem. Trzyczęściowa kompozycja łączy błyskotliwą wirtuozerię z przejrzystą formą, a jej środkowa część – pełna nostalgicznego liryzmu, który zdaje się nieść kolejną tajemnicę: nieujawnioną, programową opowieść – należy do najpiękniejszych kart twórczości kompozytora.
 

Piotr Maculewicz

Fascynujące Wariacje Enigma op. 36 Edwarda Elgara ugruntowały sławę brytyjskiego twórcy. Utwór powstał w 1899 roku i składa się z tematu oraz czternastu wariacji, z których każda jest muzycznym portretem jednej z osób z kręgu przyjaciół kompozytora. Tytułowa „zagadka” nawiązuje do ukrytej melodii tematu, której Elgar nigdy wprost nie ujawnił (prowokując niezliczone domysły, trwające do dziś). Bogata orkiestracja i wyrazisty charakter poszczególnych wariacji (z podniosłym, hymnicznym Nimrodem, nr 9) sprawiają, że dzieło pozostaje jednym z najbardziej niezwykłych przykładów symfonicznej wyobraźni przełomu XIX i XX wieku.

Swoistą „enigmą” – bo utworem, którego jeszcze nie znamy i który budzi naszą ciekawość – będzie także prawykonanie dzieła Pawła Malinowskiego, napisanego na zamówienie Filharmonii Narodowej. Kompozycje urodzonego w 1994 roku twórcy wykonywano m.in. na festiwalach Warszawska Jesień, Sacrum Profanum czy Musica Electronica Nova, a w 2016 roku zdobył on pierwszą nagrodę w Konkursie Młodych Kompozytorów im. Tadeusza Bairda. Muzyka Pawła Malinowskiego to często intelektualna gra z pamięcią i „zastanymi” obiektami dźwiękowymi, w której kompozytor z dystansem i nierzadko z ironią przetwarza elementy popkultury oraz muzyki przeszłości w nową, wielowarstwową narrację.

Dmitrij Szostakowicz napisał II Koncert fortepianowy F-dur jako prezent dla swojego syna, pianisty Maksima. W przeciwieństwie do wielu przepełnionych nastrojami tragizmu i heroizmu dzieł rosyjskiego mistrza, to wyróżnia się pogodnym charakterem. Trzyczęściowa kompozycja łączy błyskotliwą wirtuozerię z przejrzystą formą, a jej środkowa część – pełna nostalgicznego liryzmu, który zdaje się nieść kolejną tajemnicę: nieujawnioną, programową opowieść – należy do najpiękniejszych kart twórczości kompozytora.
 

Piotr Maculewicz

Od ponad trzystu lat muzyka Johanna Sebastiana Bacha porusza słuchaczy z niezwykłą siłą. W jej centrum pozostaje relacja, a Double Bach pozwala pogłębić to doświadczenie dialogu. W podwójnych koncertach kompozytora nie chodzi o rywalizację solistów ani o efektowny popis. Nawet w najbardziej wirtuozowskich fragmentach pozostają one brzmiącym zapisem relacji, skupienia i uważności na człowieka.

Koncert d-moll na dwoje skrzypiec BWV 1043 to jeden z najczęściej wykonywanych koncertów skrzypcowych w historii. Swoją popularność zawdzięcza nie tylko mistrzowskiej konstrukcji i wirtuozerii, lecz także niezwykłemu napięciu emocjonalnemu budowanemu pomiędzy partiami solowymi. Z kolei Koncert C-dur na dwa klawesyny BWV 1061.2 wyrasta z kameralnego duetu, do którego Bach najprawdopodobniej dopiero później stworzył partię orkiestry. Charakter utworu determinuje intymna relacja pomiędzy instrumentami solowymi.

Powstała we wczesnym okresie twórczości Bacha Sinfonia z kantaty Ich hatte viel Bekümmernis BWV 21 zachwyca subtelną orkiestracją i wyjątkową głębią emocjonalną. Natomiast Koncert c-moll na obój i skrzypce BWV 1060R skrywa pod literą R interesującą historię. Oryginalna partytura nie zachowała się, a współczesną wersję zrekonstruowano na podstawie późniejszego koncertu na dwa klawesyny.

Wrocławska Orkiestra Barokowa jest jednym z wiodących polskich zespołów muzyki dawnej. To jeden z tych zespołów, które potrafią ożywić arcydzieła sprzed trzystu lat swoją niezwykłą świeżością interpretacyjną i energią. Ich koncerty to intensywne, pełne emocji doświadczenie muzyki wykonywanej z pasją i wyobraźnią. Jarosław Thiel, znakomity wiolonczelista, który od początku istnienia zespołu kształtuje charakter Wrocławskiej Orkiestry Barokowej, należy do najważniejszych postaci polskiej sceny muzyki dawnej. Jego interpretacje łączą historyczną świadomość z naturalnością i dramaturgią, uzyskując efekt jednocześnie niezwykle precyzyjny i współczesny emocjonalnie.

Solistki – Aleksandra Rupocińska i Ewa Mrowca, to dwie znakomite klawesynistki należące do czołówki polskiej sceny muzyki dawnej. Artystki znakomicie łączą wirtuozerię z lekkością, a precyzję z muzyczną swobodą. W muzyce Bacha tworzą pełen subtelności dialog, w którym klawesyn staje się prawdziwym centrum muzycznej narracji.

 

Maria Peryt

Oryginalny programu koncertu zestawia ze sobą utwory charakterystyczne i nietypowe, zróżnicowane stylistycznie oraz tematycznie. W dużym stopniu wiąże je idea ilustracyjności czy pozamuzycznej treści, wyrażana w tytułach i słownych komentarzach, a w jednym przypadku nawet w elementach wizualnych.

Powstały w 1793 roku – znamiennym dla przedstawionych wydarzeń – cykl miniatur fortepianowych Cierpienia francuskiej królowej czeskiego kompozytora Jana Ladislava Dusska stanowi fabularyzowaną historię tragicznych losów Marii Antoniny, zwieńczoną muzyczną apoteozą skazanej na ścięcie władczyni. Dziesięć scen z życia królowej komentują tytuły kolejnych części utworu, a także dopiski programowe zawarte w partyturze, jak np. kulminacyjny: „Gilotyna spada”, wyrażony sugestywnym gestem dźwiękowym.

Zgoła odmienny temat i nastrój przywołuje dzieło ekscentrycznego francuskiego kompozytora Erika Satie. Skomponowany w 1914 roku cykl 21 satyrycznych miniatur fortepianowych Sporty i rozrywki (podczas koncertu wykonany w aranżacji na zespół instrumentalny), wprowadza odbiorcę w świat modowych albumów i reklamowych przekazów, łącząc muzykę, partię recytowaną oraz ilustracje, zamieszczone pierwotnie w opublikowanej partyturze.

Fortepianowa miniatura Puszczyk zwyczajny pochodzi ze słynnego cyklu Katalog ptaków Oliviera Messiaena z 1958 roku. Wielki francuski kompozytor XX wieku, a równocześnie zapalony ornitolog, wielokrotnie odwoływał się w swej twórczości do kolekcjonowanych przez siebie odgłosów śpiewów ptasich; muzyka ta jest jednak daleka od bezpośrednich cytatów, mimo że w tytułach pojawiają się nazwy konkretnych gatunków.

Zwieńczeniem koncertu jest błyskotliwe, rytmiczne i barwne Concertino z 1925 roku czeskiego mistrza Leoša Janáčka, przeznaczone na fortepian i zespół instrumentalny.

Robert Losiak

Program koncertu prezentuje twórczość kompozytorów trzech krajów nadbałtyckich - Polski, Łotwy i Finlandii - z XX i XXI wieku.

Trzy utwory w dawnym stylu (1963) Mikołaja Henryka Góreckiego, powstały rzekomo w odpowiedzi na przyjacielski „zarzut” Tadeusza Ochlewskiego, jakoby muzyce Góreckiego brakowało melodii. Jak sugeruje sam tytuł, kompozytor nawiązuje w tym krótkim cyklu do stylu minionych epok: we wszystkich trzech częściach pojawiają się elementy modalne; część trzecia wykorzystuje melodię z XVI-wiecznej anonimowej pieśni, zaś druga pulsuje rytmem staro-ludowego tańca.

Łotewski kompozytor Pēteris Vasks w Vox Amoris, w jednoczęściowej fantazji na skrzypce i orkiestrę smyczkową (2009), oddaje głos miłości, jako „najpotężniejszej sile świata”. Skrzypce i orkiestra – najlepsze połączenie dla muzycznego „love story”, jak to określił sam kompozytor – początkowo tworzą subtelną i liryczną narrację, która nabiera dramatyzmu w kulminacyjnej kadencji utworu, i prowadzi do melancholijnego, spokojnego zakończenia.

W drugiej części koncertu wysłuchamy monumentalnej II Symfonii Sibeliusa (1902) – utworu, przez współczesnych interpretowanego jako głos w walce o niepodległość Finlandii, czemu jednak kompozytor oficjalnie zaprzeczał. Symfonia powstała krótko po śmierci jego córki i sam twórca określił ją mianem „wyznania duszy”. Drugą część, w której pojawiają się motywy śmierci i zmartwychwstania, można odczytywać jako muzyczny obraz żałoby i szukania pocieszenia. Zwycięstwo nadziei nad ciemnością symbolizuje także triumfalny finał następujący po dramatycznej części trzeciej.

 

Szczegółowy program festiwalu: eufonie.pl

Organizatorzy: Narodowe Centrum Kultury, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Filharmonia Narodowa jest partnerem festiwalu

organizator: Agencja Koncertowa PanKoncert

 

„A Jam Good Time” to wyjątkowe koncertowe doświadczenie, w którym Cory Henry łączy siły z grupą jednych z najbardziej dynamicznych i cenionych muzyków współczesnej sceny. To pełne energii, rytmu i spontaniczności show, stworzone tak, by porwać publiczność od pierwszych dźwięków.

Funk, jazz, soul i nowoczesna elektronika spotykają się tu z live samplingiem, improwizacją i najwyższej klasy wykonawstwem. W centrum pozostaje muzyka grana na żywo – wirtuozerska, organiczna i nieprzewidywalna – ale przede wszystkim niezwykle taneczna i pełna pozytywnej energii.

Program koncertu prowadzi przez różne etapy muzycznej drogi Cory’ego Henry’ego: od utworów z jego debiutanckiego albumu First Steps, przez nowe aranżacje i remiksy, aż po premierowy materiał swobodnie przekraczający granice gatunków i czerpiący z funku, elektroniki, jazzu oraz soulu.

„A Jam Good Time” opiera się na spontaniczności, muzycznym dialogu i wyjątkowej chemii pomiędzy artystami. Dzięki temu każdy koncert jest inny – świeży, niepowtarzalny i tworzony w dużej mierze tu i teraz, razem z publicznością.

Cory Henry to wielokrotnie nagradzany artysta, kompozytor, producent i jeden z najbardziej charakterystycznych współczesnych wirtuozów instrumentów klawiszowych. Światową rozpoznawalność zdobył m.in. jako członek zespołu Snarky Puppy, a dziś rozwija własny, natychmiast rozpoznawalny język muzyczny, łącząc gospel, jazz, funk, soul i nowoczesną produkcję.

 

„A Jam Good Time” to nie tylko koncert – to żywa, pulsująca muzyczna impreza na najwyższym światowym poziomie.

Spotkanie ze sztuką wykonawczą Karola Mossakowskiego będzie z pewnością wyjątkowym wydarzeniem. To jeden z najwybitniejszych wirtuozów współczesnych, który pomimo młodego wieku osiągnął już niezwykły sukces, stając się tytularnym organistą kościoła Saint-Sulpice w Paryżu – jednego z najważniejszych miejsc w historii światowej tradycji gry i twórczości organowej. Wykonania Mossakowskiego cechuje rozmach brzmieniowy i dynamiczny; artysta traktuje swój instrument na podobieństwo wielkiej orkiestry symfonicznej o szerokim spektrum barwy i rozległej przestrzeni. Jako wykonawca i kompozytor, Mossakowski cieszy się renomą świetnego improwizatora, tworzącego m.in. muzykę na żywo do filmów niemych.

Na program koncertu złożyły się utwory przeznaczone na organy i zespół instrumentów dętych. To nieoczywiste połączenie jest – jak twierdzi Mossakowski – w pełni uzasadnione pokrewieństwem brzmieniowym obu grup wykonawczych, przynosi wzmocnienie wyrazu emocjonalnego oraz wykorzystuje przestrzenny potencjał muzyki. Taką też obsadę zaproponował w swej nowo prezentowanej podczas koncertu kompozycji. W przypadku Passacaglii i fugi c-moll Johanna Sebastiana Bacha oraz Planet Gustava Holsta opracowań dokonał współczesny austriacki puzonista Mark Graal. Arcydzieło Bacha należy do najwybitniejszych utworów organowych epoki baroku. Popularna suita orkiestrowa Planety angielskiego kompozytora Gustava Holsta  to monumentalne i bardzo filmowe w swym wyrazie dzieło, którego siedem części odpowiada siedmiu planetom Układu Słonecznego.

Robert Losiak

Credo należy do najwybitniejszych dzieł oratoryjnych Krzysztofa Pendereckiego, obok takich kompozycji jak Pasja według św. Łukasza czy Siedem bram Jerozolimy. W pierwotnym zamyśle zaplanowane jako część całego cyklu mszalnego, zostało ostatecznie rozbudowane przez kompozytora do samodzielnego, monumentalnego utworu.

Podstawę słowną kompozycji stanowi łaciński tekst wyznania wiary, wzbogacony o fragmenty liturgii Wielkiego Tygodnia, protestancki psalm „Aus tiefer Not”, pieśń wielkopostną, „Ludu mój ludu” oraz błagalne wezwanie „Któryś za nas cierpiał rany”. Zestawienie różnorodnych tradycji i źródeł tworzy wielowymiarową, ekumeniczną przestrzeń duchową. W połączeniu z potężną obsadą wykonawczą, Credo staje się dziełem poruszającym do głębi swoim przekazem duchowym i artystycznym.

 

Szczegółowy program festiwalu: eufonie.pl

Organizatorzy: Narodowe Centrum Kultury, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Filharmonia Narodowa jest partnerem festiwalu

W 2027 roku mija dwieście lat od śmierci niemieckiego kompozytora Ludwiga van Beethovena. Zapraszamy na spotkanie z twórczością geniusza z Bonn i opowieść o jego ciekawym, choć trudnym życiu. Wspólnie z najmłodszymi słuchaczami przyjrzymy się początkom muzycznej drogi kompozytora oraz przekonamy się, czy wśród dźwięków, które usłyszymy, znajdą się nasze ulubione melodie. Z młodzieżą poznamy najsłynniejsze dzieła Beethovena, który nawet gdy słyszał już naprawdę niewiele, największe ukojenie znajdował w muzyce.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.
O możliwości rezerwacji biletów na koncert 23 listopada 2026 poinformujemy w późniejszym terminie.

W 2027 roku mija dwieście lat od śmierci niemieckiego kompozytora Ludwiga van Beethovena. Zapraszamy na spotkanie z twórczością geniusza z Bonn i opowieść o jego ciekawym, choć trudnym życiu. Wspólnie z najmłodszymi słuchaczami przyjrzymy się początkom muzycznej drogi kompozytora oraz przekonamy się, czy wśród dźwięków, które usłyszymy, znajdą się nasze ulubione melodie. Z młodzieżą poznamy najsłynniejsze dzieła Beethovena, który nawet gdy słyszał już naprawdę niewiele, największe ukojenie znajdował w muzyce.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5 roku życia) oraz ze szkół podstawowych.
O możliwości rezerwacji biletów na koncert 23 listopada 2026 poinformujemy w późniejszym terminie.

organizator: Sinfonia Varsovia

 

„Nie mogę już słuchać tego koncertu, czyżbym napisał tylko ten jeden? Idźcie stąd i zagrajcie wreszcie inne koncerty, które są równie dobre, jeśli nie lepsze”. Te słowa Maksa Brucha świadczą o wielkiej frustracji kompozytora, który już od dwudziestu lat nie był w stanie napisać niczego, co by przewyższyło sławą jego młodzieńcze arcydzieło. Irytację potęgował fakt, że I Koncert skrzypcowy nie przynosił mu stałego dochodu: jako początkujący kompozytor sprzedał go za bezcen, jednorazową sumę 250 talarów. 

Praca nad utworem szła mozolnie. Zaczął go pisać latem 1864. Wersja wykonana w 1866 pod batutą kompozytora nie była ostateczną, cyzelował swoje dzieło przez cały kolejny rok, szukając w pracy wsparcia u zaprzyjaźnionych muzyków. Swoje uwagi dali m.in. Ferdinand David i Joseph Joachim. Z tym ostatnim dzielił się licznymi wątpliwościami: bał się doniosłego określenia „koncert” (rozważając nazwanie utworu „fantazją”), doszukiwał się banału w skrzypcowych przebiegach, dopatrywał słabości formalnych. Gdy po latach szykowano do wydania publikację listów Brucha, kompozytor poprosił o pominięcie tych, które stawiałyby go w złym świetle. Martwił się, że czytelnicy zamiast docenić jego skrupulatność jako świadomego artysty, ujrzą go jako kompozytora niesamodzielnego, zależnego od uwag i kompetencji innych. 

W Pierwszym pełnymi garściami czerpie z pomysłów znanych z wcześniejszych utworów tego gatunku: wszystkie trzy części są grane attaca (bez przerw) jak u Mendelssohna, a w początkowym werblu kotłów składa wyraźny ukłon w stronę Beethovena. Dziś nie ma wątpliwości, że Pierwszy jest arcydziełem – i to arcydziełem Brucha. Co nietypowe, w dwóch pierwszych częściach pomija lub znacznie skraca końcowe zwyczajowe ustępy formy, których istotą jest powtórzenie początkowego materiału. Robi to zapewne po to, by uniknąć zarzutu przewidywalności. Dla części pierwszej używa określenia Vorspiel, uznając ją za jedynie wstęp do Adagio. Finał w swoich porywczych dwudźwiękach jest pełen węgierskiego charakteru, znanego nam dobrze z późniejszego o dekadę koncertu Brahmsa. 

*** 

Pozostałe dwa dzieła wieczoru Mozart i Dvořák pisali bez podobnych rozterek. Słychać w nich zresztą lekkość i dezynwolturę tych twórców. Mozart zostawiał sobie uwertury zwykle na koniec pracy nad operą – tak też było z ostatnią z nich, Czarodziejskim fletem. Pozwalało mu to w rozpoczynającej dzieło uwerturze wykorzystać już skomponowany materiał muzyczny dramatu. Początkowe akordy blachy nawiązują wprost do wydarzeń drugiego aktu: dźwięki te towarzyszą ceremonii inicjacyjnej (o wyraźnie masońskim charakterze), której próbom poddawany jest Tamino. Mozart miesza tu błyskotliwie humor z powagą. Co nietypowe dla opery komicznej, główny temat uwertury przetwarzany jest na zasadzie fugi, formy o zdecydowanie dostojnych konotacjach starodawności i uczoności. Dowcipną melodię zaczerpnął z pierwszej części Sonaty klawiszowej B-dur op. 24 nr 2 Muzia Clementiego – niewykluczone, że pomysł skomponowania fugi na podstawie tego tematuprzyszedł Mozartowi podczas wykonywania improwizowanej kadencji ad libitum pod koniec Allegra tejże sonaty. 

*** 

Napisanie VIII Symfonii zajęło Dvořákowi niespełna 10 tygodni podczas twórczego odpoczynku w letniej rezydencji w Wysokiej. Poważany krytyk Eduard Hanslick recenzował jedno z jej pierwszych wykonań w bardzo pozytywnym świetle. Twierdził, że Dvořák w tym utworze wykazał się prawdziwą dojrzałością, ponieważ – parafrazując – „nie skaził spontaniczności i świeżości pedantyzmem”. W Symfonii zdecydowanie czuć atmosferę czeskiej wsi: dzieło mieni się zmiennością nastrojów, żywymi melodiami o wyraźnie ludowym zabarwieniu.  

Wzorem późnego Schuberta tematy rozwijają się jako rozbudowywane przetworzenia motywów, a nie zamknięte, symetryczne myśli, które łatwo rozróżnić. Dostojny chorał w pierwszej części prowadzi przez fletowy sygnał w kierunku prawdziwej eksplozji energii. W pastoralnym Adagio Dvořák naśladuje dźwięki natury (śpiew ptaków). W Allegretto grazioso rozbrzmiewa sentymentalny walc w tonacji mollowej ze smyczkami zwiewnie skaczącymi po strunach staccato, które przywołują mendelssohnowską Elfenmusik („skrzacią muzykę”). Kompozytor zestawia tego walca z wyrazistym durowym triem, brzmiącym kulejącymi trąbkami i kotłami. Obwieszczony trąbkami finał to elegancka mieszanka form ronda i wariacji o porywistych, tanecznych tematach. 

 

Jakub Strużyński

A gdyby tak budzić się co rano z głową pełną dźwięków? Tego z pewnością doświadczał Ludwig van Beethoven. Ten wybitny kompozytor był także znakomitym pianistą, dlatego wspaniale pisał zarówno na orkiestrę, jak i na fortepian solo. Podczas koncertu usłyszymy utwory, w których ten potężny instrument odgrywa wiodącą rolę, a zaraz potem zasłuchamy się w najsłynniejszych fragmentach symfonii. Opowiemy o tym jak Beethoven żył i jak postrzegali go jemu współcześni. Zastanowimy się również, co byśmy w nim najbardziej polubili, gdybyśmy go dziś spotkali.

A gdyby tak budzić się co rano z głową pełną dźwięków? Tego z pewnością doświadczał Ludwig van Beethoven. Ten wybitny kompozytor był także znakomitym pianistą, dlatego wspaniale pisał zarówno na orkiestrę, jak i na fortepian solo. Podczas koncertu usłyszymy utwory, w których ten potężny instrument odgrywa wiodącą rolę, a zaraz potem zasłuchamy się w najsłynniejszych fragmentach symfonii. Opowiemy o tym jak Beethoven żył i jak postrzegali go jemu współcześni. Zastanowimy się również, co byśmy w nim najbardziej polubili, gdybyśmy go dziś spotkali. 

Johannes Brahms napisał swą II Symfonię D-dur op. 73 latem 1877 roku nad malowniczym jeziorem Wörthersee w Karyntii, gdzie lubił spędzać wakacje. Krajobraz i atmosfera tego miejsca znalazły odbicie w muzyce: to jedno z najbardziej pogodnych i jasnych dzieł Brahmsa. Komentatorzy chętnie porównywali je z Beethovenowską Symfonią „Pastoralną”, choć sam kompozytor odnosił się do takich skojarzeń z dystansem. Już pierwsze takty – z łagodnym motywem rogów – wprowadzają nastrój ciepłego, nieco nostalgicznego liryzmu. Dalej następuje bardziej skupione Adagio z dramatycznymi epizodami, potem lekkie, taneczne scherzo, a całość wieńczy promienny, pełen energii i kontrastów finał. Prawykonanie w Wiedniu 30 grudnia 1877 roku pod batutą Hansa Richtera przyjęto entuzjastycznie.

Z tego samego okresu pochodzi jedyne dzieło Brahmsa na skrzypce i orkiestrę – Koncert D-dur op. 77. Kompozytor konsultował partię solową z przyjacielem, wybitnym skrzypkiem Josephem Joachimem, który również wykonał utwór podczas premiery 1 stycznia 1879 roku w lipskim Gewandhausie. Niektórzy wirtuozi epoki uważali koncert za zbyt wymagający, a nawet wręcz niewykonalny, inni zarzucali mu nadmierną rolę orkiestry. Z czasem jednak dzieło uznano za jedno z najwspanialszych tego gatunku. Szczególnie pokochano liryczne Adagio, rozpoczęte pięknym solo oboju, oraz brawurowy finał inspirowany żywiołem muzyki węgierskiej, którą Brahms interesował się od młodości. Z pewnością fascynująca okaże się interpretacja tego dzieła przez pochodzącą z Hiszpanii Maríę Dueñas (także kompozytorkę), laureatkę m.in. Konkursu Menuhina. „New York Times” chwalił jej umiejętność „tchnięcia nowego życia w znane utwory”, opisując ją jako „22-letnią skrzypaczkę, która ma coś do powiedzenia – i potrafi to zrobić znakomicie”.

 

Piotr Maculewicz

Johannes Brahms napisał swą II Symfonię D-dur op. 73 latem 1877 roku nad malowniczym jeziorem Wörthersee w Karyntii, gdzie lubił spędzać wakacje. Krajobraz i atmosfera tego miejsca znalazły odbicie w muzyce: to jedno z najbardziej pogodnych i jasnych dzieł Brahmsa. Komentatorzy chętnie porównywali je z Beethovenowską Symfonią „Pastoralną”, choć sam kompozytor odnosił się do takich skojarzeń z dystansem. Już pierwsze takty – z łagodnym motywem rogów – wprowadzają nastrój ciepłego, nieco nostalgicznego liryzmu. Dalej następuje bardziej skupione Adagio z dramatycznymi epizodami, potem lekkie, taneczne scherzo, a całość wieńczy promienny, pełen energii i kontrastów finał. Prawykonanie w Wiedniu 30 grudnia 1877 roku pod batutą Hansa Richtera przyjęto entuzjastycznie.

Z tego samego okresu pochodzi jedyne dzieło Brahmsa na skrzypce i orkiestrę – Koncert D-dur op. 77. Kompozytor konsultował partię solową z przyjacielem, wybitnym skrzypkiem Josephem Joachimem, który również wykonał utwór podczas premiery 1 stycznia 1879 roku w lipskim Gewandhausie. Niektórzy wirtuozi epoki uważali koncert za zbyt wymagający, a nawet wręcz niewykonalny, inni zarzucali mu nadmierną rolę orkiestry. Z czasem jednak dzieło uznano za jedno z najwspanialszych tego gatunku. Szczególnie pokochano liryczne Adagio, rozpoczęte pięknym solo oboju, oraz brawurowy finał inspirowany żywiołem muzyki węgierskiej, którą Brahms interesował się od młodości. Z pewnością fascynująca okaże się interpretacja tego dzieła przez pochodzącą z Hiszpanii Maríę Dueñas (także kompozytorkę), laureatkę m.in. Konkursu Menuhina. „New York Times” chwalił jej umiejętność „tchnięcia nowego życia w znane utwory”, opisując ją jako „22-letnią skrzypaczkę, która ma coś do powiedzenia – i potrafi to zrobić znakomicie”.

 

Piotr Maculewicz

Orkiestra Filharmonii Narodowej pod batutą Krzysztofa Urbańskiego oraz skrzypaczka Maria Dueñas wykonają Koncert skrzypcowy D-dur op. 77 Johannesa Brahmsa.

Zgłoszeń do udziału w próbie (indywidualnych lub grupowych) należy dokonać w terminie wskazanym każdorazowo przed Otwartą Próbą Generalną.
W związku z ograniczoną liczbą miejsc, o udziale w Próbie decyduje kolejność zgłoszeń.

Bilety na Otwartą Próbę Generalną 20.11 - zarówno dla zgłoszeń indywidualnych, jak i dla grup zorganizowanych - będą możliwe do zakupienia od 26 października.
 

Zgłoszenia grupowe
Zachęcamy szkoły średnie i uczelnie wyższe do wzięcia udziału w projekcie jako grupy zorganizowane z opiekunem.
Zgłoszenia należy dokonać za pomocą formularza, który będzie dostępny 26 października.
Udział w Próbie jest płatny i wynosi 15 zł od osoby (opiekun – wstęp wolny).

Zgłoszenia indywidualne
Bilety w cenie 20 zł będą dostępne w kasie Filharmonii bądź za pośrednictwem platformy bilety24 od 26 października.

 

Serdecznie zapraszamy uczniów szkół średnich, studentów oraz osoby dorosłe!

Są brzmienia, które nie rodziły się dla sal koncertowych, a jednak znalazły swoją drogę do największych światowych orkiestr i najwybitniejszych dyrygentów. Gdy folklor i symfonika spotykają się w muzyce Wojciecha Kilara, Mieczysława Wajberga czy Witolda Lutosławskiego, trudno pozostać obojętnym.

Wszystkich trzech kompozytorów fascynowała muzyka tradycyjna – jej surowość, rytm i pierwotna energia. Potrafili z prostych motywów budować brzmienia o ogromnej sile oddziaływania, sensualne, niepokojące, momentami niemal transowe. Nic dziwnego, że twórczość Kilara tak silnie rezonowała z kinem. Czy już w Krzesanym można usłyszeć zalążki pomysłów z legendarnej muzyki do Draculi Francisa Forda Coppoli? Utwór narasta stopniowo – od krótkich, surowych motywów do monumentalnej frazy o niemal fizycznej intensywności. Folklor wymyka się tu estetycznym ramom. To żywioł zaklęty w repetytywny rytm i energię tańca. Pierwotny ryt ukryty w brzmieniu orkiestry.

III Symfonia h-moll op. 45 Mieczysława Wajnberga to piękna muzyczna opowieść o tęsknocie i nadziei. Druga część tego monumentalnego dzieła, Allegro giocoso, jest jednak pogodną, taneczną celebracją polskiej tradycji ludowej. Kompozytor, rzucony przez historię daleko od swojej rodzinnej Warszawy, wracał w ten sposób do krainy dzieciństwa, szukając w niej duchowego azylu.

Mała suita Lutosławskiego pulsuje ruchem i kolorem. Taneczna i lekka, tworzy przestrzeń przywołującą świat oddalony od miejskiego pośpiechu – wspólnotowy, zanurzony w naturze i rytmie codziennych obrzędów. W muzyce tej kryje się jednak niezwykła precyzja konstrukcji i charakterystyczna dla kompozytora wyobraźnia brzmieniowa.

Pod batutą Krzysztofa Urbańskiego ten repertuar nabiera szczególnej intensywności – świeżej, dynamicznej i pozbawionej muzealnego dystansu. Muzyka nie rekonstruuje tradycji. Wydobywa jej współczesną siłę.

 

Maria Peryt

 

 

Mała suita Witolda Lutosławskiego i Poemat symfoniczny Krzesany Wojciecha Kilara pochodzą z katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.

Pierwsza część koncertu zabierze słuchaczy w świat muzyki Zygmunta Krauzego. Spróbuj opiewać okaleczony świat to poruszający wiersz Adama Zagajewskiego. Jest to również tytuł nowego dzieła Zygmunta Krauzego, którego prawykonanie usłyszymy podczas koncertu. Kompozytor podąża za wierszem Zagajewskiego, a jego tekst w partii sopranu solo, pełni wiodącą rolę w utworze.

Inspiracją dla II Koncertu fortepianowego (1996) są święte miejsca odwiedzone przez kompozytora, które wywarły na niego ogromny wpływ: greckie Delfy (ośrodek kultu Apollina), meksykańskie Teotihuacán (święte miasto Azteków), koreańskie Gyeongju (kolebka tamtejszego buddyzmu) oraz Jerozolima. Utwór nie wykorzystuje elementów tradycyjnej muzyki wspomnianych kultur, ale każda z jego części jest artystycznym odzwierciedleniem przeżyć twórcy po odwiedzeniu tych miejsc. Wirtuozowską partię fortepianu wykona sam kompozytor.

Wieczór zamknie IV Symfonia (1900) Gustava Mahlera, która wyróżnia się na tle jego pozostałych dzieł mniejszym aparatem wykonawczym i często jest uważana za jedną z bardziej przystępnych symfonii tego kompozytora. Czy tak jest naprawdę? Być może idylliczny finał, w którym sopran solo wykonuje dziecięcą pieśń o rozkoszach niebiańskich, w zestawieniu z motywem danse macabre z części II to środek do osiągnięcia efektu groteski, gdzie śmierć jawi się jako stały, ironiczny element życia, a dźwiękowa „przystępność” dzieła kryje temat ważki i trudny?

 

 

Szczegółowy program festiwalu: eufonie.pl

Organizatorzy: Narodowe Centrum Kultury, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Filharmonia Narodowa jest partnerem festiwalu

Scena Muzyki Polskiej to program artystyczny realizowany przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca we współpracy z Filharmonią Narodową, finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Prezentujemy polskich artystów i polską twórczość kompozytorską – szczególnie tę mniej obecną w codziennym życiu koncertowym. Pragniemy promować wykonawstwo muzyki polskiej, inspirować muzyków do sięgania po ten repertuar oraz zainteresować słuchaczy szeroko rozumianą polską twórczością muzyczną. Do programu mogą przystąpić instrumentaliści i wokaliści, soliści i zespoły kameralne. Wyłonione w trybie konkursowym programy z muzyką polską będą prezentowane w Sali Kameralnej Filharmonii Narodowej, a także w innych instytucjach koncertowych w Polsce.

Duet fortepianowy, który tworzą dwaj trzydziestolatkowie, bracia Lucas i Arthur Jussenowie, stanowi fenomen współczesnych estrad koncertowych. Uwielbiani przez publiczność i wysoko cenieni przez krytykę Holendrzy już od czasów dzieciństwa i wczesnej młodości dają na całym świecie dziesiątki recitali. Dzisiejszą dojrzałość i wszechstronność obu pianistów potwierdza ich niezwykle szeroki repertuar. Obejmuje on długą listę utworów przeznaczonych do wykonań na cztery ręce (lub na dwa fortepiany), napisanych na przestrzeni kilku stuleci przez najwybitniejszych kompozytorów. Dzięki temu każdy kolejny koncert artystów można uznać za inspirującą podróż po muzycznych epokach, stylach i nastrojach.

Najpiękniejsze chorały Johanna Sebastiana Bacha wprowadzą nas w nastrój skupienia i quasi-religijnej kontemplacji. Uniwersalny wymiar muzyki niemieckiej reprezentować będą także Wariacje na temat Haydna Johannesa Brahmsa. Dwa polskie akcenty w recitalu braci Jussen to Wariacje na temat Paganiniego Witolda Lutosławskiego oraz VAN… współczesnej kompozytorki Hanny Kulenty. Ten utwór z 2014 roku – wedle słów samej autorki – jest ukłonem w stronę holenderskiej monarchii (van Oranje, na której cześć został napisany), a jednocześnie Ludwiga van Beethovena.

W drugiej części wieczoru królować będzie francuski dowcip i elegancja oraz typowo amerykański mariaż muzyki klasycznej z jazzem. Suita Dolly Gabriela Faurégo nawiązuje do popularnych w XIX wieku zbiorów miniatur fortepianowych dla dzieci. Introduction et Allegro Maurice’a Ravela, napisane pierwotnie na harfę, flet, klarnet i kwartet smyczkowy, doskonale zabrzmi także w wersji na dwa fortepiany. Z pewnością dużo większym wyzwaniem dla wykonawców będzie oddanie bogactwa brzmień orkiestrowych. W przypadku Błękitnej rapsodii George’a Gershwina zadanie to wydaje się wręcz karkołomne. Warto zatem posłuchać!

 

Grzegorz Zieziula

Początek 1740 roku w Londynie upłynął pod znakiem wyjątkowo srogiej zimy. Tamiza całkowicie zamarzła, chłód opóźniał dostawy żywności, a organizatorów życia kulturalnego zmuszał do przekładania lub odwoływania wydarzeń. Pomimo tej mroźnej aury Georg Friedrich Händel zapalił się do pracy nad kolejnym utworem dla jednego z londyńskich teatrów. Szybko podchwycił pomysł podsunięty mu przez zaprzyjaźnionych literatów, by opracować muzycznie dwa poematy uwielbianego angielskiego poety Johna Miltona: L’Allegro (Wesoły) oraz Il Penseroso (Zadumany). Pierwszy z nich to hymn na cześć zabawy i tętniącego życiem miasta. Drugi jest pochwałą skupienia, kontemplacji i samotności. By pogodzić tak skrajne podejścia, potrzebna była – zgodnie z oświeceniową ideą złotego środka – trzecia alegoria: Il Moderato (Umiarkowany), nieobecna u Miltona. Nowy tekst stworzył współpracujący z Händlem poeta Charles Jennens, który odwołał się w nim m.in. do Szekspirowskiej Burzy.

W efekcie powstał utwór o niemal filozoficznym charakterze, wymykający się łatwej klasyfikacji, pełen wdzięcznych arii i tak cenionych w dorobku Händla chórów. Kompozytor czerpał w nim garściami z angielskich tradycji, barwnie odmalowując dźwiękowy pejzaż wsi i odgłosy przyrody, a zarazem nie pozbawiając dzieła humoru.

Solistów oraz zespoły Filharmonii Narodowej poprowadzi Nicholas McGegan, jeden z największych autorytetów w dziedzinie muzyki Händla. Dyrygent zna L’Allegro, il Penseroso ed il Moderato wyjątkowo blisko – wielokrotnie prowadził ten utwór, a jego współpracę z Mark Morris Dance Group przy słynnej choreograficznej interpretacji dzieła wspomina jako jedno z najważniejszych doświadczeń artystycznych.

 

Bartłomiej Gembicki

Początek 1740 roku w Londynie upłynął pod znakiem wyjątkowo srogiej zimy. Tamiza całkowicie zamarzła, chłód opóźniał dostawy żywności, a organizatorów życia kulturalnego zmuszał do przekładania lub odwoływania wydarzeń. Pomimo tej mroźnej aury Georg Friedrich Händel zapalił się do pracy nad kolejnym utworem dla jednego z londyńskich teatrów. Szybko podchwycił pomysł podsunięty mu przez zaprzyjaźnionych literatów, by opracować muzycznie dwa poematy uwielbianego angielskiego poety Johna Miltona: L’Allegro (Wesoły) oraz Il Penseroso (Zadumany). Pierwszy z nich to hymn na cześć zabawy i tętniącego życiem miasta. Drugi jest pochwałą skupienia, kontemplacji i samotności. By pogodzić tak skrajne podejścia, potrzebna była – zgodnie z oświeceniową ideą złotego środka – trzecia alegoria: Il Moderato (Umiarkowany), nieobecna u Miltona. Nowy tekst stworzył współpracujący z Händlem poeta Charles Jennens, który odwołał się w nim m.in. do Szekspirowskiej Burzy.

W efekcie powstał utwór o niemal filozoficznym charakterze, wymykający się łatwej klasyfikacji, pełen wdzięcznych arii i tak cenionych w dorobku Händla chórów. Kompozytor czerpał w nim garściami z angielskich tradycji, barwnie odmalowując dźwiękowy pejzaż wsi i odgłosy przyrody, a zarazem nie pozbawiając dzieła humoru.

Solistów oraz zespoły Filharmonii Narodowej poprowadzi Nicholas McGegan, jeden z największych autorytetów w dziedzinie muzyki Händla. Dyrygent zna L’Allegro, il Penseroso ed il Moderato wyjątkowo blisko – wielokrotnie prowadził ten utwór, a jego współpracę z Mark Morris Dance Group przy słynnej choreograficznej interpretacji dzieła wspomina jako jedno z najważniejszych doświadczeń artystycznych.

 

Bartłomiej Gembicki

Wprowadzenie do koncertów symfonicznych 13 i 14 listopada 2026.

Szymon Paczkowski - muzykolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół zagadnień historii i estetyki muzyki baroku, w szczególności twórczości Johanna Sebastiana Bacha. Autor dwóch książek o muzyce czasów baroku: Nauka o afektach w myśli muzycznej I połowy XVII wieku (1998) i Styl polski w muzyce Johanna Sebastiana Bacha (2011, wersja angielska 2017), redaktor tomu studiów pt. Bach and Chopin. Baroque Traditions in the Music of the Romantics (2020) oraz licznych prac naukowych z zakresu historii muzyki od XVII do XIX wieku. Członek American Bach Society oraz Neue Bach-Gesellschaft e.V. w Lipsku.

Wprowadzenia „O czym gramy?” odbywają się w Sali Kameralnej - zapraszamy do wejścia od ul. Sienkiewicza.
Otwarte są dla posiadaczy biletów i abonamentów na dany koncert (lub jego sobotnie powtórzenie) oraz dla członków Klubu Przyjaciół Filharmonii.

W przewodniku koncertowym FeNka... puls i tempo

Już od rana FeNek przeczesuje wszystkie zakamarki Filharmonii. Szuka czasomierza należącego do zaprzyjaźnionego z nim kompozytora. Może urządzenie utknęło gdzieś między strunami fortepianu? Wpadło do skrzypcowego futerału? Albo zginęło na dobre pod stosami nut? Bez czasomierza nasz kompozytor zupełnie traci poczucie rytmu, wypada z tempa i gubi się w czasie, szukając swego stylu. Taka sytuacja zdarza się niezwykle rzadko, przecież w muzyce wszystko musi być punktualnie! Jeśli chcecie razem z nami pomóc mu ponownie odnaleźć się w świecie dźwięków, przyjdźcie do Filharmonii i wypatrujcie FeNka!

W przewodniku koncertowym FeNka... puls i tempo

Już od rana FeNek przeczesuje wszystkie zakamarki Filharmonii. Szuka czasomierza należącego do zaprzyjaźnionego z nim kompozytora. Może urządzenie utknęło gdzieś między strunami fortepianu? Wpadło do skrzypcowego futerału? Albo zginęło na dobre pod stosami nut? Bez czasomierza nasz kompozytor zupełnie traci poczucie rytmu, wypada z tempa i gubi się w czasie, szukając swego stylu. Taka sytuacja zdarza się niezwykle rzadko, przecież w muzyce wszystko musi być punktualnie! Jeśli chcecie razem z nami pomóc mu ponownie odnaleźć się w świecie dźwięków, przyjdźcie do Filharmonii i wypatrujcie FeNka!

Piękną tradycją Filharmonii Narodowej jest zamawianie nowych dzieł u najwybitniejszych polskich kompozytorów – taka jest też geneza Polaris Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil. Wykonanie tego utworu uświetni obchodzoną w tym roku 125. rocznicę powstania warszawskiej Filharmonii. Pstrokońska-Nawratil, uczennica Oliviera Messiaena, Pierre’a Bouleza i Iannisa Xenakisa, wypracowała idiom określany przez nią mianem „ekomuzyki”: sztukę kształtowania formy poprzez barwę i ruch dźwiękowych struktur, inspirowaną doświadczeniem natury. Jak mówi sama kompozytorka: „Komponowanie to dla mnie myślenie dźwiękiem”.

Powstały z inicjatywy Stefana Kamasy Koncert na altówkę Grażyny Bacewicz okazał się ostatnim koncertem solowym kompozytorki. Ażurowa instrumentacja pozwala altówce w pełni ukazać szlachetną barwę, zarazem „polemizując” ze stereotypami użycia tego instrumentu. Prawykonanie odbyło się w 1969 roku, już po śmierci Grażyny Bacewicz – z udziałem Stefana Kamasy i Orkiestry Filharmonii Narodowej pod dyrekcją Witolda Rowickiego. Solista tak wspominał pracę nad Koncertem: „W marcu 1968 dostałem część III. Byłem tak pochłonięty tą muzyką w ciągu następnego roku, że nie zauważyłem, kiedy nauczyłem się swojej partii na pamięć. Tym boleśniej przeżyłem wiadomość o śmierci Grażyny Bacewicz...”.

W programie koncertu nie może zabraknąć dzieła należącego do ścisłego filharmonicznego kanonu – oczywistym wyborem jest tu V Symfonia Ludwiga van Beethovena, jedna z tych kompozycji, które na zawsze zmieniły sposób myślenia o tym gatunku. Przesławny czterodźwiękowy gest otwarcia – jeden z najbardziej rozpoznawalnych w historii – staje się tu zalążkiem całej dramaturgii. Z jego lapidarnej energii Beethoven buduje rozległą formę, prowadząc narrację od dramatyzmu pierwszej części ku świetlistemu finałowi. Każde wykonanie ujawnia inne relacje między architektoniczną dyscypliną a muzycznym żywiołem, dlatego zawsze warto wracać do tego arcydzieła, odczytując je na nowo.

 

Piotr Maculewicz

 

 

Polaris Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil oraz Koncert na altówkę i orkiestrę Grażyny Bacewicz pochodzą z katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.

Piękną tradycją Filharmonii Narodowej jest zamawianie nowych dzieł u najwybitniejszych polskich kompozytorów – taka jest też geneza Polaris Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil. Wykonanie tego utworu uświetni obchodzoną w tym roku 125. rocznicę powstania warszawskiej Filharmonii. Pstrokońska-Nawratil, uczennica Oliviera Messiaena, Pierre’a Bouleza i Iannisa Xenakisa, wypracowała idiom określany przez nią mianem „ekomuzyki”: sztukę kształtowania formy poprzez barwę i ruch dźwiękowych struktur, inspirowaną doświadczeniem natury. Jak mówi sama kompozytorka: „Komponowanie to dla mnie myślenie dźwiękiem”.

Powstały z inicjatywy Stefana Kamasy Koncert na altówkę Grażyny Bacewicz okazał się ostatnim koncertem solowym kompozytorki. Ażurowa instrumentacja pozwala altówce w pełni ukazać szlachetną barwę, zarazem „polemizując” ze stereotypami użycia tego instrumentu. Prawykonanie odbyło się w 1969 roku, już po śmierci Grażyny Bacewicz – z udziałem Stefana Kamasy i Orkiestry Filharmonii Narodowej pod dyrekcją Witolda Rowickiego. Solista tak wspominał pracę nad Koncertem: „W marcu 1968 dostałem część III. Byłem tak pochłonięty tą muzyką w ciągu następnego roku, że nie zauważyłem, kiedy nauczyłem się swojej partii na pamięć. Tym boleśniej przeżyłem wiadomość o śmierci Grażyny Bacewicz...”.

W programie koncertu nie może zabraknąć dzieła należącego do ścisłego filharmonicznego kanonu – oczywistym wyborem jest tu V Symfonia Ludwiga van Beethovena, jedna z tych kompozycji, które na zawsze zmieniły sposób myślenia o tym gatunku. Przesławny czterodźwiękowy gest otwarcia – jeden z najbardziej rozpoznawalnych w historii – staje się tu zalążkiem całej dramaturgii. Z jego lapidarnej energii Beethoven buduje rozległą formę, prowadząc narrację od dramatyzmu pierwszej części ku świetlistemu finałowi. Każde wykonanie ujawnia inne relacje między architektoniczną dyscypliną a muzycznym żywiołem, dlatego zawsze warto wracać do tego arcydzieła, odczytując je na nowo.

 

Piotr Maculewicz

 

 

Polaris Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil oraz Koncert na altówkę i orkiestrę Grażyny Bacewicz pochodzą z katalogu Polskiego Wydawnictwa Muzycznego.

Wprowadzenie do koncertu symfonicznego 6 i 7 listopada 2026.

Beata Bolesławska-Lewandowska - muzykolog, dr hab., profesor Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Autorka książek: Panufnik (PWM, 2001), Górecki. Portret w pamięci (PWM, 2013), Panufnik. Architekt emocji (PWM, 2014), The Life and Works of Andrzej Panufnik (1914–1991) (przekł. Richard Reisner, Ashgate, 2015), Mycielski. Szlachectwo zobowiązuje (PWM, 2017), The Symphony and Symphonic Thinking in Polish Music since 1956 (Routledge, 2019), Górecki (PWM 2023), Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką (PWM, 2025), a także edytorka korespondencji Zygmunta Mycielskiego i Andrzeja Panufnika (IS PAN, 2016, 2018, 2021), korespondencji Jerzego Giedroycia z kompozytorami (IS PAN, 2026) oraz tomów pism Zygmunta Mycielskiego (PWM, 2022; IS PAN, 2025) i Pawła Hertza (PIW, 2022).

Współinicjatorka i współredaktor naczelna serii wydawniczej „Muzyka polska za granicą”, wydawanej przez Instytut Sztuki PAN. Autorka artykułów na tematy związane z polską muzyką współczesną, publikowanych w kraju i za granicą, a także tekstów na portalach internetowych, w programach koncertowych i książeczkach płytowych. Uczestniczka i organizatorka polskich i międzynarodowych konferencji muzykologicznych. Uhonorowana odznaką „Zasłużony dla kultury polskiej” (2007) oraz Nagrodą Honorową Związku Kompozytorów Polskich (2015). W latach 2015–2025 przewodnicząca Sekcji Muzykologów, od czerwca 2025 Prezes Zarządu Głównego Związku Kompozytorów Polskich. W 2026 roku otrzymała Nagrodę Doroczną Związku Kompozytorów Polskich oraz Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W tym samym roku jej książka Zygmunt Mycielski. Między muzyką a polityką została uhonorowana Nagrodą Komitetu Nauk o Sztuce PAN oraz Nagrodą im. Cypriana Kamila Norwida.

 

Gościem specjalnym tego spotkania będzie Grażyna Pstrokońska-Nawratil, kompozytorka, autorka utworu Polaris, zamówionego przez Filharmonię Narodową z okazji 125-lecia instytucji.
 

Wprowadzenia „O czym gramy?” odbywają się w Sali Kameralnej - zapraszamy do wejścia od ul. Sienkiewicza.
Otwarte są dla posiadaczy biletów i abonamentów na dany koncert (lub jego sobotnie powtórzenie) oraz dla członków Klubu Przyjaciół Filharmonii.

Z okazji premiery książki Dom dla muzyki zapraszamy na spotkanie z prof. Małgorzatą Omilanowską. Rozmowę z Autorką poprowadzi Filip Springer – pisarz i reporter, autor książek poświęconych architekturze, przestrzeni miejskiej. Będzie to okazja, by porozmawiać o historii gmachu, jego architektonicznych przemianach oraz opowieściach, które kryją się za jego wnętrzami i detalami.

Spotkanie obywa się w ramach filharmonicznego cyklu „Strefa Przenikania”, łączącego różne dziedziny sztuki. Każda z nich odnajduje własne punkty przecięcia z muzyką, czy to w filmie, malarstwie, fotografii, rzeźbie czy architekturze.

Zgłoś udział w spotkaniu: TUTAJ

 

Po spotkaniu prof. Małgorzata Omilanowska będzie oprowadzać po gmachu Filharmonii Narodowej. Wspólnie odwiedzimy miejsca opisane w książce i spojrzymy na przestrzenie Filharmonii z perspektywy ich historii.
Liczba miejsc na oprowadzanie jest ograniczona – lista chętnych jest już wypełniona (decydowała kolejność zgłoszeń).
Dziękujemy i zapraszamy!

 

Serdecznie zapraszamy do wspólnego odkrywania historii naszego „Domu dla muzyki”!

 

Dom dla muzyki. Dzieje gmachu warszawskiej filharmonii – książka prof. Małgorzaty Omilanowskiej

Jak zmieniał się gmach Filharmonii Warszawskiej na przestrzeni ponad 125 lat? Jak wyglądały jego wnętrza na początku XX wieku i co ocalało z nich po wojennych zniszczeniach? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań przynosi książka Dom dla muzyki. Dzieje gmachu warszawskiej filharmonii autorstwa prof. Małgorzaty Omilanowskiej, historyk sztuki i Dyrektor Zamku Królewskiego w Warszawie.

To bogato ilustrowana opowieść o jednym z najważniejszych miejsc na kulturalnej mapie stolicy. Autorka prowadzi czytelników przez kolejne etapy historii gmachu – od pierwszych projektów architektonicznych i inauguracji w 1901 roku, przez przedwojenne lata świetności i wojenne zniszczenia, aż po powojenną odbudowę i otwarcie Filharmonii Narodowej w 1955 roku.

Ponad 200 fotografii, rycin i planów architektonicznych pozwala przyjrzeć się zarówno monumentalnej formie dawnego gmachu, jak i detalom zdobniczym, rozwiązaniom technicznym oraz wnętrzom kolejnych odsłon Filharmonii. Na kartach książki historia architektury spotyka się z opowieścią o ludziach i wydarzeniach, które kształtowały to wyjątkowe miejsce. Publikacja odsłania również mniej znane epizody z dziejów budynku i pozwala zajrzeć za kulisy jego powstawania oraz odbudowy.

 

 

„Strefa przenikania” to cykl Filharmonii Narodowej, w którym różne dziedziny sztuki łączą się, uzupełniają, a czasem kontrastują. Każda z nich odnajduje jednak własne punkty przecięcia z muzyką, sztuką filharmoniczną. Czy to w filmie, malarstwie, fotografii, rzeźbie czy architekturze. Będziemy tych punktów szukać wspólnie z ekspertami poszczególnych dziedzin i twórczo je interpretować.

Kompozytorzy od zawsze trudzili się, by jak najwierniej oddać w muzyce odgłosy natury. Dopiero jednak wynalazek rejestracji dźwięku pozwolił na coś, co wcześniej wydawało się niemożliwe: wprowadzenie autentycznych głosów dzikiej przyrody prosto do sali koncertowej.

W Cantus Arcticus Einojuhaniego Rautavaary ptaki nie są już jedynie przedmiotem muzycznej imitacji, lecz rzeczywistymi uczestnikami, a momentami wręcz solistami koncertu. Fiński kompozytor wyruszył z magnetofonem na północne mokradła i w okolice koła podbiegunowego, by nagrać ich głosy, w tym nawoływania migrujących łabędzi. Potem wplótł te nagrania w orkiestrowe brzmienie, tworząc fascynujący, muzyczny dokument przyrodniczy.

Ptasi motyw powraca w zupełnie innym, bardziej przewrotnym ujęciu w Koncercie klarnetowym Andersa Hillborga, znanym pod tytułem Peacock Tales (Pawie opowieści). Utwór od początku był pomyślany jako coś więcej niż popis solisty: jego pierwsze wykonania łączyły muzykę z maską, pantomimą i tańcem. Wirtuozeria miesza się tu z humorem, jazzową energią i teatralnym napięciem, a całość przybiera kształt błyskotliwej, chwilami demonicznej maskarady.

Zwieńczeniem wieczoru będzie Cosmic Symphony – suita ułożona przez kanadyjskiego dyrygenta Nicolasa Ellisa z fragmentów oper i baletów francuskiego mistrza baroku, Jeana-Philippe’a Rameau. To opowieść o narodzinach Ziemi, potędze wiatru i szalejących burzach. W finale utworu Ellis przygotował jednak niespodziankę: aby zilustrować wybuch supernowej, wplótł w suitę niezwykle awangardowy fragment z baletu Żywioły Jeana-Féry’ego Rebela – zgrzytliwą ilustrację chaosu.

 

Bartłomiej Gembicki

Kompozytorzy od zawsze trudzili się, by jak najwierniej oddać w muzyce odgłosy natury. Dopiero jednak wynalazek rejestracji dźwięku pozwolił na coś, co wcześniej wydawało się niemożliwe: wprowadzenie autentycznych głosów dzikiej przyrody prosto do sali koncertowej.

W Cantus Arcticus Einojuhaniego Rautavaary ptaki nie są już jedynie przedmiotem muzycznej imitacji, lecz rzeczywistymi uczestnikami, a momentami wręcz solistami koncertu. Fiński kompozytor wyruszył z magnetofonem na północne mokradła i w okolice koła podbiegunowego, by nagrać ich głosy, w tym nawoływania migrujących łabędzi. Potem wplótł te nagrania w orkiestrowe brzmienie, tworząc fascynujący, muzyczny dokument przyrodniczy.

Ptasi motyw powraca w zupełnie innym, bardziej przewrotnym ujęciu w Koncercie klarnetowym Andersa Hillborga, znanym pod tytułem Peacock Tales (Pawie opowieści). Utwór od początku był pomyślany jako coś więcej niż popis solisty: jego pierwsze wykonania łączyły muzykę z maską, pantomimą i tańcem. Wirtuozeria miesza się tu z humorem, jazzową energią i teatralnym napięciem, a całość przybiera kształt błyskotliwej, chwilami demonicznej maskarady.

Zwieńczeniem wieczoru będzie Cosmic Symphony – suita ułożona przez kanadyjskiego dyrygenta Nicolasa Ellisa z fragmentów oper i baletów francuskiego mistrza baroku, Jeana-Philippe’a Rameau. To opowieść o narodzinach Ziemi, potędze wiatru i szalejących burzach. W finale utworu Ellis przygotował jednak niespodziankę: aby zilustrować wybuch supernowej, wplótł w suitę niezwykle awangardowy fragment z baletu Żywioły Jeana-Féry’ego Rebela – zgrzytliwą ilustrację chaosu.

 

Bartłomiej Gembicki

Wprowadzenie do koncertu symfonicznego 30 i 31 października 2026.

Karol Furtak - dziennikarz muzyczny związany z Programem 2. Polskiego Radia, Polskim Radiem Lublin i Polskim Radiem Chopin. Jest absolwentem studiów muzykologicznych (Katolicki Uniwersytet Lubelski) w specjalizacji teoria muzyki i krytyka muzyczna. Publikował artykuły naukowe, popularno-naukowe, wywiady i recenzje na łamach m.in. „Res Facta Nova”, „Notesu Muzycznego”, „Ruchu Muzycznego”, „Tygodnika Powszechnego” i portalu meakultura.pl. Interesuje się przede wszystkim muzyką XX wieku i współczesnymi sposobami myślenia o muzyce.

Wprowadzenia „O czym gramy?” odbywają się w Sali Kameralnej - zapraszamy do wejścia od ul. Sienkiewicza.
Otwarte są dla posiadaczy biletów i abonamentów na dany koncert (lub jego sobotnie powtórzenie) oraz dla członków Klubu Przyjaciół Filharmonii.

Łączenie barwy instrumentów dętych drewnianych z kwartetem smyczkowym daje niebanalne efekty kolorystyczne, które doceniali nie tylko twórcy poprzednich epok, ale i współcześni nam kompozytorzy. Chociaż styl Double Quatuor (Kwartetu podwójnego) Guillaume’a Connessona z 1994 roku nawiązuje wyraźnie do nurtu minimal music, odzywają się w nim także fascynacje muzyką instrumentalną dawnych włoskich mistrzów – Antonia Vivaldiego i Arcangela Corellego. Kwartet złożony z fletu, oboju i dwóch klarnetów jest tutaj – na modłę barokową – przeciwstawiany sekcji smyczków.

W trzyczęściowym Koncercie na flet, obój i harfę z akompaniamentem kwartetu smyczkowego brytyjskiego kompozytora Arnolda Baxa z 1916 roku instrumenty smyczkowe traktowane bywają niemal równorzędnie z dętymi drewnianymi i można odnieść wrażenie, że to harfa pełni tutaj funkcję akompaniującą. Szlachetnym pięknem odznacza się zwłaszcza środkowa część utworu, Cavatina, w której liryczną melodię, powierzoną początkowo fletowi przy akompaniamencie harfy, przejmuje obój, a następnie skrzypce.

Felix Mendelssohn-Bartholdy skomponował Oktet Es-dur op. 20 na czworo skrzypiec, dwie altówki i dwie wiolonczele w 1825 roku, mając zaledwie 16 lat. Pierwotnie utwór był prezentem dla nauczyciela skrzypiec, Eduarda Rietza, pod którego kierunkiem zostało zorganizowane prywatne prawykonanie. To dzieło genialnego nastolatka, pełne niebanalnych pomysłów i młodzieńczego polotu, czekało jedenaście lat na swoją oficjalną premierę – wcześniej zostało gruntownie zrewidowane przez autora.

 

Grzegorz Zieziula

Średniowiecze, epoka trwająca około tysiąca lat, wciąż inspiruje artystów swym różnorodnym dorobkiem. Na ówczesnych drogach zwanych gościńcami można było spotkać bogatych i biednych, królów i żebraków, rycerzy i kupców. Wraz z dziećmi wyruszymy na te historyczne szlaki, aby przy dźwiękach muzyki dawnej przyjrzeć się codziennym czynnościom, pracy i zabawie ludzi żyjących w odległych czasach. Z młodzieżą przyjrzymy się zaś bliżej liryzmowi, duchowości i radości, wyrażonymi dźwiękami muzyki średniowiecza.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5. roku życia) oraz ze szkół podstawowych.

Rezerwacja biletów możliwa jest za pośrednictwem formularza od 21 września 2026 od godziny 10:00.

Średniowiecze, epoka trwająca około tysiąca lat, wciąż inspiruje artystów swym różnorodnym dorobkiem. Na ówczesnych drogach zwanych gościńcami można było spotkać bogatych i biednych, królów i żebraków, rycerzy i kupców. Wraz z dziećmi wyruszymy na te historyczne szlaki, aby przy dźwiękach muzyki dawnej przyjrzeć się codziennym czynnościom, pracy i zabawie ludzi żyjących w odległych czasach. Z młodzieżą przyjrzymy się zaś bliżej liryzmowi, duchowości i radości, wyrażonymi dźwiękami muzyki średniowiecza.

Na koncerty z cyklu Spotkania z Muzyką w Filharmonii Narodowej zapraszamy wyłącznie zorganizowane grupy przedszkolne (od 5. roku życia) oraz ze szkół podstawowych.

Rezerwacja biletów możliwa jest za pośrednictwem formularza od 21 września 2026 od godziny 10:00.